ΚΟΣΜΟΣ

Η αξίνα που σκότωσε τον Τρότσκι

28-filetrs

Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον Διεθνές Μουσείο Κατασκοπείας άνοιξε τις θύρες του πριν από λίγες ημέρες στην Ουάσιγκτον των ΗΠΑ. Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκει κανείς δηλητηριώδεις ομπρέλες, δεσμά με τα οποία δένονταν πράκτορες που συλλαμβάνονταν, και άλλα πολλά.

Mέσα σε γυάλινη προθήκη εκτίθεται αξίνα που φέρει ακόμα σημάδια σκουριάς, συνέπεια ενός αιματηρού δακτυλικού αποτυπώματος που παρέμεινε εκεί επί δεκαετίες. Η ορειβατική αυτή αξίνα μια ημέρα του 1940 ήταν κρυμμένη στο σακάκι του Ραμόν Μερκαντέρ καθώς αυτός έμπαινε στο γραφείο του Λέον Τρότσκι, του Ρώσου επαναστάτη που ζούσε εξόριστος στο Μεξικό. Με αυτήν του κατάφερε ένα πλήγμα σπάζοντάς του το κρανίο, με αποτέλεσμα ο Τρότσκι να αφήσει την τελευταία του πνοή 26 ώρες αργότερα. Το συγκεκριμένο έκθεμα συγκαταλέγεται στα χιλιάδες που εκτίθενται στο μουσείο. Περισσότερα από τα μισά αποτελούν δωρεά του Η. Κιθ Μέλτον, ο οποίος ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο για να τα συγκεντρώσει.

Κάποια εκθέματα αφορούν τη Μάτα Χάρι, το αρχέτυπο της μοιραίας γυναίκας. Η χορεύτρια εξωτικών χορών από την Ολλανδία που εκτελέστηκε ως κατάσκοπος το 1917 έχει γράψει ιστορία. Μια σύντομη επιγραφή αναφέρει για τη ζωή της πράκτορος H-21: «Δελεαστικοί χοροί. Αραχνοΰφαντα πέπλα. Αόρατο μελάνι. Εκτελέστηκε από απόσπασμα».

Yπάρχει βέβαια και ο Σίντνεϊ Ράιλι, ο «άσος των κατασκόπων», που αποτέλεσε έμπνευση για τη δημιουργία του Τζέιμς Μποντ, αλλά και η Τζόνα Μέντεζ, η οποία υπερκέρασε τη διάκριση των φύλων και έγινε πράκτορας της CIA και ειδήμων στις μεταμφιέσεις. Ακόμη και κατά τη διάρκεια συνάντησής της με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Tζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο είχε εμφανιστεί μεταμφιεσμένη.

Ενα από τα πιο συγκλονιστικά εκθέματα είναι αφιερωμένο στον πόλεμο των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας. Μια επιγραφή εξηγεί τις ανακριτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν από την κυβέρνηση Μπους, όπως ο εικονικός πνιγμός, και καταργήθηκαν από τον Μπαράκ Ομπάμα. Μια άλλη προκαλεί ερωτώντας κατά πόσον αυτές οι μέθοδοι απέδιδαν, ενώ μια τρίτη πινακίδα απαντάει «εξαρτάται ποιον ρωτούσες». Για πολλούς επισκέπτες αυτή η άρνηση αποκήρυξης των βασανιστηρίων πιθανώς να θεωρηθεί άκρως ανησυχητική. Στο μουσείο φιλοξενούνται επίσης εκθέματα σχετικά με τις μεθόδους παρακολούθησης της ανατολικογερμανικής μυστικής αστυνομίας Στάζι ή με τον Εντουαρντ Σνόουντεν, ενώ στην είσοδο μπορεί κανείς να θαυμάσει την Aston Martin του θρυλικού Τζέιμς Μποντ.