ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η φαντασία και η καινοτομία στην εξουσία… βραβεύονται

gkka_36_1512_page_1_image_0003

ΑΠΟΣΤΟΛΗ – ΒΕΡΟΛΙΝΟ

Τι ωραία ιδέα! Ο δήμος Ρίλα στη Βουλγαρία δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες με αναπηρία να «κλείνουν» από πριν προσωπικούς βοηθούς που θα τους υποστηρίζουν κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στην πόλη. Για τον σκοπό αυτό, 30 άνεργοι πολίτες έλαβαν από τον δήμο ειδική εκπαίδευση οδηγού για άτομα με ειδικές ανάγκες. Το πρόγραμμα έδωσε δηλαδή σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ενώ βοήθησε στην κοινωνική ενσωμάτωση των ανθρώπων με αναπηρία, με όχημα τον τουρισμό.

Να ακόμα κάτι ενδιαφέρον: Στο Bad Hersfeld της βορειοανατολικής Εσσης, η καινοτομία λύνει καθημερινά προβλήματα. Για παράδειγμα, ένας ψηφιακός οδηγός θέσεων στάθμευσης βοηθά τους οδηγούς να βρίσκουν γρηγορότερα πάρκινγκ, ενώ ο δήμος έχει τοποθετήσει δημόσιους σταθμούς φόρτισης για ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Επιπλέον, κατά μήκος της εθνικής οδού έχουν τοποθετηθεί ειδικά «έξυπνα κουτιά», τα οποία συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τα επίπεδα θορύβου και μικροσωματιδίων ώστε ο δήμος να λαμβάνει αποφάσεις με βάση αληθινά στοιχεία.

Πάμε και μέχρι τη βόρεια Ολλανδία; Εκεί, στον δήμο Γκρόνινγκεν το ζητούμενο ήταν να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτών και πολιτικών. Πώς τα κατάφεραν; Δημιούργησαν ένα «Συνεργατικό Συμβούλιο» στο οποίο δημότες (που επιλέγονται με τυχαίο τρόπο κάθε φορά) και δημοτικοί σύμβουλοι κάθονται πλάι πλάι και λαμβάνουν αποφάσεις από κοινού. Το Πανεπιστήμιο του Γκρόνινγκεν μετρά ήδη σημαντική αύξηση της αμφίδρομης εμπιστοσύνης αλλά και αύξηση της συμμετοχής στις εκλογές.

«Δεν έτυχε, πέτυχε» σκεφτόμουν παρακολουθώντας πριν από λίγες ημέρες στο θέατρο Τipi am Kanzleramt στο Βερολίνο την τελετή βράβευσης των οκτώ πιο θαρραλέων και δημιουργικών πρότζεκτ της Ευρώπης από το Ινστιτούτο Innovation in Politics (Καινοτομία στην Πολιτική). Ο φορέας που ιδρύθηκε το 2017 αναδεικνύει κάθε χρόνο τις πολιτικές που στηρίζονται στην καινοτομία, επιβραβεύοντας τους πολιτικούς που τολμούν και δίνοντας έξτρα κίνητρο στους… υπόλοιπους. Τα οκτώ νικητήρια πρότζεκτ αναδείχθηκαν ανάμεσα από 80 φιναλίστ, που επελέγησαν από επιτροπή 1.067 Ευρωπαίων πολιτών.

Η Ελλάδα μπορεί να μη βρέθηκε ανάμεσα στους 8 τελικούς νικητές (ένας σε κάθε κατηγορία: Κοινότητα, Οικολογία, Δημοκρατία, Ανθρώπινα Δικαιώματα, Πολιτισμός, Εργασία, Ευημερία, Ποιότητα Ζωής), ωστόσο μέτρησε τέσσερις φιναλίστ στους 80 καλύτερους της Ευρώπης και ήταν παρούσα στη λαμπρή τελετή του Βερολίνου!

Ο λόγος για τον Δήμο Αθηναίων που διακρίθηκε δις, για τα προγράμματα Ανοιχτά Σχολεία και ΣυνΑθηνά (κατηγορία Κοινότητα), για τον Δήμο Μεταμόρφωσης Αττικής με το πρόγραμμα που εφαρμόζει κατά της σπατάλης φαγητού (κατηγορία Κοινότητα), καθώς και για τον Δήμο Σερίφου με το πρόγραμμα της πρώτης smoke-free παραλίας στην Ελλάδα (κατηγορία Οικολογία).

