ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τα πανεπιστήμια μπορούν να αλλάξουν τις κοινωνίες

Τα πανεπιστήμια μπορούν να αλλάξουν τις κοινωνίες

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Δρ. Marty Meehan βρέθηκε στην Αθήνα ως τιμώμενο πρόσωπο στην τελετή αποφοίτησης του Deree – The American College of Greece. O Marty Meehan, με χρόνια στο πολιτικό προσκήνιο των ΗΠΑ και μακρόχρονη θητεία στο Κογκρέσο, είναι σήμερα πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης (UMass), που είναι ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια πανεπιστήμια των ΗΠΑ με 73.000 φοιτητές.

Στην τελετή αποφοίτησης του Deree, ο Δρ. Meehan ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας για τη συμβολή του στην εκπαίδευση και την πολιτική και μίλησε στους αποφοίτους, δίνοντας ένα καθαρό μήνυμα για το μέλλον: «Να έχετε απόλυτη αίσθηση ότι ζούμε σε πολύ δύσκολες εποχές κι αυτό χρειάζεται αποφασιστικότητα και ανοιχτό μυαλό. Προσπαθήστε να φέρετε στην Ελλάδα την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργική, out-of- the-box, σκέψη.»

«Αυτός είναι και ο δρόμος για την εξέλιξη της εκπαίδευσης» υποστήριξε ο Δρ. Meehan στη συζήτηση που είχαμε μαζί του λίγο πριν την ανακήρυξή του σε επίτιμο διδάκτορα του Κολλεγίου. «Πρέπει να είναι ευέλικτη, να αφουγκράζεται ποια επαγγέλματα θα είναι σε ζήτηση και να αλλάζει συνεχώς, ώστε να είναι σε επαφή με τις ανάγκες που θα έχει η κοινωνία σε 10, 20, 30 χρόνια… Σε έναν κόσμο που συνεχώς εξελίσσεται, μόνο μέσω της ουσιαστικής παιδείας μπορούν οι άνθρωποι να προετοιμαστούν για τις ολοένα μεταβαλλόμενες προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν.»
 

«Τα πανεπιστήμια πρέπει να βοηθούν την πολιτική βούληση»

Μέσα στην εποχή της κρίσης, η εκπαίδευση φαντάζει πολυτέλεια ή αποτελεί μοχλό εξέλιξης; Ο Δρ. Meehan, που σήμερα είναι πρόεδρος του UMass αλλά υπήρξε για χρόνια πολιτικός, μιλάει για τα «μαθήματα» που μπορεί να πάρει και η χώρα μας από την πρόσφατη αμερικανική ιστορία: «Η κρίση του 2008 ανάγκασε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να σώσει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μία απόφαση καθόλου δημοφιλής. Φυσικά και τα πανεπιστήμια υπέφεραν από την κρίση. Αλλά μία δυσάρεστη πολιτική του χθες φέρνει μακροπρόθεσμα καλά αποτελέσματα, όπως φαίνεται σήμερα στις ΗΠΑ. Τα πανεπιστήμια είναι χώροι στους οποίους η σκέψη, η καινοτομία και η έρευνα πρέπει να συνδυάζονται, ώστε να προσφέρουν τη βάση για επιστημονικά τεκμηριωμένες πολιτικές προς όφελος της κοινωνίας.»
 

Πανεπιστήμια, απασχολησιμότητα και ανάπτυξη

Ως προς το φαινόμενο του brain drain που στερεί αυτή τη στιγμή από την Ελλάδα τα καλύτερα νέα «μυαλά», ο πρόεδρος Meehan υποστηρίζει ότι πρέπει πάση θυσία να δοθούν οι ευκαιρίες σε νέους όσο ακόμη σπουδάζουν «μέσω ευκαιριών πρακτικής άσκησης σε εταιρείες που μπορεί να βρουν έτσι εργαζόμενους, μέσω συνεργατικής προσπάθειας, μέσω εμπειρικής εκπαίδευσης… Δεν υπάρχει το περιθώριο για καμία χώρα να χάνει τους νέους της, είναι αυτοί που ξέρουν από καινοτομία και τεχνολογία, δηλαδή ακριβώς ό,τι θα χρειαστεί η μελλοντική κοινωνία.»
 

Η εκπαίδευση ως αντίδοτο στην παγκόσμια κρίση και ο ακτιβισμός στα πανεπιστήμια

Σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, μπορούν τα πανεπιστήμια να αποτελέσουν πυρήνες κοινωνικής αλλαγής;

Ο Meehan πιστεύει πως μόνο οι κοινωνίες που θα υποστηρίξουν την εκπαίδευση θα καταφέρουν να είναι βιώσιμες, γιατί οι νέοι είναι οι φορείς της πρωτοπόρου σκέψης. «Οι νέοι δεν είναι προκατειλημμένοι: βλέπουν αυτό που είναι ο άνθρωπος, όχι τι θα έπρεπε να είναι. Και είμαι περήφανος για τους φοιτητές μας στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, γιατί δεν φοβούνται να πουν τη γνώμη τους και γιατί υπερασπίζονται τα δικαιώματα όλων, ανεξάρτητα από σεξουαλική ταυτότητα ή προσανατολισμό.»

Εξάλλου, και ο ίδιος υπήρξε ιδιαίτερα πρωτοπόρος στις πολιτικές του θέσεις, καθώς υπήρξε από τους πρώτους πολιτικούς που υποστήριξαν με πάθος, από το 1993, τα δικαιώματα της LGBTQ κοινότητας. «Είναι ενδιαφέρον, η πρώτη τροπολογία που προσπάθησα να περάσω ως μέλος του Κογκρέσου ήταν η κατάργηση του νόμου Κλίντον ‘don’t ask, don’t tell’» (σ.σ. ένας νόμος που απαγόρευε σε ομοφυλόφιλους άντρες και γυναίκες που μιλούν ανοιχτά για τον προσανατολισμό τους να υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ. Η εν λόγω πολιτική καταργήθηκε το 2010 από την κυβέρνηση Ομπάμα).

Προερχόμενος από μία καθολική οικογένεια Ιρλανδών της Μασαχουσέτης, η θέση του Meehan θεωρήθηκε υπερβολικά τολμηρή τότε. «Ο πατέρας μου μου είπε: Καταλαβαίνω ότι αυτό είναι το δίκαιο, αλλά πρέπει να είναι αυτή η πρώτη σου τροπολογία; Κι εγώ του απάντησα: Μέρος της δουλειάς του ηγέτη είναι να είσαι μερικές φορές μπροστά από την εποχή σου. Κάποια μέρα θα έχω παιδιά και δεν θέλω να βλέπουν το έργο μου και να σκέφτονται ότι ήμουν από την λάθος πλευρά της ιστορίας.»

Ως πολιτικός πάνω από 14 χρόνια και πρόεδρος σήμερα ενός δημόσιου πανεπιστημίου με ένα σώμα 73.000 φοιτητών, ο Marty Meehan αγωνίζεται και ελπίζει σε έναν κόσμο ίσων δικαιωμάτων. «Προσβλέπω σε έναν κόσμο όπου, χάρη στους νέους ανθρώπους και χάρη στην εκπαίδευση, δεν θα υπάρχει προκατάληψη και φανατισμός. Μόνο η νέα γενιά και η παιδεία θα μας βοηθήσουν να λύσουμε τα παγκόσμια προβλήματα, είτε είναι οικονομικά, κοινωνικά, προβλήματα τρομοκρατίας ή βίας. Οι νέοι άνθρωποι αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερή μας ελπίδα.»