ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διαπραγματεύσεις σε δύο επίπεδα με Ευρώπη – ΔΝΤ

diapragmateuseis1

Ενα μικρό πρωτογενές πλεόνασμα είναι το βασικό «όπλο» του οικονομικού επιτελείου απέναντι στις πιέσεις των πιστωτών για περικοπές συντάξεων από φέτος, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για την πρώτη αξιολόγηση, που θα αρχίσει ουσιαστικά αυτή την εβδομάδα.

Παράλληλα με τη διαπραγμάτευση της Αθήνας με τους πιστωτές, θα διεξάγεται και μια δεύτερη, μεταξύ της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ, για τους όρους συμμετοχής του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Οροι που θα αφορούν τόσο την Αθήνα όσο και την Ευρωζώνη αναφορικά με το χρέος και οι οποίοι θα περιληφθούν στο μνημόνιο που θα κληθεί να υπογράψει η κυβέρνηση με το ΔΝΤ.

Το Ταμείο εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν θα επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2018, όπως προβλέπει το μνημόνιο, αλλά στην καλύτερη περίπτωση το 2019, ακόμη και αν εφαρμοστούν όλα τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί. Για το 2016, εκτιμά ότι θα απαιτηθούν επιπλέον μέτρα σχεδόν 1% του ΑΕΠ. Επίσης, εκτιμά ότι το σχέδιο της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό δεν θα αποδώσει το προβλεπόμενο δημοσιονομικό όφελος ούτε βραχυπρόθεσμα αλλά ούτε μακροπρόθεσμα. Ετσι, θεωρεί ότι η περικοπή των συντάξεων είναι μονόδρομος.

Η Ευρωζώνη από την πλευρά της είναι πιο αισιόδοξη, θεωρεί δηλαδή ότι το δημοσιονομικό κενό είναι το μισό απ’ ό,τι προβλέπει το ΔΝΤ και πως, εάν εφαρμοστούν τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί, μπορούν να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι. Ωστόσο, συμπίπτει με το ΔΝΤ στην εκτίμηση ότι η πρόταση Κατρούγκαλου δεν διασφαλίζει τη μείωση των δαπανών για το συνταξιοδοτικό κατά 1% του ΑΕΠ το 2016, όπως προβλέπει το μνημόνιο. Ετσι, δείχνει και αυτή ως αναγκαίο μέτρο μία ακόμη περικοπή των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων.

Η σύγκλιση στο θέμα της μείωσης των συντάξεων δείχνει ότι αργά και σταθερά η Ευρωζώνη και το ΔΝΤ αμβλύνουν τις διαφορές τους, αλλά σε βάρος της Αθήνας. Αυτό φάνηκε καθαρά την Παρασκευή, με τις δηλώσεις του προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ από το Νταβός, ο οποίος είπε ότι η πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης για το ασφαλιστικό είναι δημοσιονομικά ανεπαρκής. Είχε προηγηθεί μία ημέρα νωρίτερα το ΔΝΤ, το οποίο μετά τη συνάντηση της κ. Λαγκάρντ με τον κ. Τσίπρα είχε ζητήσει από την Ελλάδα μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού.

Το Ταμείο είχε ζητήσει επίσης και ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους, αλλά ο κ. Ντάισελμπλουμ απηχώντας τις απόψεις των Ευρωπαίων δανειστών έσπευσε να χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών για το θέμα, λέγοντας ότι μπορούσε να είναι μόνο μια υποσχετική για λήψη μέτρων στο μέλλον, όταν οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους ξεπεράσουν ένα επίπεδο (π.χ. 15% του ΑΕΠ). Πάντως, όλοι οι συνομιλητές του κ. Τσίπρα στο Νταβός συμφώνησαν ότι η αξιολόγηση πρέπει να ολοκληρωθεί σύντομα. Ολα αυτά δείχνουν τα δύο επίπεδα στα οποία θα κινηθούν οι διαπραγματεύσεις τις επόμενες ημέρες. Η Ευρωζώνη και το ΔΝΤ θα πιέζουν την Αθήνα για μέτρα στα δημοσιονομικά και το ασφαλιστικό. Ταυτόχρονα θα διαπραγματεύονται για τον τρόπο που θα επιλυθεί το θέμα του χρέους, ώστε να επιτραπεί στο Ταμείο να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα. Και όλα αυτά με την κυβέρνηση να αισθάνεται την ανάγκη να αρθεί η αβεβαιότητα και να αποκατασταθεί στοιχειώδης ομαλότητα στην οικονομία.

Ο εφιάλτης του οικονομικού επιτελείου είναι το ενδεχόμενο να τεθούν στο τραπέζι και άλλα θέματα, όπως, για παράδειγμα, το εργασιακό, ή να προκύψουν νέες απαιτήσεις στο θέμα του νέου ταμείου αποκρατικοποιήσεων. «Αγκάθι» είναι και το θέμα των «κόκκινων» δανείων, όπου οι πιστωτές ζητούν να ξεκινήσει η επιθετικότερη διαχείριση από φέτος.

Απέναντι σε όλα αυτά έχει να επιδείξει κυρίως ένα καλύτερο από το αναμενόμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, καθώς και την εφαρμογή πολλών από τις συμφωνηθείσες μεταρρυθμίσεις, από τον Ιούλιο και μετά. Το γεγονός ότι τα έσοδα ξεπέρασαν κατά 1,9 δισ. ευρώ τον στόχο του προϋπολογισμού οδηγεί στην εκτίμηση ότι το 2015 έκλεισε με μικρό πρωτογενές πλεόνασμα αντί ελλείμματος 0,25%. Οι πιστωτές περιμένουν περισσότερα στοιχεία και υποστηρίζουν πως το πλεόνασμα στην καλύτερη περίπτωση περιορίζει τον όγκο των απαιτούμενων μέτρων, αλλά δεν τα μηδενίζει.