ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πολυνομοσχέδιο υπ. Περιβάλλοντος: Νέα συστήματα ανακύκλωσης έως το 2023

Τι προβλέπει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος που κατατέθηκε χθες

polynomoschedio-yp-perivallontos-nea-systimata-anakyklosis-eos-to-2023-561431569

Μια σειρά από αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων φέρνει πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, που κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Το νομοθέτημα ενσωματώνει –με τη συνήθη καθυστέρηση– δύο κοινοτικές οδηγίες, προβλέποντας μεταξύ άλλων νέες προθεσμίες για τη χωριστή συλλογή των απορριμμάτων, νέα συστήματα διαχείρισης ειδικών κατηγοριών σκουπιδιών κ.ο.κ. Πάντως, το σχέδιο νόμου είναι άτολμο ως προς την επιβολή ποινών και την εφαρμογή των νέων διαδικασιών, όπως το τέλος ταφής απορριμμάτων, που μετατίθεται και πάλι κατά δύο έτη.

Το σχέδιο νόμου, που παρουσίασε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος Κώστας Σκρέκας, προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:

• Θεσπίζονται νέα συστήματα ανακύκλωσης ειδικά για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα στρώματα, τα έπιπλα, τα φάρμακα, τα γεωργικά πλαστικά, τα παιχνίδια και τον αθλητικό εξοπλισμό. Τα συστήματα αυτά πρέπει να οργανωθούν από την αγορά και να λειτουργήσουν έως το τέλος του 2023.

• Προβλέπεται μια διαδικασία κυρώσεων από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) για όσα συστήματα ανακύκλωσης δεν πετυχαίνουν τους στόχους που προβλέπουν τα επιχειρησιακά τους σχέδια. Ωστόσο, η διαδικασία είναι πολύ αργή και ουσιαστικά πρέπει να περάσουν 3-4 χρόνια από τη στιγμή που θα διαπιστωθεί η απόκλιση (με δεδομένο ότι τα συστήματα κάνουν απολογισμό ένα έτος μετά το ημερολογιακό στο οποίο αναφέρονται) για να αρχίσουν να επιβάλλονται σοβαρές κυρώσεις.

• Για την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής στην ανακύκλωση θα συνδεθεί το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) με το Εθνικό Μητρώο Παραγωγών Αποβλήτων (ΕΜΠΑ).

• Τίθεται στόχος μείωσης το 2022 κατά 30% των παραγόμενων αποβλήτων τροφίμων. Από 1.1.22 μια σειρά από επιχειρήσεις, από κρεαταγορές, ιχθυαγορές και λαχαναγορές (εντός ή εκτός super market), τα ξενοδοχεία άνω των 100 κλινών, τα νοσοκομεία, τα catering, οι επιχειρήσεις εστίασης (με ετήσιο κύκλο άνω των 500.000 ευρώ) υποχρεούνται να καταγράφουν τα απόβλητα τροφίμων τους και να διαθέτουν τα πλεονάσματα σε ειδική πλατφόρμα. 

• Σε όλα τα νέα κτίρια πρέπει να εξασφαλίζεται ανοιχτός ή κλειστός χώρος για τη συλλογή και αποθήκευση των αποβλήτων σε 4 ρεύματα, προσβάσιμος από τον δρόμο.

• Από 1.1.22 τα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων μπορούν να αρνούνται (δεν είναι υποχρεωτικό) να παραλάβουν υλικά (λ.χ. μπλε κάδο), αν έχουν πάνω από 40% κοινά σκουπίδια. 

• Οι δήμοι μπορούν να εφαρμόσουν σύστημα «πληρώνω όσο πετάω» ανά δημοτική ενότητα, μειώνοντας τα δημοτικά τέλη στις περιοχές που πετυχαίνουν υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης. Αυτό γίνεται υποχρεωτικό για δήμους άνω των 100.000 κατοίκων από 1.1.23.

