ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τα όρια και οι επιλογές

Τα αντανακλαστικά μας ως κοινωνίας έχουν οξυνθεί σημαντικά σε θέματα που έχουν να κάνουν με την έμφυλη ισότητα, τη συμπερίληψη και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση

ta-oria-kai-oi-epiloges-561398002

Από την Παρασκευή άρχισε να γίνεται έντονα λόγος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το «1ο Συνέδριο Γονιμότητας & Αναπαραγωγικής Αυτονομίας», που πρόκειται (μέχρι νεωτέρας) να πραγματοποιηθεί στα Ιωάννινα 2-4 Ιουλίου 2021, με μια πληθώρα ομιλητών και λίγες ομιλήτριες από το χώρο της ιατρικής, αλλά και της πολιτικής, των ΜΜΕ και της Εκκλησίας. Έως χθες το συνέδριο απολάμβανε την υποστήριξη σημαντικών θεσμικών φορέων, όμως όλο και περισσότεροι ήταν οι χρήστες και χρήστριες που διαμαρτύρονταν καταρχάς για το προωθητικό βίντεο του συνεδρίου (το οποίο έδειχνε μία γυναίκα που μόλις είχε κλείσει τα 40 να προβληματίζεται για τις ακαδημαϊκές και επαγγελματικές επιλογές που, ενδεχομένως, την είχαν εμποδίσει να κάνει νωρίτερα οικογένεια -με τόνο δυσοίωνο και επικριτικό, τόσο για τις προοπτικές της να το κάνει στο μέλλον όσο και για τις αποφάσεις που είχε ήδη πάρει) όσο και για την ευρύτερη ρητορική του. 

Διαβάστε επίσης

Θύελλα αντιδράσεων για το βίντεο του Συνεδρίου Γονιμότητας – Απέσυρε την αιγίδα της η Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Πάντος: Ενδέχεται να ακυρωθεί το Συνέδριο Γονιμότητας – Το βίντεο είχε την έγκριση του ΕΣΡ

Αφενός ήταν σαφής η ευρεία και σε βάθος εμπλοκή της Εκκλησίας στη διαχείριση των θεματικών της διοργάνωσης («ήταν» γιατί, μέσα στις τελευταίες 48 ώρες πολλά έχουν αλλάξει στην ιστοσελίδα αυτή: όλα τα προωθητικά βίντεο έχουν αποσυρθεί και η πρόσκληση του συνεδρίου έχει αναδιατυπωθεί σε πολλά σημεία) με, μεταξύ άλλων, 11 από τους 166 ομιλητές να είναι εκκλησιαστικοί ηγέτες. Το σημείο αυτό θα ήταν έτσι κι αλλιώς προβληματικό για ένα οποιοδήποτε ιατρικού χαρακτήρα συνέδριο, στην περίπτωση αυτή, όμως, καταλήγει να συνδέει τις αναπαραγωγικές δυσκολίες και σχετικές αποφάσεις ανδρών και γυναικών με ηθικές, θρησκευτικές και ιδεολογικές παραμέτρους, υπονομεύοντας με πολύ συγκεκριμένο τρόπο το δικαίωμα κυρίως των γυναικών στην ελεύθερη επιλογή.

Η υπονόμευση αυτή ήταν ιδιαίτερα εμφανής τόσο στο προωθητικό βίντεο όσο και στην επίσημη πρόσκληση του συνεδρίου όπου, μέχρι και το βράδυ του Σαββάτου αναφερόταν, με μια έντονη εσάνς δυστοπίας: «Θα αναδειχθεί στις επιστημονικές διαλέξεις και συζητήσεις, η ανάγκη της επαγρύπνησης από την νεότητα, ακόμα και τη εφηβεία, για την προάσπιση της γονιμότητάς τους με τον σωστό οικογενειακό προγραμματισμό και με την επαναφορά του προτύπου δημιουργίας ‘πυρηνικής’ οικογένειας ενωρίς […]». Στην ίδια πρόσκληση τα άτομα που δεν έχουν κάνει παιδιά «όταν είναι πια πολύ αργά» (δηλαδή οι γυναίκες) αναφέρονταν ως «απογοητευμένοι φυγάδες για τις επιλογές τους». Και η καταδίκη δεν έφτανε να είναι μόνο λεκτική. Οι «απογοητευμένοι φυγάδες» (ετεροφυλόφιλα ζευγάρια που επέλεξαν να μην κάνουν παιδιά στα 20, γκέι ζευγάρια, γυναίκες που δεν έχουν βρει «τον έρωτα της ζωής τους», αλλά παρόλα αυτά θέλουν να κάνουν παιδιά, και γενικά όσοι από επιλογή δεν έχουν ακολουθήσει το πρότυπο της δημιουργίας «πυρηνικής οικογένειας ενωρίς») δεν θα έπρεπε, σύμφωνα με την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου, να έχουν το δικαίωμα επιλογής που τους δίνει η σύγχρονη επιστήμη και οι εξελίξεις στο πεδίο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Όσο για το κράτος, «πρέπει να μην επικεντρώνεται στα άκρα, στην περίθαλψη των παιδιών και των ηλικιωμένων, αλλά να εστιάζει στον κεντρικό πυλώνα, που είναι τα ζευγάρια της αναπαραγωγικής ηλικίας γιατί έτσι μόνο θα εξασφαλίσει και τα παιδιά και τους γηραιότερους […]».

