ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Γιόσι Αμράνι στην «Κ»: Να αναπτύξουμε στρατηγικούς δεσμούς

Ο Γιόσι Αμράνι, πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, τονίζει ότι οι σχέσεις με την Ελλάδα μπορούν να γίνουν στενότερες

Γιόσι Αμράνι στην «Κ»: Να αναπτύξουμε στρατηγικούς δεσμούς

Ελλάδα και Ισραήλ δεν έχουν ακόμη αναπτύξει το πλήρες δυναμικό των σχέσεών τους επισημαίνει στη συνέντευξή του στην «Κ» ο πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα Γιόσι Αμράνι. Τονίζει ότι η πολυμερής συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ και αραβικών κρατών μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στον βασικό πάροχο ασφαλείας στην περιοχή, τις ΗΠΑ. Σημειώνει ακόμα ότι είναι στόχος του Ισραήλ η βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία, όχι όμως εις βάρος της σχέσης με την Ελλάδα και την Κύπρο.
 
– Πρόσφατα Ελλάδα και Ισραήλ κατέληξαν σε κάποιες συμφωνίες αμυντικού χαρακτήρα. Θεωρείτε ότι αυτές αποτελούν το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας ή υπάρχει ακόμα δρόμος;

– Δεν θα περιέγραφα τις επιτυχίες των τελευταίων ετών ως αποκορύφωμα, αλλά μάλλον ως ακόμα ένα βήμα, ακόμα ένα ορόσημο στην εξέλιξη της σχέσης Ελλάδας και Ισραήλ. Είμαστε εταίροι, γείτονες, έχουμε κοινή αντίληψη σε πολλά και μοιραζόμαστε ένα ξεκάθαρο συμφέρον στη σταθερότητα, την ειρήνη και την ευημερία στην περιοχή. Οι πρόσφατες συμφωνίες αμυντικών προμηθειών είναι σημαντικές και βοηθούν στην ενίσχυση των δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες, αλλά δεν πρέπει να το βλέπουμε ως αποκορύφωμα. Εχουμε ακόμη αρκετό χώρο να αναπτύξουμε τη σχέση μας περαιτέρω και υπάρχει δυναμική για στενή συνεργασία σε όλα τα πεδία. Θεωρώ πως όσο σημαντική και αν είναι η στρατιωτική συνεργασία, θα ήταν πολύ σημαντικότερη η ανάπτυξη των στρατηγικών δεσμών. Αυτή περιλαμβάνει το αμυντικό σκέλος, αλλά και το ενεργειακό το οποίο ακόμη υπολείπεται. Μπορούμε να συνεργαστούμε περισσότερο στη σύνδεση των χωρών, των περιοχών με έργα όπως ο αγωγός East Med και η διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων (Eurasia Interconnector). Πρέπει επίσης να συνεργαστούμε πιο εντατικά στην οικονομία. Υπάρχουν ορισμένα σημαντικά βήματα, αλλά δεν γίνονται με τον σωστό ρυθμό. Θα ήθελα, επίσης, να δω περισσότερες ισραηλινές επενδύσεις στην Ελλάδα, όχι μόνο στην ιατρική κάνναβη και τα ακίνητα, αλλά στην τεχνολογία αιχμής και τη γεωργία.  
 
– Υπάρχει μια τάση να παρουσιάζονται οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» ανάμεσα στο Ισραήλ και σε μία σειρά χωρών, ως τρόπος οικοδόμησης ενός δικτύου σχέσεων που επιτρέπει στην Ελλάδα να είναι περισσότερο παρούσα στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο. Υπάρχει, όντως, χώρος για συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα, το Ισραήλ και κάποιες από αυτές τις χώρες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο;

– Οι δυνατότητες υπάρχουν. Και πιστεύω ότι δεν πρόκειται μόνο για δυνατότητες, αλλά για περιφερειακό ενδιαφέρον με στόχο τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την οικονομική ευημερία και τη συνεργασία. Η δυναμική των σχέσεων ανάμεσα στο Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου είναι τεράστια, σε πολλά επίπεδα. Θεωρώ ότι αυτή η συνεργασία έχει όμως και πολυμερή διάσταση. Η Ελλάδα στα πρόσφατα χρόνια συνεισέφερε πολλά στη σταθερότητα και τη διπλωματία στην περιοχή, μέσα από το πλαίσιο των τριμερών συνεργασιών. Ελπίζω κάποια στιγμή όλες αυτές οι τριμερείς να βρεθούν κάτω από την ίδια στέγη και να μας επιτρέψουν φόρουμ συνεργασίας στο πρότυπο του «East Mediterranean Gas Forum», για θέματα κοινού ενδιαφέροντος σε όλες τις χώρες. Υπό αυτή την έννοια η Ελλάδα έχει πολύ σοβαρό ρόλο. Οχι μόνο ως προξενητής αλλά και ως μηχανή και έμπνευση για περαιτέρω συνεργασία.
 
