ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ανεξέλεγκτη η ρύπανση στον Θερμαϊκό

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Σε πέντε μεγάλες πηγές ρύπανσης που εξακολουθούν να «σκοτώνουν» με βαρέα μέταλλα, φυτοφάρμακα, αστικά και βιομηχανικά βοθρολύματα τη ζωή του Θερμαϊκού Κόλπου και καθιστούν απαγορευτικές, σε μεγάλο μέρος των ακτών του, δραστηριότητες που σχετίζονται με την κολύμβηση, την αναψυχή και τα θαλάσσια σπορ, κατέληξαν οι τελευταίες μετρήσεις που έγιναν στο πλαίσιο μεγάλης μελέτης που ξεκίνησε η Διεύθυνση Προστασίας και Ανάπτυξης Θερμαϊκού Κόλπου του υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης.

Είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιείται συνολική και ολοκληρωμένη μελέτη για τον Θερμαϊκό Κόλπο (με μετρήσεις από 50 σταθμούς στα ιζήματα και στη στήλη του νερού) συμπεράσματα της οποίας παρουσιάστηκαν χθες το βράδυ σε εκδήλωση της Διεύθυνσης, κατά τη διάρκεια της οποίας ο αναπληρωτής καθηγητής του ΑΠΘ κ. Κ. Φυτιάνος κατονόμασε όλες τις πηγές ρύπανσης, προτείνοντας τρόπους για τη βελτίωση της ποιότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Τριάντα χρόνια μελέτες

Τριάντα χρόνια μετά τις πρώτες μελέτες βελτίωσης και απορρύπανσης και δέκα χρόνια μετά τις πολιτικές δεσμεύσεις ότι «ο Θερμαϊκός καθαρίζει και σύντομα κολυμπάμε στην παραλία της Θεσσαλονίκης»,σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Φυτιάνος, «οι τρεις από τις εστίες μόλυνσης των νερών του εντοπίζονται στα σημεία εκβολών ποταμών και καναλιών. Οι άλλες αφορούν την περιοχή δυτικά των λιμενικών εγκαταστάσεων της Θεσσαλονίκης (Καλοχώρι, παλιά βυρσοδεψεία, βιολογικός κ.λπ.) και την περιοχή πριν από το αεροδρόμιο, στις εκβολές χειμάρρου μετά τη βιομηχανία Βιαμύλ».

Οι μετρήσεις ξεκίνησαν το περασμένο καλοκαίρι και θα συνεχιστούν μέχρι τον Ιούλιο. Από τις εργαστηριακές αναλύσεις στα ιζήματα διαπιστωθηκε ότι:

– Στα βαθιά λεπτόκοκκα ιζήματα στο κέντρο του Θερμαϊκού μετριούνται υψηλότερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και ειδικά μολύβδου, χρωμίου, χαλκού και καδμίου από ό,τι στις εκβολές και στις ακτές.

– Στις ανατολικές ακτές διαπιστώθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις φωσφόρου και αμμωνίας στις εκβολές των ποταμών, στο Καλοχώρι και στη Θέρμη.

– Εχει υπολογιστεί ότι περίπου το 1/3 της ρύπανσης που καταλήγει στο ευαίσθητο οικοσύστημα του Κόλπου προέρχεται από αγροτικές δραστηριότητες. Τα παρασιτοκτόνα παρουσιάζουν χαμηλές συγκεντρώσεις στα ιζήματα, αλλά σχετικά αυξημένες στις εκβολές του Αξιού. Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εμφανίζει το DDE (φυσικός μεταβολίτης του DDT) ενώ ανιχνεύονται και φυτοφάρμακα που είναι απαγορευμένα εδώ και δεκαετίες στην Ελλάδα και «η παρουσία τους δηλώνει μάλλον διασυνοριακή ρύπανση». Τα εξαιρετικώς επιβλαβή πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs- στην ίδια οικογένεια ανήκει το κλοφέν) και τα πολυαρωματικά (PAH’s) εμφανίζουν πολύ υψηλή συγκέντρωση (10-50 φορές πάνω από άλλες περιοχές) στα ιζήματα του λιμανιού και μετρήθηκαν μέχρι και το ύψος της Αριστοτέλους.

– Η θαλάσσια περιοχή του λιμανιού είναι η περισσότερο επιβαρυμένη, «καθώς όλοι οι σταθμοί μπορούν να χαρακτηριστούν αζωικοί».

Ειδικά για τα πετρελαιοειδή, στα ιζήματα του λιμανιού, προσδιορίστηκαν αρωματικοί υδρογονάνθρακες σε συγκεντρώσεις δεκαπλάσιες έως εκατονταπλάσιες των μέσων φυσικών συγκεντρώσεων.

– Μερίδιο στο φαινόμενο του ευτροφισμού που εμφανίζει συχνά ο Θερμαϊκός έχουν και οι Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (Βιολογικός Καλοχωρίου, βιολογικός Θέρμης, Αινεία, κονσερβοποιείων της τάφρου 66, ΒΙΠΕ Θεσσαλονίκης) που συνεισφέρουν σε φωσφορικά ιόντα. Στις προτάσεις που κατατέθηκαν στην εκδήλωση έγινε ιδιαίτερη αναφορά στην υπολειτουργία των βιολογικών και στα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τον περιορισμό του φαινομένου.

Οι ειδικοί του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος του ΑΠΘ συνιστούν μελέτη και παρακολούθηση της οργανικής ρύπανσης του νερού, των ιζημάτων και των θαλάσσιων οργανισμών, διαρκή παρακολούθηση των τριών ποταμών (Λουδία, Αλιάκμονα, Αξιού) που εκβάλλουν στον Κόλπο, καταγραφή και παρακολούθηση των χειμάρρων και τάφρων που βρίσκονται διάσπαρτοι στον νομό Θεσσαλονίκης όπου απορρίπτονται απόβλητα από παρακείμενες βιοτεχνικές και βιομηχανικές μονάδες, αλλά και φυτοφάρμακα από τις γύρω αγροτικές περιοχές.