ΚΟΣΜΟΣ

Διαδηλώσεις από τον Λίβανο έως τη Χιλή

gkat_11_2510_page_1_image_0004

Τη σπίθα που πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις αποτέλεσε στη Χιλή η αύξηση του εισιτηρίου του μετρό, στον Λίβανο η φορολόγηση των κλήσεων WhatsApp, στη Σαουδική Αραβία η κυβερνητική κίνηση κατά των ναργιλέδων και στην Ινδία η αύξηση της τιμής των κρεμμυδιών. Καθημερινά θέματα, μάλλον ελάσσονος σημασίας, αποτέλεσαν αφορμή αλλά και επίκεντρο της λαϊκής οργής, τις τελευταίες εβδομάδες, σε ολόκληρη την υφήλιο. Απογοητευμένοι πολίτες κατέλαβαν τους δρόμους πραγματοποιώντας απρόσμενες διαμαρτυρίες.

Στην πραγματικότητα, όμως, σπίθα για τη λαϊκή οργή είναι η δυσφορία προς τις πολιτικές ελίτ, που είτε είναι διεφθαρμένες είτε άδικες είτε και τα δύο. Μαζικές διαδηλώσεις σημειώθηκαν τους τελευταίους μήνες σε Χιλή, Λίβανο, Ινδία, Βολιβία, Ισπανία, Ιράκ, Ρωσία, Τσεχία, Αλγερία, Σουδάν και Καζαχστάν. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η γενικευμένη  αναταραχή και ανυπακοή προκλήθηκε κυρίως από τη νεολαία σε κράτη όπου η δημοκρατία γεννά απογοήτευση, η διαφθορά είναι διαδεδομένη και μια απειροελάχιστη πολιτική τάξη ζει μέσα στη χλιδή, ενώ οι νέοι αγωνίζονται να επιβιώσουν.  Παρότι, βέβαια, η ταυτόχρονη εκδήλωση τόσων διαμαρτυριών δείχνει ιδιαίτερα δραματική, οι ακαδημαϊκοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται απλώς για τη συνέχεια μιας αυξανόμενης τάσης. Επί δεκαετίες, οι κοινωνίες σε ολόκληρο τον πλανήτη αναζητούσαν, όλο και περισσότερο, να επιφέρουν πολιτική αλλαγή βγαίνοντας στους δρόμους. Κάποιοι παράγοντες, όμως, επιτάχυναν τις εξελίξεις: η επιβράδυνση της ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, η μεγάλη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ πλουσίων και φτωχών, αλλά και η εμφάνιση μιας δραστήριας νέας γενιάς, γεμάτης φιλοδοξίες. Ταυτόχρονα, επιβραδύνθηκε παγκοσμίως η επικράτηση της δημοκρατίας, προκαλώντας απογοήτευση στους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με κυβερνήσεις οι οποίες δεν τους λαμβάνουν υπόψη. Την ίδια στιγμή, διαρκώς πληθαίνουν οι ακτιβιστές που πιστεύουν ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να επιφέρουν αλλαγή παρά η έξοδος στους δρόμους.

Ωστόσο, καθώς οι διαδηλώσεις γίνονται πιο συχνές, καθίστανται και περισσότερο αναποτελεσματικές. Ετσι, αυξάνεται η διάρκεια, αλλά και η επιθετικότητά τους, και γίνονται πιο ορατές. Ταυτόχρονα, οι λαϊκές εξεγέρσεις χάνουν τη δεσπόζουσα θέση τους και γίνονται απλώς μέρος ενός πολιτικού τοπίου. Παρότι οι διαδηλώσεις σήμερα πυροδοτούνται με πολύ μεγαλύτερη ευκολία και ασφαλώς είναι πολύ πιο συνηθισμένες σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες, είναι ταυτόχρονα και πολύ πιο εύθραυστες. Η προσεκτική κινητοποίηση, που αποτελούσε χαρακτηριστικό των κινημάτων λαϊκής βάσης, μπορεί να ήταν εξαιρετικά βραδεία, ήταν όμως ανθεκτική. Σήμερα, διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις που συντονίζονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να εμφανιστούν με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα, αλλά και να καταρρεύσουν εξίσου γρήγορα.