Το πρόγραμμα των Ανοιχτών Σχολείων, στο οποίο τα σχολικά κτίρια έμεναν ανοιχτά τα απογεύματα και τα Σαββατοκύριακα, προς όφελος της κοινότητας, άρχισε να υλοποιείται το 2015 με χρηματοδότηση από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. «Πέρασαν από τα σχολεία 30.000 άνθρωποι, αγκαλιάστηκε το πρόγραμμα από τις γειτονιές» είπε στην «Κ» η πρώην αντιδήμαρχος για το παιδί στον Δήμο Αθηναίων κ. Μαρία Ηλιοπούλου, παραλαμβάνοντας την τιμητική διάκριση από το Innovation in Politics στο Βερολίνο. «Για εμένα το πιο σημαντικό ήταν ότι άνοιξαν στις γειτονιές χώροι που δεν υπήρχαν. Και επίσης ότι ήρθαν στα σχολεία φορείς όπως η Λυρική Σκηνή, το Εθνικό Θέατρο και το Πλανητάριο, στα οποία οι άνθρωποι σε αυτές τις γειτονιές δεν έχουν τη δυνατότητα να πηγαίνουν συχνά. Το σχολείο δημιουργεί θετικές αναπαραστάσεις στους ανθρώπους. Οι περισσότεροι άνθρωποι στις γειτονιές πήγαιναν κάποτε σε αυτά τα σχολεία. Ηταν ωραίο να τα ξαναβλέπουν ανοιχτά, φωτεινά και προσβάσιμα».

i-fantasia-kai-i-kainotomia-stin-exoysia-amp-8230-vraveyontai0
Aπό αριστερά: η πρώην αντιδήμαρχος για το παιδί στον Δήμο Αθηναίων Μαρία Ηλιοπούλου, ο δήμαρχος Σερίφου Κωνσταντίνος Ρεβύνθης και η πρώην πρόεδρος της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης του Δήμου Μεταμόρφωσης Νικολέτα Πατέλη.

Εάν το πρόγραμμα αγκαλιαστεί και από τη νέα δημοτική αρχή, θα μπορούσε να επεκταθεί σε όλο τον δήμο, συσφίγγοντας τις σχέσεις στις γειτονιές. «Το να υπάρχει συνέχεια στη δημόσια διοίκηση είναι ένα ζητούμενο σε αυτόν τον τόπο», σχολίασε η κ. Ηλιοπούλου. «Να συνεχιστούν οι καλές πρακτικές».

Στη Μεταμόρφωση

Η νέα δημοτική αρχή της Μεταμόρφωσης, για παράδειγμα, φαίνεται ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειες των ανθρώπων της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης κατά της σπατάλης τροφίμων. Στο Βερολίνο για να παραλάβει το βραβείο εκ μέρους του δήμου ήταν η πρώην πρόεδρος της Κοινωφελούς Επιχείρησης Νικολέτα Πατέλη.

«Είναι πολύ σημαντική αυτή η διάκριση για εμάς, έναν πολύ μικρό δήμο», είπε στην «Κ». «Στη Μεταμόρφωση έχουμε αρκετές οικογένειες με οικονομικά προβλήματα. Σχεδόν δεν υπάρχει οικογένεια χωρίς έναν άνεργο», λέει η κ. Πατέλη.

«Στη Μεταμόρφωση φιλοξενούμε επίσης πολλές βιομηχανίες, οι άνθρωποι όμως σε αυτές ζουν αλλού. Οπως φάνηκε, οι εταιρείες αυτές ήθελαν απλώς κάποιος να τους πλησιάσει, να κάνει τη διασύνδεση». Σε αυτό βοήθησε με την τεχνογνωσία του το «Μπορούμε», η οργάνωση που δικτυώνει κοινωφελείς φορείς με ιδιώτες ή εταιρείες που έχουν περισσευούμενο φαγητό. «Η δικτύωση που έχουμε καταφέρει σήμερα είναι καθολική, περιλαμβάνει από τον πιο μικρό φούρνο μέχρι τη μεγαλύτερη βιομηχανία, ενώ η κοινωνική υπηρεσία έχει εξοπλιστεί μέσω χορηγίας από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος με ψυγειοκαταψύκτες ώστε να φυλάσσουμε τα τρόφιμα με ασφάλεια».

