ΚΟΣΜΟΣ

Οι επιθέσεις ανησυχούν τις πολυεθνικές

Ποιο είναι το καθήκον κάθε ευσυνείδητου ταραξία, που παίρνει μέρος σε διαδηλώσεις εναντίον της παγκοσμιοποίησης ή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ; Να σπάσει τη βιτρίνα ενός καταστήματος της αλυσίδας McDonalds και να προκαλέσει ζημιές σε τράπεζες ή ξενοδοχεία που ανήκουν σε γνωστές πολυεθνικές, πλήττοντας το πρεστίζ της καπιταλιστικής Δύσης. Τα τελευταία χρόνια οι εταιρείες αυτές είναι αναγκασμένες να διαθέτουν μεγάλα κονδύλια όχι μόνο για να προστατευτούν από διαδηλωτές, που θέλουν να τα κάνουν γυαλιά – καρφιά αλλά και από τους τρομοκράτες που επιλέγουν τα ανά τον κόσμο υποκαταστήματά τους, ως εύκολο στόχο για βομβιστικές ενέργειες.

Η δυσχερής κατάσταση έχει οδηγήσει τις πολυεθνικές σε ένα σημαντικό δίλημμα: είτε θα πρέπει να καμουφλάρονται πίσω από τις φίρμες τοπικών εταιρειών που έχουν εξαγοράσει, ρισκάροντας να χάσουν πολλούς αγοραστές που προτιμούν τις γνωστές μάρκες είτε θα πρέπει να κρατούν την παγκοσμίως γνωστή φίρμα τους, υπομένοντας τις συνέπειες. Οι σύμβουλοι των επιχειρήσεων συνήθως προτιμούν την δεύτερη λύση αφού μελέτες αποδεικνύουν πως ακόμα και σε χώρες μουσουλμανικές όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Ινδονησία, οι καταναλωτές προτιμούν τις αναγνωρίσιμες μάρκες από τις εγχώριες. Οσο «αντιπαθής» και αν είναι μια εταιρεία σε τέτοιες ομάδες, δεν σημαίνει ότι η πλειονότητα των πολιτών θα σαμποτάρει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της.

Οι εταιρείες που δεν επιλέγουν να μασκαρέψουν το όνομά τους, ποντάρουν σε άλλα τεχνάσματα για να αποφύγουν δυσάρεστα περιστατικά. H McDonalds -παγκόσμιος στόχος των διαδηλωτών- προσαρμόζει συνήθως το μενού της σε τοπικά ήθη και έθιμα ώστε να δείξει ότι σέβεται τη γευστική παράδοση και τη θρησκεία κάθε χώρας. Στα υποκαταστήματά της στη Μέση Ανατολή σερβίρουν McArabia Sandwich ενώ στην Ιαπωνία υπάρχει το Teriyaki McBurger. Στην Ινδία δίνουν μεγάλη βαρύτητα στον τρόπο παρασκευής των πιάτων με σχετικές πληροφορίες προς τους πελάτες. Ακόμα και στη δική μας χώρα υπάρχουν νηστίσιμες λιχουδιές.

Μερικοί franchisers -που δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς παρά να διαφημίζουν τη διάσημη εταιρεία, που βρίσκεται πίσω από τα μαγαζιά τους- προσπαθούν να ενημερώσουν τους συμπολίτες τους ότι τα υποκαταστήματα ανήκουν σε μουσουλμάνους άρα δεν υπάρχει λόγος να δεχθούν επιθέσεις. Ενας ιδιοκτήτης πολλών McDonalds στο Αφγανιστάν έχει διακοσμήσει τα καταστήματα με τα πράσινα χρώματα του Ισλάμ, παίζει θρησκευτική μουσική συνεχώς ενώ προσέλαβε ως ασφάλεια μέλη τοπικών θρησκευτικών οργανώσεων. H Coca – Cola έχει οχυρωθεί πίσω από τα αναρίθμητα προϊόντα της. Εκτός από το διάσημο αναψυκτικό, έχει στην κατοχή της μια σειρά από εταιρείες στην Αφρική και σε άλλα μέρη της γης που παράγουν τοπικά αναψυκτικά. Πολλοί από τους καταναλωτές τα αγοράζουν χωρίς να έχουν προσδιορίσει τον πραγματικό ιδιοκτήτη.

Σταδιακά, οι περισσότερες πολυεθνικές σπεύδουν να δείξουν ότι έχουν ερίσματα στις διάφορες κοινότητες, χρησιμοποιώντας συνήθως τους ντόπιους ιδιοκτήτες που θα κάνουν τα πάντα για να προστατεύσουν τις επενδύσεις τους. Παραλλήλως, στρέφονται στις θρησκευτικές και κοινωνικές συνήθειες φτιάχνοντας προϊόντα κομμένα και ραμμένα στα μέτρα του τοπικού πληθυσμού. Αρκεί όμως αυτό για να αποφύγουν τα χειρότερα; Πέρσι δέχθηκαν επίθεση από βομβιστές το αμερικανικής ιδιοκτησίας Mariott και τα McDonalds στη Τζακάρτα όπως και το υποκατάστημα της HSBC στην Κωνσταντινούπολη. Το McKebab και το ΜcΓιαουρτλού μάλλον δεν μπορούσαν να προστατεύσουν τους γείτονες από την τραγωδία…