ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ιερακοθηρία: Η «απαγωγή» του τετράποδου χρυσαετού

Μια... απαγωγή πυροδότησε αντιδράσεις για το κυνήγι με αρπακτικά πτηνά

Ιερακοθηρία: Η «απαγωγή» του τετράποδου χρυσαετού

Ο χρυσαετός που εντοπίσθηκε το καλοκαίρι σε φωλιά στον Λαγκαδά Θεσσαλονίκης είχε μια δυσμορφία: «εφεδρικά» πόδια και στα δύο άκρα. Μεταφέρθηκε στην Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ, όπου χειρουργήθηκε από την καθηγήτρια Αναστασία Κομνηνού (αφαιρέθηκαν τα επιπλέον άκρα) και στη συνέχεια στις εγκαταστάσεις της Δράσης για την Αγρια Ζωή, για να αναρρώσει. Εκεί άρχισε η περιπέτεια.

Η Γενική Διεύθυνση Δασών ζήτησε στη συνέχεια να σταλεί το πτηνό στον Ελληνικό Σύλλογο Ιερακοτροφίας, στην Αθήνα. Το σκεπτικό; Μια και λόγω της δυσμορφίας του δεν είχε ποτέ πετάξει, θα εκπαιδευόταν σχετικά, ώστε να μπορεί να επιβιώσει μετά την απελευθέρωσή του. Η Δράση για την Αγρια Ζωή, όπως ισχυρίζεται η Γενική Διεύθυνση Δασών, αρνήθηκε να το παραδώσει στους γερακάρηδες, μη θεωρώντας τους ικανούς να το φροντίσουν σωστά, και το φυγάδευσε στις εγκαταστάσεις άλλης οργάνωσης. Τελικά, με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το διεκδικούμενο αρπακτικό θα μεταφερθεί στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, στο Χαϊδάρι, όπου τη φροντίδα του θα αναλάβει ο Σύλλογος Προστασίας Αγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ.

Το περιστατικό της… απαγωγής του χρυσαετού είναι πρωτοφανές, μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως έχει το υπόβαθρο της υπόθεσης. Στις 2 Οκτωβρίου 2021, μεσούσης της πανδημίας, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κοινή απόφαση των υπουργείων Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τη «ρύθμιση θεμάτων για τη χρησιμοποίηση θηρευτικών ιεράκων για τη θήρα, με την παρουσία ή μη κυνηγετικού σκύλου, και για τη χρησιμοποίηση εκπαιδευμένων ιεράκων για τη ρύθμιση πληθυσμών ειδών της πανίδας στο φυσικό και αστικό περιβάλλον».

Η ΑΝΙΜΑ συμμετείχε στη διαβούλευση και συμφωνεί με το νέο θεσμικό πλαίσιο, που επιτρέπει το κυνήγι με τη χρήση αρπακτικών πτηνών. «Η ιερακοτροφία επιτρεπόταν εδώ και χρόνια. Η ιερακοθηρία απαγορευόταν. Με δεδομένο, όμως, ότι η θηρευτική δραστηριότητα είναι νόμιμη στην Ελλάδα, άποψή μου είναι ότι το κυνήγι με αρπακτικά κάνει λιγότερη ζημιά από το κυνήγι με όπλα. Ενα αρπακτικό έχει τη δυνατότητα να κυνηγήσει συγκεκριμένα είδη θηραμάτων και πεπερασμένο αριθμό σε κάθε του έξοδο. Ενώ ένας ασυνείδητος κυνηγός μπορεί να εξοντώσει ένα σμήνος ερωδιών με την καραμπίνα του και, επιπλέον, αποθέτει τοξικό μόλυβδο στο περιβάλλον», λέει στην «Κ» η Μαρία Γανωτή, ιδρυτικό μέλος του συλλόγου.

«Προβάλλουμε ως αξία στα παιδιά τη σχέση υποταγής ενός άγριου ζώου στον άνθρωπο και την ντύνουμε με τον μανδύα της ευαισθητοποίησης για το περιβάλλον».

