ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Κατά κάποιον τρόπο είμαστε όλοι ερέτες

kata-kapoion-tropo-eimaste-oloi-eretes-2252102

Κύριε διευθυντά
Το ρήμα «ερέσσω» (=κωπηλατώ, > ερετμόν = κουπί, ειρεσία = κωπηλασία, φιλήρετμος = φιλοναύτης) δεν είναι εύχρηστο στη νεοελληνική γλώσσα· χρησιμοποιούνται, όμως, ευρέως οι ομόρριζες λέξεις: ερέτης = κωπηλάτης (Σύλλογος Ερετών Πειραιά), Ερέτρια, υπηρέτης, υπηρετώ, υπηρεσία, αλλά και τριήρης, τριήραρχος, τριηραρχώ, τριηραρχία (= θεσμός δημόσιας λειτουργίας στην αρχαία Αθήνα).

Η τριήρης –υπονοείται το ουσιαστικό η ναυς– που ναυπηγήθηκε το 704 π.Χ. από τον Κορίνθιο Αμεινοκλή ήταν ταχύπλοο κωπήλατο πολεμικό πλοίο της ελληνικής αρχαιότητας, με τρεις επάλληλες σειρές κωπών (θαλαμίται, ζυγίται, θρανίται), σε καθεμιά από τις δύο πλευρές και με πληρώματα ελεύθερους πολίτες, υπό τις διαταγές του κελευστή· διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις ναυμαχίες του Αρτεμισίου και της Σαλαμίνας και συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση της θαλασσοκρατίας της Αθήνας.

Η λέξη τριήρης-ους, αι τριήρεις-ων, δεινοπάθησε πρόσφατα, από τα ΜΜΕ, στο κλιτικό σύστημα, με αφορμή την επίσκεψη του πριγκιπικού ζεύγους της Αγγλίας στην Ελλάδα και την ξενάγησή του στην εντυπωσιακή τριήρη «Ολυμπιάς»· έτσι, ακούστηκαν διαφορετικές εκδοχές στη γενική του ονόματος: της τριήρης, της τριήρεως, της τριήριδος (sic).

Μια στοιχειώδης, από πριν, γλωσσική ενημέρωση των εκφωνητών και των συντακτών των δελτίων ενημέρωσης κρίνεται, ευλόγως, απαραίτητη για την αποφυγή ανεπίτρεπτων γλωσσικών ολισθημάτων.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ. φ., Ειδικός γραμματέας της ΠΕΦ