ΚΟΣΜΟΣ

Νέα ευρήματα για την εξέλιξη του ανθρώπου

Η ανακάλυψη τεσσάρων απολιθωμένων σκελετών των προγόνων μας, στη Γεωργία άνοιξε στους επιστήμονες ένα παράθυρο στην κατανόηση της μεταβατικής περιόδου του είδους κατά την οποία το κρανίο και το ανώτερο τμήμα του σώματος παρέμεναν πρωτόγονα, ενώ η σπονδυλική στήλη και τα κάτω άκρα είχαν εξελιχθεί και επέτρεπαν μεγαλύτερη κινητικότητα.

Τα ευρήματα, που περιγράφονται σε δημοσίευμα του επιστημονικού περιοδικού Νature, αποτελούν σημαντικό βήμα στην κατανόηση της ταυτότητας των προγόνων μας που μετανάστευσαν από την Αφρική πριν από 1,8 εκατομμύρια χρόνια. Πιθανότατα να αποκαλύψουν στοιχεία για τα πρώτα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες είχαν βρει στο Ντμανίζι της Γεωργίας μόνον κρανία προγόνων μας με μικρό εγκέφαλο. Τα νέα ευρήματα, όμως, αποδεικνύουν ότι αυτοί οι πληθυσμοί διέθεταν τις ανατομικές ικανότητες για τη διάνυση μεγάλων αποστάσεων.

Περίπλοκη περίοδος

Αλλοι παλαιοντολόγοι πιστεύουν ότι η ανακάλυψη μπορεί να οδηγήσει σε εξαιρετικά σημαντικές διαπιστώσεις για την περίοδο κατά την οποία μέλη του γένους των Αυστραλοπιθήκων εξελίχθηκαν στο γένος Homo. Η μετάβαση από τον ένα είδος στο άλλο πραγματοποιήθηκε πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια.

«Η μεταβατική περίοδος από τους αυστραλοπιθήκους στο γένος Χόμο είναι εξαιρετικά περίπλοκη», λέει ο Ντάνιελ Ε. Λίμπερμαν, παλαιοντολόγος του πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Η διεθνής ομάδα της οποίας ηγήθηκε ο δρ Λορντκιπάνιτζε, διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας, στην Τιφλίδα, ανακάλυψε στη δεκαετία του 1990 στο Ντμανίζι αρκετά κρανία και λίθινα εργαλεία, τα οποία χρονολογούνται πριν από 1,77 εκατομμύρια χρόνια, και πρέπει να ανήκαν στον Homo Erectus, πρόγονο του Homo Sapiens.

Ομως, μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο Homo Erectus είχε περισσότερες ομοιότητες με τους σύγχρονους ανθρώπους (ογκώδες σώμα και μακρύ πρόσωπο, μικρά δόντια και σχετικά μεγαλύτερο εγκέφαλο από τα συγγενή είδη που προηγήθηκαν). Μάλιστα ένα δείγμα Homo Erectus, που βρέθηκε στην Αφρική και χρονολογείται πριν από 1,5 εκατομμύριο χρόνια διέθετε το σωματότυπο σύγχρονου ανθρώπου και είχε ύψος 180 εκατοστά. Τα δείγματα που ανακαλύφθηκαν στο Ντμανίζι διαφέρουν αρκετά. Ο εγκέφαλος είχε διαστάσεις πλησιέστερες προς αυτές του εγκεφάλου του Homo Habilis. Κάποια από τα απολιθώματα έμοιαζαν με δείγματα Εrectus από την Αφρική. Τα κάτω άκρα και ιδιαίτερα τα πέλματα έδειχναν ότι τα άτομα αυτά είχαν εξελιγμένη κινητικότητα και μπορούσαν να διανύσουν μεγαλύτερες αποστάσεις.

Γενικά, τα νέα ευρήματα αποτελούν ένα εξαιρετικό μωσαϊκό πρωτόγονων και εξελιγμένων χαρακτηριστικών. Ο δρ Λίμπερμαν αναφέρει ότι τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα πρώτα μέλη του γένους Ηomo ήταν λιγότερο σύγχρονα από ό,τι νομίζαμε και με πολύ μεγαλύτερη ποικιλία.