ΚΟΣΜΟΣ

Νεολιθικό ανάχωμα κατά της ανόδου της στάθμης του νερού

gkat_11_2012_page_1_image_0002

Η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της στάθμης των υδάτων που προκαλεί, μπορεί να είναι ένα φαινόμενο των τελευταίων ετών, ωστόσο Ισραηλινοί ερευνητές ανακάλυψαν στο βόρειο Ισραήλ ένα παράκτιο μικρό τείχος 7.000 ετών, το οποίο είχε οικοδομηθεί για να προστατεύσει τους κατοίκους της περιοχής από τη σταδιακή άνοδο της στάθμης της Ανατολικής Μεσογείου. Πρόκειται, σύμφωνα με τους επιστήμονες, για το αρχαιότερο ανάχωμα που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα παγκοσμίως, ως προστασία από την άνοδο υδάτων. Βέβαια, όπως φαίνεται, δεν επιτέλεσε τον σκοπό του, καθώς το χωριό πλημμύρισε και εγκαταλείφθηκε, παρότι είχε κτιστεί σε ύψος τριών μέτρων πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως η μάχη της ανθρωπότητας ενάντια στις πλημμύρες και στη θάλασσα έχει προϊστορία χιλιάδων ετών. Πριν από 7.000-9.000 χρόνια, η στάθμη των θαλασσών ανέβαινε σε πολλές περιοχές του κόσμου, καθώς έλιωναν οι πάγοι από την τελευταία εποχή των παγετώνων, με συνέπεια να πλημμυρίζουν οι παράκτιοι οικισμοί.

Οι νεολιθικοί γεωργοί στην περιοχή Τελ Χρέιζ της ακτής Καρμέλ είχαν μεταφέρει στην ακτή μεγάλες πέτρες (μερικές ζύγιζαν έως και έναν τόνο) από όχθες ποταμών σε απόσταση έως τεσσάρων χλμ., για να φτιάξουν ένα τείχος μήκους τουλάχιστον 100 μέτρων, σε απόσταση ενός έως δύο χλμ. από το χωριό τους. Σήμερα, πια, το χωριό και τα απομεινάρια του πέτρινου αναχώματος βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε βάθος τεσσάρων μέτρων και σε απόσταση 90 μέτρων από την ακτή.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Εχούντ Γκαλίλι του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας Zinman του Πανεπιστημίου της Χάιφας, προέβησαν στη σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση  PLoS One. «Στη διάρκεια της Νεολιθικής Εποχής, οι πληθυσμοί της Μεσογείου θα είχαν αντιμετωπίσει μια άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά τέσσερα έως επτά χιλιοστά τον χρόνο ή κατά προσέγγιση 12 έως 21 εκατοστά σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτό σημαίνει ότι η συχνότητα καταστροφικών πλημμυρών για το χωριό τους θα είχε αυξηθεί σημαντικά», αναφέρει ο Γκαλίλι. «Το Τελ Χρέιζ είναι η αρχαιότερη περίπτωση όπου κάτοικοι επιχείρησαν να προστατεύσουν την ακτή τους, προκειμένου να προσαρμοστούν στην άνοδο του επιπέδου της θάλασσας», προσθέτει.

Στην εποχή μας, τα επιστημονικά σενάρια προβλέπουν, έως το 2100, μια άνοδο της στάθμης των θαλασσών που θα προκαλέσει μεγάλες καταστροφές στους παράκτιους πληθυσμούς ολόκληρου του κόσμου. Και, όπως οι νεολιθικοί γεωργοί της Ανατολικής Μεσογείου αναγκάστηκαν να τα μαζέψουν και να πάνε σε ασφαλέστερο μέρος, στην ενδοχώρα, κάτι ανάλογο θα υποχρεωθούν μάλλον να κάνουν αρκετοί άνθρωποι σε μερικές δεκαετίες. «Προσπάθησαν να προσαρμοστούν. Αλλά τελικά δεν είχαν τη δυνατότητα να σταματήσουν τη θάλασσα», τόνισε ο Γκαλίλι. Μία εικόνα από το μέλλον.