• Αυξάνεται ελαφρώς, αλλά αναβάλλεται και πάλι (αυτήν τη φορά με την επίκληση του κορωνοϊού) η εφαρμογή του τέλους ταφής απορριμμάτων σε ΧΥΤΑ. Ορίζεται σε 20 ευρώ ανά τόνο από το 2022, αυξανόμενο κατά 5 ευρώ ετησίως. 

• Από 1.1.22 γίνεται υποχρεωτική η χωριστή συλλογή των βιοαποβλήτων. Η προθεσμία αυτή σημαίνει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να «τρέξει» μέσα στους επόμενους μήνες.

• Παρά τις διακηρύξεις περί ενίσχυσης της χωριστής συλλογής, το υπουργείο Περιβάλλοντος επιμένει στο μοντέλο των μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων (από τα οποία βγαίνει πολύ μικρό ποσοστό, έως 15%-18%, και κακής ποιότητας ανακυκλώσιμων) και των μονάδων καύσης υπολειμμάτων. Σε ερώτηση της «Κ» ο υπουργός διευκρίνισε ότι αυτήν τη στιγμή συνεξετάζεται το αν μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες μέσω ενεργοβόρων βιομηχανιών (λ.χ. τσιμεντοβιομηχανία) ή θα χρειαστούν και μονάδες καύσης, οι οποίες βέβαια δεν επιδοτούνται από την ΕΕ καθώς είναι χαμηλά στην ιεραρχία της διαχείρισης αποβλήτων.

Επιμέρους διατάξεις για πολεοδομικά ζητήματα

Γεμάτο φωτογραφικές διατάξεις για πολεοδομικά ζητήματα είναι και αυτό το πολυνομοσχέδιο. Ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Δίνεται η δυνατότητα να τροποποιηθούν αποφάσεις που είχαν ληφθεί πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 για την αισθητική αναβάθμιση της πόλης (περιορισμοί στη δόμηση και στις χρήσεις γης σε βασικούς οδικούς άξονες).

• Δίνεται η δυνατότητα να καθορίζονται ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης και μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων. Η υπόθεση θυμίζει το πώς βρέθηκε τη δεκαετία του ’90 να… «ψηλώνει» η λεωφόρος Κηφισίας με τα γνωστά γυάλινα κτίρια (με δεδομένο ότι τα ΕΠΣ αφορούν κατά βάση ιδιωτικές επενδύσεις, στις οποίες μέσω μεταφοράς συντελεστή θα δοθεί περισσότερη δόμηση, παρακάμπτοντας τον ισχύοντα πολεοδομικό σχεδιασμό). 

• Δίνεται δυνατότητα 5ετούς παράτασης στη λειτουργία λατομείων εκτός λατομικών ζωνών, αν συνορεύουν με λατομική ζώνη και υπάρχει συνεκμετάλλευση. 

• Επανέρχεται δυνατότητα (που είχε λήξει το 2017) να αιτηθεί ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου υπό ρυμοτομική απαλλοτρίωση την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης από όποιον κήρυξε την απαλλοτρίωση. 

Επιπλέον:

• Παρατείνεται κατά ένα έτος (έως τον Ιούλιο του 2022) η ολοκλήρωση της πολεοδομικής μελέτης εφαρμογής στο Μάτι-Κόκκινο Λιμανάκι.

• Η έκδοση αδειών για τραπεζοκαθίσματα στο ιστορικό κέντρο μεταφέρεται από το ΥΠΕΝ (ΔΑΟΚΑ) στον Δήμο Αθηναίων. 

• Μετατίθεται για τον Σεπτέμβριο, όπως είχε εξαγγελθεί, η υποχρεωτική εφαρμογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου.

• Η διενέργεια ελέγχων στα συστήματα ανακύκλωσης και τους παραγωγούς αποβλήτων παραμένει, μαζί με άλλες νέες αρμοδιότητες στον αποδεκατισμένο (και κατά κοινή ομολογία αναξιόπιστο πλέον) ΕΟΑΝ, στον οποίο συστήνονται διάφορες θέσεις διευθυντών.