ΚΟΣΜΟΣ

Πρώτα ρήγματα στη συμμαχία μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας

Βρετανοί υπουργοί εμφανίζονται σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις εκνευρισμένοι με την πορεία που ακολουθούν οι Αμερικανοί στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, σε μία πρώτη ένδειξη σοβαρών διαφορών ανάμεσα στο Λονδίνο και την Ουάσιγκτον από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Αν και ο Τόνι Μπλερ θεώρησε τη σύντομη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον αυτήν την εβδομάδα μία ευκαιρία για να εδραιώσει τη θέση της Βρετανίας ως του υπ’ αριθμόν ένα συμμάχου των ΗΠΑ, η ανησυχία κλιμακώνεται στο πρωθυπουργικό γραφείο.

Ο προβληματισμός αφορά τόσο στο στρατιωτικό όσο και στο διπλωματικό πεδίο για την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση, τη στρατηγική των βομβαρδισμών, την έλλειψη συνεργασίας των ΗΠΑ με τους συμμάχους τους και την ανεπαρκή ενασχόληση των ΗΠΑ με την ανθρωπιστική κρίση. Η βρετανική κυβέρνηση σκοπεύει άλλωστε να εναντιωθεί στην επέκταση του πολέμου πέραν του Αφγανιστάν και φέρεται τρομοκρατημένη με τα στοιχεία εκείνα στο Πεντάγωνο, που ασκούν πιέσεις για ολομέτωπη επίθεση εις βάρος του Ιράκ.

Αμερικανικές παλινωδίες

Ο χειρισμός της αραβοϊσραηλινής αντιπαράθεσης είναι η βασική πηγή διαφωνιών, καθώς η Ντάουνινγκ Στριτ και το Φόρεϊν Οφις ανησυχούν ότι οι παλινωδίες της Ουάσιγκτον στην αντιμετώπιση της ειρηνευτικής διαδικασίας ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την αραβική κοινή γνώμη, η οποία θεωρείται καίρια για τη συμμαχία εναντίον της τρομοκρατίας. Ο Μπλερ, ο οποίος βίωσε από πρώτο χέρι την αραβική οργή κατά την επίσκεψή του στη Μέση Ανατολή την περασμένη εβδομάδα, άσκησε πιέσεις στον πρόεδρο, Τζορτζ Μπους, την περασμένη Τετάρτη, να ζητήσει από το Ισραήλ να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο Μπλερ όμως δέχθηκε ένα ράπισμα προχθές, όταν πληροφορήθηκε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ, δεν θα πραγματοποιήσει την πολυαναμενόμενη ομιλία του υπέρ της ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ μέσα στο Σαββατοκύριακο. Η ομιλία είχε χαρακτηρισθεί προκαταβολικά ιστορική στροφή στην αμερικανική πολιτική έναντι του Ισραήλ, αντιπροσωπεύοντας μία σημαντική προσέγγιση της παλαιστινιακής θέσης. Δύο μήνες περίμεναν την εξέλιξη αυτή οι Βρετανοί και ακόμη και την Τετάρτη, καθ’ οδόν προς την Ουάσιγκτον, η Ντάουνινγκ Στριτ άφηνε να εννοηθεί ότι ο Πάουελ ετοιμάζεται να εμφανισθεί σκληρός έναντι του Ισραήλ. Ενας Βρετανός υπουργός ανέφερε ότι δεν αμφισβητείται το περιεχόμενο της ομιλίας του Πάουελ, αλλά η χρονική συγκυρία. Ο Μπους πρόκειται να μιλήσει σήμερα στη γενική συνέλευση, αλλά πηγές του Φόρεϊν Οφις θεωρούσαν απίθανο να αδράξει την ευκαιρία για να προβεί στην ιστορική δήλωση. Υπάρχει εξάλλου ο φόβος στο Λονδίνο ότι μετά το Αφγανιστάν η κυβέρνηση Μπους θα στραφεί προς το Ιράκ. Την Τετάρτη ο Μπους δήλωσε ότι το Αφγανιστάν είναι μόνο η αρχή του πολέμου κατά της τρομοκρατίας.

Καταστροφικός

Ενας Βρετανός υπουργός δήλωσε ότι ο βομβαρδισμός του Ιράκ θα ήταν καταστροφικός, επειδή θα σκοτωθούν γυναίκες και παιδιά και οι συνέπειες για τις ΗΠΑ και τη Βρετανία στον αραβικό κόσμο θα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες. Παράλληλα προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές και βρετανικές πρεσβείες στον αραβικό κόσμο θα πρέπει να κλείσουν και οι Βρετανοί πολίτες να εγκαταλείψουν την περιοχή. Ορατός είναι ο κίνδυνος να ανατραπούν τα μετριοπαθή αραβικά καθεστώτα. Η αίσθηση εκνευρισμού κυριαρχεί τόσο σε διπλωματικούς όσο και στρατιωτικούς κύκλους. Οι Βρετανοί αξιωματούχοι του υπουργείου Αμυνας αναγνωρίζουν ότι η Ουάσιγκτον εκδίδει τις διαταγές, αλλά υπάρχει έντονη ανυπομονησία για τις αμερικανικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των χερσαίων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων 100 επίλεκτων μελών της SAS, που εικάζεται ότι είναι στο Αφγανιστάν ή εκεί κοντά.

Ενας ανώτατος υπουργός έφτασε στο σημείο να μιλήσει υποτιμητικά για τον στρατηγό Τόμι Φρανκς, τον Αμερικανό διοικητή της επιχείρησης «Διαρκής Ελευθερία», αποκαλώντας τον «άνθρωπο του πυροβολικού», απρόθυμου να ασχοληθεί με το πεζικό. Οι Βρετανοί στρατιωτικοί σχεδιαστές αποσαφήνισαν ότι ανησυχούν ιδιαίτερα για την αποτυχημένη επιδρομή των Αμερικανών εναντίον στόχων κοντά στην Κανταχάρ στις 20 Οκτωβρίου και την απόφαση να κυκλοφορήσουν βίντεο για λόγους προπαγάνδας. Υπάρχουν περίπου 70 Βρετανοί αξιωματούχοι που έχουν εγκατασταθεί στο στρατηγείο του Φρανκς στη Φλώριδα. Υποτίθεται ότι παρέχουν πολύτιμες συμβουλές, αλλά στο Λονδίνο υπάρχει η αίσθηση ότι δεν αναγνωρίζονται δημοσίως. «Δεν είστε οι μοναδικοί», δήλωσε χθες ένας υψηλά ιστάμενος αξιωματούχος, αναφερόμενος στην αποτυχία της Ουάσιγκτον να αναγνωρίσει δημοσίως τη συμβολή της Βρετανίας.

Εκνευρισμός και στη Γερμανία

Πηγές του υπουργείου Αμυνας της Βρετανίας καταδεικνύουν το ανεκτίμητο έργο που ανέλαβαν οι πιλότοι της RAF, για τον ανεφοδιασμό των αμερικανικών αεροσκαφών και τις αναγνωριστικές πτήσεις πάνω από το Αφγανιστάν. Η αίσθηση εκνευρισμού στη Βρετανία μεταφέρθηκε και στη Γερμανία, όπου ξέσπασε αντιπαράθεση αν οι ΗΠΑ ζήτησαν 3.900 στρατιώτες, τους οποίους έχει διαθέσει το Βερολίνο για επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν. Ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, αρχικά είχε αρνηθεί ότι ζήτησε γερμανικά στρατεύματα.