ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η Ελλάδα απέναντι στην απειλή των τζιχαντιστών

i-ellada-apenanti-stin-apeili-ton-tzichantiston-2045612

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την αναρρίχηση του Ταγίπ Ερντογάν στην προεδρία της γειτονικής χώρας θα παραμείνουν σταθερές, εκτιμά σε συνέντευξή του στην «Κ» ο διευθυντής του ιδρύματος German Marshall Fund για την Ευρώπη, Ιαν Λέσερ. Παράλληλα, επισημαίνει τους κινδύνους που ελλοχεύουν και για την Ελλάδα από τη δράση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).

– Πόσο κινδυνεύει η Ελλάδα από το ISIS;

– Η Ελλάδα είναι εκτεθειμένη στις παράπλευρες συνέπειες από ένα χαοτικό Λεβάντε, συμπεριλαμβανομένου του σημαντικού προβλήματος της διέλευσης των ξένων πολεμιστών από την περιοχή. Σε κάποια φάση μπορεί να κριθεί αναγκαία η παροχή διευκολύνσεων από βάσεις που βρίσκονται στην Ελλάδα, ίσως στην Κρήτη, για την υποστήριξη επιχειρήσεων των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ στην Αν. Μεσόγειο. Η Ελλάδα θα είναι κρίσιμο κομμάτι όλων των πτυχών αυτού του αγώνα που αγγίζει τη θαλάσσια ασφάλεια. Γενικότερα, η Ελλάδα, όπως και η υπόλοιπη Νότια Ευρώπη, θα θέλει να δει τους Ευρωπαίους εταίρους της να αντιμετωπίζουν αυτές τις απειλές που προέρχονται από τον Νότο, ως κοινές προκλήσεις και όχι χωριστές.

– Πώς αποτιμάτε τη στάση της Τουρκίας έναντι του ISIS;

– Ο αγώνας κατά του ISIS εξελίσσεται στην κινητήρια δύναμη της διασφάλισης της περιφερειακής ασφάλειας για τα επόμενα χρόνια. Υπάρχει, επίσης, το σχετιζόμενο γενικότερο πρόβλημα του αυξανόμενα χαοτικού περιβάλλοντος στο Λεβάντε, στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Οι συνθήκες αυτές αναμένεται να επικρατούν για μεγάλο διάστημα. Δεν πιστεύω ότι η Αγκυρα έχει υποστηρίξει την άνοδο του ISIS. Αλλά τα διάτρητα σύνορα και η θολή φύση της δράσης των ανταρτών στην περιοχή έχουν πιθανότατα δημιουργήσει πρόσφορες συνθήκες. Τώρα όλοι αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες.

– Ποιες είναι οι προοπτικές για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την εκλογή Ερντογάν στην προεδρία;

– Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσει κανείς ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα παραμείνουν στη σταθερή πορεία των τελευταίων ετών.

– Στην πρόσφατη σύνοδο του ΝΑΤΟ οι κ. Σαμαράς και Ερντογάν συμφώνησαν να συγκληθεί το τρίτο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας.

– Ο ελληνοτουρκικός διάλογος σε υψηλό επίπεδο θα συνεχισθεί και στα θέματα ουσίας θα εστιασθεί, πέρα από το Κυπριακό όπου, πάντως, τα δεδομένα είναι λιγότερο σαφή, στην ασφάλεια των συνόρων, στην ενέργεια και, πιθανώς, στις εξελίξεις στη Συρία.

– Πόσο σημαντική είναι για την Τουρκία η ενεργειακή διάσταση ώστε να επιδείξει πιο ευέλικτη στάση στο Κυπριακό;

– Η ενεργειακή διάσταση είναι σημαντική. Είναι σαφές ότι πρέπει να γίνουν σημαντικές αλλαγές και να επιλυθούν πολλαπλές πολιτικές και ενεργειακές διενέξεις για να μπορέσουν κρατικοί και ιδιωτικοί εμπορικοί πρωταγωνιστές να αποκομίσουν περισσότερα οφέλη από τη διαφαινόμενη παραγωγή αερίου στην Αν. Μεσόγειο. Η Κύπρος είναι, φυσικά, το κλειδί, αλλά δεν μπορώ να σας πω κάτι περισσότερο αυτή τη στιγμή σε ό,τι αφορά τις προοπτικές.

– Τι σημαίνει για την Τουρκία η εκλογή Ερντογάν στην προεδρία;

– Εκπέμπει συνέχεια σε ό,τι αφορά την κοινωνική και πολιτική πορεία που έχει χαράξει για τη χώρα το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Στο θεσμικό επίπεδο, θα είναι δύσκολο γι’ αυτόν να εφαρμόσει ακριβώς το προεδρικό σύστημα που επιθυμεί. Από την άλλη, πολιτικά, είναι σίγουρα πιθανό, και πιστεύω ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, δεν θα αντιταχθεί σε αυτό ο νυν πρωθυπουργός.

– ΗΠΑ και Ε.Ε. θεωρούν απώλεια την απόσυρση του μετριοπαθούς Γκιουλ από την πολιτική ζωή της Τουρκίας;

– Ο Γκιουλ ήταν δημοφιλής μεταξύ των δυτικών ηγετών και, προφανώς, θα λείψει η παρουσία του. Ομως, ο βαθμός που όντως ασκούσε μια μετριοπαθή επιρροή στην τουρκική πολιτική ζωή είναι ασαφής. Ιδιαίτερα, δε, σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις πως αυτό συνέβαινε τα τελευταία χρόνια.