– Με ποιους τρόπους πιστεύετε ότι μπορεί να προωθηθεί αυτή η πολυμερής συνεργασία κατά το επόμενο χρονικό διάστημα;

– Βρίσκονται πολλά σε εξέλιξη. Υπάρχει μια συνεχής συζήτηση, ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες για το πώς θα μπορούσε να ενισχυθεί η συνεργασία. Η δυναμική είναι εκεί, η προσπάθεια είναι εκεί και ελπίζω ότι στο εγγύς μέλλον θα δούμε αποτελέσματα για αυτή την περιφερειακή συνεργασία, που θα φέρνει διαφορετικές χώρες μαζί. Δεν υπάρχει μονογαμία στις διμερείς σχέσεις. Μπορούμε να μοιραζόμαστε και μπορούμε να φέρνουμε και άλλους μαζί μας και ελπίζω ότι σύντομα θα δούμε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
 
– Πρόσφατα βλέπουμε μια προσπάθεια της Τουρκίας να επαναπροσεγγίσει το Ισραήλ, σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις εις βάρος της σχέσης του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο. Ποιο το σχόλιό σας;

– Θα ήθελα να επαναλάβω και να υπογραμμίσω ότι η σχέση Ισραήλ-Ελλάδας και υπό αυτή την έννοια η σχέση Ισραήλ – Ελληνισμού με την Ελλάδα και την Κύπρο, είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα της ισραηλινής εξωτερικής πολιτικής την τελευταία δεκαετία και παραπάνω. Και το λέω διότι πρέπει να καταλάβουμε, να αντιληφθούμε και να δεχθούμε ότι η σχέση μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας – και παρότι δεν είναι ο ρόλος μου να μιλήσω για την Κύπρο, αλλά είναι το ίδιο, στέκεται από μόνη της. Είναι εκ των ων ουκ άνευ και δεν πρόκειται για παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Η βελτίωση της σχέσης, ο κανονικός διάλογος με όλες τις χώρες είναι μια θεμιτή εξωτερική πολιτική. Βελτιωμένες σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας δεν θα έλθουν εις βάρος της Ελλάδας, της Κύπρου, ή της διμερούς, πολυμερούς και –καλώς εχόντων των πραγμάτων– ακόμα πιο εκτεταμένης συνεργασίας. Θα σας το θέσω ως εξής: Η Ελλάδα είναι έτοιμη να αρχίσει τον 61ο γύρο διερευνητικών επαφών. Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε ούτε κατά προσέγγιση κοντά στη θέση να ξεκινήσουμε διερευνητικές επαφές με την Τουρκία. Αλλά η βελτίωση αυτής της σχέσης είναι σίγουρα στόχος της εξωτερικής πολιτικής του Ισραήλ. Θα επιθυμούσαμε μια φυσιολογική, εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία. Η Τουρκία είναι μια σημαντική χώρα στην περιοχή και μια χώρα με μακρά ιστορία, όπως αυτή που έχετε εσείς ως Ελληνες κι εμείς ως Ισραηλινοί. Το να έχουμε βελτιωμένες σχέσεις είναι σίγουρα ένας στόχος.
 
– Οι ΗΠΑ ήταν πάντα ο βασικός πάροχος ασφαλείας στην περιοχή. Πιστεύετε ότι η πολυμερής συνεργασία Ελλάδας, Ισραήλ, αραβικών χωρών ή άλλων παραγόντων μπορεί να υποκαταστήσει τον ρόλο των ΗΠΑ, μιας και το αμερικανικό αποτύπωμα φαίνεται ότι μειώνεται.

– Θα άλλαζα μια λέξη στην ερώτησή σας και θα ήταν η απάντησή μου. Δεν θα χρησιμοποιούσα το ρήμα «υποκαθιστώ», αλλά το «συμπληρώνω». Αντί να εξαρτώμεθα, να περιμένουμε και να ζητάμε, μπορούμε να παίξουμε έναν ρόλο συμπλήρωσης των αμερικανικών επενδύσεων και της πολιτικής στην περιοχή και να γίνουμε πιο σημαντικοί απ’ ό,τι συνήθως είμαστε.  
 
– Θα ήθελα να σας ρωτήσω και για τον αντισημιτισμό στην Ελλάδα. Θεωρείτε ότι χρειάζεται μεγαλύτερη κινητοποίηση ώστε η κοινωνία να αποκτήσει περισσότερη συνείδηση και αντανακλαστικά για τα περιστατικά αντισημιτισμού;

– Εχουμε δει πρόσφατα μία σειρά από αντισημιτικά «ατυχήματα». Τη βεβήλωση συναγωγών και κοιμητηρίων. Πρόκειται για ατυχή γεγονότα αλλά και υπενθύμιση ότι πρέπει να γίνει προσπάθεια ώστε να μορφωθούν οι άνθρωποι και να ξεριζωθούν η άγνοια και η προκατάληψη. Μετά περισσότερο από ένα χρόνο στην Ελλάδα, μπορώ να σας πως ότι απογοητεύομαι κάθε φορά που βλέπω εκφράσεις αντισημιτισμού. Δεν θα κρίνω ποτέ, ούτε έχω το πολιτισμικό και ιστορικό υπόβαθρο οποιασδήποτε χώρας για να εκφέρω μια άποψη ή μια κρίση, αλλά μου φαίνονται ξένες στην ελληνική φιλοσοφία, την ελληνική κληρονομιά. Είναι προς όφελος της Ελλάδας, νομίζω έτσι το βλέπει και η κυβέρνηση, να αναπτυχθεί μια καλύτερη αντίληψη για το νόημα κάποιων εκφράσεων του αντισημιτισμού. Αισθάνομαι ότι οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τον ρόλο των Εβραίων, της εβραϊκής θρησκείας και του πολιτισμού στην Ιστορία της Ελλάδας τα τελευταία 2.000 χρόνια. Είναι μια πλούσια εμπειρία δέσμευσης, εμπλοκής και συνύπαρξης. Και οι άνθρωποι πρέπει, φυσικά, να μάθουν τις προσπάθειες τόσο πολλών Ελλήνων να διασώσουν Εβραίους από το Ολοκαύτωμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.