Οπως λέει η κ. Πατέλη, χρειάζεται απλώς θέληση. «Το πρόγραμμα δεν μας κοστίζει τίποτα, το μόνο που χρειάστηκε να κάνουμε ήταν να οργανώσουμε καλύτερα τα ωράρια των εργαζομένων». Και λίγη σκέψη out of the box. «Κάποιος έπρεπε να ζητήσει τα τρόφιμα που πραγματικά χρειαζόμαστε, όπως για παράδειγμα δημητριακά.

Αφού μας δίνουν γάλα, δεν είναι λογικό να ζητήσουμε για τα παιδιά δημητριακά;».

Στο Βερολίνο, Δεκέμβριο μήνα, φύσηξε και λίγος αέρας Κυκλάδων μέσω της Σερίφου. Στην εκδήλωση του Innovation in Politics, μάλιστα, βρέθηκε τόσο ο πρώην δήμαρχος του νησιού Αντώνης Αντωνάκης, στη θητεία του οποίου υλοποιήθηκε το πρόγραμμα της πρώτης smoke-free παραλίας, όσο και ο νυν δήμαρχος Κωνσταντίνος Ρεβύνθης, που φιλοδοξεί να εξελίξει το πετυχημένο μοντέλο της παραλίας της Βαγιάς. Μαζί τους η Ειρήνη Γκιουλάκου εκπρόσωπος του Ιδρύματος Λασκαρίδη που χρηματοδότησε το έργο στο πλαίσιο του προγράμματος SeaChange Greek Islands. Η κ. Γκιουλάκου θυμάται πολύ καλά τη μέρα που μαζί με τον Αντώνη Αντωνάκη, απολαμβάνοντας ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα στην παραλία Βαγιάς, κατέληξαν στο αρχικό σχέδιο.

«Ηδη είχαμε διαπιστώσει μέσα από τους καθαρισμούς που κάναμε ότι στη Σέριφο το νούμερο ένα απόρριμμα ήταν τα αποτσίγαρα. Μόλις είχαμε διαβάσει και ένα δημοσίευμα για κάποιες παραλίες στη Γαλλία που ξεκινούσαν να είναι για μη καπνίζοντες και λέμε “μήπως να κάναμε το ίδιο στη Βαγιά που άλλωστε είναι και Natura;”».

Κάπως έτσι στη Βαγιά άρχισε να επιτρέπεται το κάπνισμα μόνο σε μια συγκεκριμένη ζώνη. «Τα πράγματα έγιναν δύσκολα τον Αύγουστο. Τα τζιπ μόνο που δεν περνούσαν πάνω από τις πινακίδες» λέει η ίδια. «Οι αντιδράσεις συνοψίζονταν στο “ποιος είσαι εσύ που θα μου πεις τι θα κάνω”, “ναι σιγά μη σωθεί από εμένα το περιβάλλον” κ.λπ. Το βέβαιο είναι ότι στο τέλος της σεζόν ήμασταν… μείον 4.752 αποτσίγαρα από την παραλία. Αντί να τα μαζέψουμε στο τέλος του καλοκαιριού στους καθαρισμούς, τα “συμμαζέψαμε” νωρίτερα». 

«Βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών»

Ηταν μεγάλη επιτυχία για την Ελλάδα να είναι παρούσα στα Βραβεία Καινοτομίας στην Πολιτική, και μάλιστα με τέσσερις φιναλίστ, την πρώτη κιόλας χρονιά επίσημης εκπροσώπησης του θεσμού στη χώρα μας. «Είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται οι προσπάθειες εκείνων των Ελλήνων πολιτικών, που παρ’ όλες τις δυσκολίες, δεν διστάζουν να τολμούν και να καινοτομούν, βελτιώνοντας την καθημερινότητα, και τελικά τη ζωή των πολιτών που τους εμπιστεύθηκαν με την ψήφο τους» σχολιάζει στην «Κ» ο Δημήτρης Ρούλιας, διευθύνων εταίρος της Out of the Box και εκπρόσωπος των Innovation in Politics στην Ελλάδα. «Αυτοί οι πολιτικοί, που εκφράζουν έμπρακτα τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες της συμμετοχικής δημοκρατίας, της κοινωνικής ισορροπίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελούν παράδειγμα: μέσω του θεσμού που ενισχύει συνεχώς την εμβέλειά του, η τεχνογνωσία τους μπορεί να διαμοιραστεί και να αναπαραχθεί με εξίσου μεγάλη επιτυχία, ενώ κι αυτοί με τη σειρά τους μπορούν να αντλήσουν έμπνευση από εξίσου καινοτόμους συναδέλφους τους απ’ όλη την Ευρώπη».