ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Κτίρια διατηρητέα ή εγκαταλελειμμένα;

Κύριε διευθυντά 
Διάσπαρτα σε περιοχές του Μοναστηρακίου, της Πλάκας και του Θησείου τα λεγόμενα «διατηρητέα» κτίρια έχουν καταλήξει να γίνουν ανοιχτές πληγές στις πιο τουριστικές και όμορφες περιοχές της πρωτεύουσας. Ακαλαίσθητες σκαλωσιές με λινάτσες ή προεξέχουσες σιδερένιες σκάφες προφυλάσσουν περαστικούς από κτίρια που είναι έτοιμα να καταρρεύσουν, ενώ η πολιτεία σιωπά και αδυνατεί να δώσει μια γενναία λύση στο πρόβλημα που η ίδια έχει δημιουργήσει. Η εμμονή στο ότι δεν πρέπει να κατεδαφιστεί τίποτα παλιό που έχει χαρακτηρισθεί, εν πολλοίς αυθαίρετα, «διατηρητέο», ακόμα και όταν η αρχιτεκτονική του αξία είναι περιορισμένη ή ανύπαρκτη, έχει οδηγήσει πολλούς ιδιοκτήτες τέτοιων κτισμάτων σε αδιέξοδο. Στο άρθρο του με τίτλο «Η συστηματική απαξίωση των “διατηρητέων” της Αθήνας» («Καθημερινή» 16.6.2020) ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ και αρχιτέκτων Μάνος Μπίρης τόνιζε: «Η σπουδή για την “τεχνητή αποσάθρωση” των διατηρητέων αρχιτεκτονημάτων της Αθήνας (και όχι μόνον) υπερβαίνει πλέον κάθε λογικό όριο». Ο ίδιος επισήμανε ότι πολλά από τα λεγόμενα διατηρητέα της παλιάς Αθήνας «είναι κτισμένα με λιθάρια από τα Τουρκοβούνια και το Σχιστό, στερεωμένα με λάσπες και λατύπια για τις τοιχοποιίες» που μαρτυρούν την οικονομική ανέχεια της νεότερης Ελλάδας. Τυγχάνω συνιδιοκτήτης μιας τέτοιας διωρόφου ταπεινής οικίας εκατό και πλέον χρόνων. Μηχανικοί του Δήμου Αθηναίων μετά τον σεισμό του 1999 το έκριναν ακατάλληλο προς χρήση, μερικώς κατεδαφιστέο και φυσικά επικίνδυνο. Η φέρουσα τοιχοποιία του είναι «τσατμάς» πάχους περίπου 0,18 εκ., αυτή σήμερα έχει καταρρεύσει συμπαρασύροντας και τμήμα της στέγης. Στο παρελθόν έγιναν προσπάθειες από εμάς τους συνιδιοκτήτες για τη στήριξή του, οι οποίες όμως σήμερα πλέον έχουν αποβεί ατελέσφορες. Χρήματα δεν διαθέτουμε για την πλήρη αποκατάστασή του.

Η πολιτεία μέχρι σήμερα αρνείται να ενισχύσει οικονομικά με δάνεια τους ιδιοκτήτες για την ανακατασκευή των διατηρητέων κτιρίων, τουλάχιστον σε τουριστικές περιοχές ιδιαίτερου κάλλους, ούτε έχει προχωρήσει σε άλλες λύσεις, π.χ. κρατική για κάποιο χρονικό διάστημα εκμετάλλευση του διατηρητέου έπειτα από ανοικοδόμηση με κρατική δαπάνη. Παράλληλα, οι διάφορες αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες φέρουν γραφειοκρατικά εμπόδια για τη μερική ή ολική κατεδάφιση των χαρακτηρισμένων ως διατηρητέων κτιρίων που δεν επιδέχονται στήριξη, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να βρισκόμαστε σε αδιέξοδο.