ΚΟΣΜΟΣ

«Ο πρόεδρος σε τροχιά σύγκρουσης με τον εαυτό του»

233253persian_gu06-03-19

Η θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στο τιμόνι των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων έφθασε σε κρίσιμη καμπή το βράδυ της Πέμπτης, καθώς βρέθηκε μετέωρος ανάμεσα στις συγκρουόμενες συμβουλές των υφισταμένων του και στις δικές του αντικρουόμενες ιδέες. Ο Τραμπ ισορρόπησε στο χείλος μιας στρατιωτικής επέμβασης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν πόλεμο, όπως αυτοί τους οποίους προεκλογικά υποσχέθηκε να μην κάνει.

Επί δυόμισι χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος περνάει από τις απειλές πολέμου στις υποσχέσεις ότι θα αποσπάσει τις ΗΠΑ από τους συνεχείς πολέμους στη Μέση Ανατολή και τούμπαλιν. Τώρα υποχρεώθηκε να διαλέξει. Ενώ η αμερικανική στρατιωτική μηχανή κινήθηκε, με εντολή του, για να επιτεθεί στο Ιράν ως απάντηση για την κατάρριψη αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους, ο Τραμπ ακύρωσε την επίθεση, επιλέγοντας αυτοσυγκράτηση, τουλάχιστον για την ώρα. Η συζήτηση δεν έχει λήξει και οι λεπτομέρειές της δεν είναι γνωστές, αλλά λίγοι αμφιβάλλουν ότι βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο της προεδρίας Τραμπ.

«Κατά κάποιο τρόπο, ο πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με τον εαυτό του», είπε ο πρόεδρος του International Crisis Group και πρώην σύμβουλος του προέδρου Ομπάμα για το Ιράν, Ρόμπερτ Μάλι. «Υποστηρίζει τη μέγιστη πίεση, αλλά αντιτίθεται στη στρατιωτική σύγκρουση, όμως το ένα μπορεί να φέρει το άλλο».

Η κρίσιμη απόφαση

Ακόμη και αν ο Τραμπ δεν δώσει βίαιη απάντηση σε αυτήν τη φάση, σύντομα θα κληθεί να αποφασίσει πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φθάσει ως προς το Ιράν, καθώς η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι θα ανεβάσει τους ρυθμούς του πυρηνικού της προγράμματος πάνω από τα όρια που επέβαλε η πυρηνική συμφωνία την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε.

«Οι Ιρανοί θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν τα όριά του και σύντομα μπορεί να φθάσουμε στο σημείο της κρίσης», είπε ο πρώην αναλυτής της CIA Ρόιελ Μαρκ Γκέρεχτ, που εργάζεται στο Ιδρυμα Προάσπισης Δημοκρατιών (FDD). «Θα μάθουμε περισσότερα για τον Τραμπ, αλλά και για τον αμερικανικό λαό, για το αν θέλουμε ακόμη να ασκούμε πολιτική ισχύος στη Μέση Ανατολή. Μπορεί η απάντηση να είναι ότι όχι, δεν θέλουμε. Ομως πιστεύω ότι η ώρα της κρίσης θα έρθει σχετικά σύντομα».

Ο διχασμός φθάνει μέχρι τα υψηλότερα κλιμάκια. «Από τη μία είναι ο (σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας) Μπόλτον και ο (υπουργός Εξωτερικών) Πομπέο και από την άλλη ο Τραμπ και οι αρχηγοί των επιτελείων», είπε ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου επί Ομπάμα, Ραμ Εμάνουελ. «Εχουμε πρόβλημα γιατί μας λείπει η στρατηγική συνοχή».

Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ υποβαθμίζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής αναμέτρησης με το Ιράν. «Μέχρι στιγμής, δεν είναι καθόλου σοβαρό», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος σε σχέση με τις εκρήξεις στα δύο δεξαμενόπλοια, στις 13 Ιουνίου, για τις οποίες κατηγορήθηκε το Ιράν. Η πρώτη του δημόσια αντίδραση στην κατάρριψη του μη επανδρωμένου αεροσκάφους, την Πέμπτη, ήταν να τονίσει ότι δεν χάθηκαν ζωές Αμερικανών και να δηλώσει ότι κάποιος, ίσως χωρίς να λάβει άδεια, «έκανε ένα μεγάλο λάθος».

«Τα μεγάλα έθνη»

«Χαράζουμε πορεία σταθερότητας και ειρήνης στη Μέση Ανατολή, γιατί τα μεγάλα έθνη δεν θέλουν ατελείωτους πολέμους», τόνισε την περασμένη εβδομάδα στην ομιλία με την οποία ξεκίνησε την εκστρατεία για την επανεκλογή του, στη Φλόριντα. «Αρχίζουμε να απομακρύνουμε πολλούς στρατιώτες, επιτέλους βάζουμε πρώτα την Αμερική». Την ίδια στιγμή, συμφώνησε να επιταχύνει την ανάπτυξη αεροπλανοφόρου στην περιοχή και να στείλει άλλους 2.500 στρατιώτες για την αντιμετώπιση ιρανικών απειλών.

«Για έναν πρόεδρο που λέει ότι θέλει να απεμπλακεί από τις στρατιωτικές δεσμεύσεις στην περιοχή, το να στέλνει αεροπλανοφόρα και χιλιάδες επιπλέον στρατιώτες δεν μοιάζει με πολιτική που λειτουργεί», δήλωσε ο πρώην απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ για την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους, Μπρετ Μακ Γκουρκ, ο οποίος παραιτήθηκε πέρυσι αντιδρώντας, όπως και ο υπουργός Αμυνας Τζιμ Μάτις, στην ανακοίνωση του προέδρου για απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία. «Δεν φαίνεται να συνειδητοποιεί ότι μήνα με τον μήνα, τον στριμώχνουν σε μια κατάσταση στην οποία θα υποχρεωθεί είτε να υποχωρήσει είτε να καταφύγει στη στρατιωτική βία».

Ομως, ο πρώην σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου, Φρεντ Φιτς, υποστηρίζει ότι το Ιράν υποπίπτει σε στρατηγικό σφάλμα εάν θεωρεί ότι η επιθυμία του προέδρου για απεμπλοκή από πολέμους σημαίνει ότι δεν θα κάνει χρήση του στρατού. «Νομίζω ότι δεν πιστεύουν πως ο πρόεδρος θα δώσει δυναμική απάντηση», είπε. «Αλλά θεωρώ ότι υπολόγισαν λάθος. Η υπομονή του δεν είναι ατελείωτη».