«Υπάρχει και μια άλλη πλευρά του θέματος: το εμπόριο ωδικών πτηνών απαγορεύεται αυστηρά στη χώρα μας. Κι όμως, οι αγορές είναι γεμάτες καρδερίνες που έχουν πιαστεί παράνομα. Δεν θα ήταν προτιμότερο να δίνονταν δυο-τρεις άδειες σε εκτροφείς; Γιατί είμαστε υπέρ των οριζόντιων απαγορεύσεων σε μια χώρα που δεν έχει αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς;»

Είμαστε ανθρωποκεντρικοί όταν μιλάμε για την ευζωία των ζώων, επισημαίνει η κ. Γανωτή, και αυτό είναι λάθος. «Νομίζουμε ότι ένα πουλί με κουκούλα στο κεφάλι (όπως συμβαίνει στα εκπαιδευμένα γεράκια) βασανίζεται, ενώ αυτός είναι ένας τρόπος να μην το εκθέτουμε σε στρες. Πάντως, πρέπει να τονίσω ότι δεν συμφωνώ με τη χρήση γερακιών για σόου, ούτε ως αξεσουάρ σε lifestyle φωτογραφίσεις».

Σύμφωνα με τη Σοφία Προύσαλη, πρόεδρο της Δράσης για την Αγρια Ζωή, η κυβέρνηση ενέδωσε στις πιέσεις των ιερακοτρόφων και ιερακοθήρων χωρίς να ενδιαφερθεί για τον αντίκτυπο που αυτό θα έχει από πλευράς βιοποικιλότητας. «Τώρα, οι γερακάρηδες θέλουν να μπουν και σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα σχολεία. Είναι αδιανόητο να προβάλλουμε ως αξία στα παιδιά τη σχέση υποταγής ενός άγριου ζώου στον άνθρωπο και να την ντύνουμε με τον μανδύα της ευαισθητοποίησης για το περιβάλλον. Ο Σύλλογος Ιερακοτροφίας θέλει να μας πείσει ότι το να βασανίζουμε τα πτηνά για να τα εκπαιδεύσουμε και να τα χρησιμοποιούμε ως εργαλεία κυνηγιού είναι κομμάτι της ελληνικής παράδοσης. Τότε να ξαναβγούν στους δρόμους και οι αρκουδιάρηδες…»

Στην ίδια πλευρά βρίσκεται και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. «Η ιερακοθηρία, εκτός από την άμεση αφαίρεση ατόμων από τους φυσικούς πληθυσμούς των πουλιών, υποβαθμίζει τα ενδιαιτήματά τους μέσω της όχλησης με την αφύσικα έντονη παρουσία αρπακτικών πουλιών. Για όλα τα “θηράματα”, ένα βασικό κριτήριο επιλογής βιοτόπου είναι η σχετική ασφάλεια από αρπακτικά. Τα άγρια αρπακτικά είναι πάντα ολιγάριθμα και περιορίζουν στο ελάχιστο τις μετακινήσεις τους, ώστε να μη δαπανούν άσκοπα δυνάμεις. Αντιθέτως, τα ανεξέλεγκτα σε αριθμό και καλοταϊσμένα αρπακτικά των γερακάρηδων, που εμφανίζονται με αφύσικο τρόπο και συχνότητα, αποτελούν απρόσμενη και ανεξέλεγκτη πηγή όχλησης και αναστάτωσης στη φύση», επισημαίνει σε ανακοίνωσή της.

«Επρεπε να βάλουμε τάξη στο χάος»

«Κάποτε, στο σπίτι μου στην οδό Μιχαλακοπούλου, με οδηγίες από την ΑΝΙΜΑ, κατάφερα να διασώσω ένα γεράκι. Το φιλοξενούσα – και τους απογόνους του στη συνέχεια. Επί μία δεκαετία έρχονταν κάθε άνοιξη και τον χειμώνα έφευγαν για τον Νότο», δήλωσε στην «Κ» ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς. «Τα αγαπώ πολύ, λοιπόν, αλλά πέρα από το δικό μου βιωματικό κομμάτι, οφείλαμε ως κυβέρνηση να δημιουργήσουμε σαφές πλαίσιο για μια ήδη παγιωμένη κατάσταση, που όμως είχε πολλές γκρίζες ζώνες. Επρεπε να βάλουμε μια τάξη στο χάος. Πλέον απαιτείται η χορήγηση σχετικής άδειας, έπειτα από ειδική θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση που θα γίνεται με την εποπτεία των αρμόδιων δασικών υπηρεσιών, την καταβολή σχετικών τελών και την περαιτέρω αξιολόγηση για την αναβάθμιση της άδειας χειριστή. Θεσπίστηκαν κανόνες, δηλαδή, που δεν αφήνουν περιθώρια στην ασυδοσία. Και επιπλέον όσοι παρανομούν θα ελέγχονται και θα τιμωρούνται».