Προκύπτει, φυσικά, το ερώτημα: δεν χρειαζόμαστε ενημέρωση για την γονιμότητα και την αναπαραγωγική υγεία; Δεν αποτελεί πραγματικό πρόβλημα το δημογραφικό; Φυσικά, χρειαζόμαστε έγκυρη, επιστημονική και αντικειμενική ενημέρωση για τα θέματα αυτά. Οι γιατροί καλούνται να την αποκτήσουν όχι μέσα από τα μόρια που θα κέρδιζαν ακούγοντας εκκλησιαστικούς ηγέτες να μιλούν για θέματα πολύ έξω από τη σφαίρα της κατάρτισής τους, αλλά μέσα από επιστημονικά συνέδρια στα οποία οι ερευνητές και οι ερευνήτριες μοιράζονται νέα δεδομένα και κάνουν διάλογο γύρω από τις σύγχρονες εξελίξεις και τα ευρήματα από το πεδίο της γονιμότητας και της αναπαραγωγής. Το κοινό, από την άλλη, θα πρέπει να την αποκτήσει από τους γιατρούς με τους οποίους έρχεται σε επαφή και από ΜΜΕ που επιλέγουν να τους προωθήσουν έγκυρη επιστημονική γνώση. Και η Πολιτεία οφείλει να συγκεντρώνει ερευνητικά και εμπειρικά δεδομένα που θα οδηγήσουν στη λήψη ουσιαστικών μέτρων για την ενίσχυση της οικογένειας σε μία κοινωνία ανοιχτή, σύγχρονη και συμπεριληπτική.

Από το πρωί της Παρασκευής πολλά έχουν αλλάξει για τους διοργανωτές του «1ου Συνεδρίου Γονιμότητας & Αναπαραγωγικής Αυτονομίας»: αρκετοί από τους θεσμικούς φορείς που είχαν πριν από μήνες εκδηλώσει την επίσημη υποστήριξή τους (η Προεδρία της Δημοκρατίας, η Γενική Γραμματεία Δημογραφικής & Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας Φύλων, η ΕΡΤ, το ΑΠΕ και άλλοι) απέσυραν την αιγίδα τους και πολλοί από τους εκπροσώπους των media που είχαν μοιραστεί με τη διοργάνωση προωθητικό υλικό επίσης ανακάλεσαν δημόσια την απόφασή τους. Αυτό που ακουγόταν δύσκολο ή απίθανο μερικές ώρες πριν έγινε πραγματικότητα, σε σημαντικό βαθμό χάρη στην πίεση που άσκησαν εκατοντάδες άνθρωποι διαμέσου των social media και της απευθείας επικοινωνίας με τους εμπλεκόμενους και τις εμπλεκόμενες στην πρωτοβουλία. 

Κι αυτό αποτελεί ταυτόχρονα μια σημαντική απόδειξη του ότι τα αντανακλαστικά μας ως κοινωνίας έχουν οξυνθεί σημαντικά σε θέματα που έχουν να κάνουν με την έμφυλη ισότητα, τη συμπερίληψη και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, αλλά και μια καίρια υπενθύμιση του τι χρειάζεται να συνεχίσουμε να κάνουμε από δω και πέρα: να ζητάμε διαρκώς από τα άτομα που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης να λογοδοτούν, όταν η ισότητα και η επιστημονική γνώση δεν προστατεύονται και δεν προωθούνται όπως πρέπει. Ώστε να καταφέρουμε να συμφωνήσουμε κάποια στιγμή από κοινού στα βασικά, δηλαδή αυτά που θα εξασφαλίζουν την ασφάλεια και τη συμμετοχή όλων.

*Η Στέλλα Κάσδαγλη είναι συνιδρύτρια της Women On Top, συγγραφέας