ΚΟΣΜΟΣ

Η Ανδρομέδα τρέφεται με… αστέρια

ΤΟΡΟΝΤΟ. Ο γιγάντιος γαλαξίας της Ανδρομέδας επεκτάθηκε «καταπίνοντας» άστρα άλλων γαλαξιών, υποστηρίζουν σε νέα τους έρευνα αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Δυτικού Οντάριο στον Καναδά. Η χαρτογράφηση της Ανδρομέδας από διεθνή ομάδα επιστημόνων διαπίστωσε την ύπαρξη άστρων, που ήταν υπολείμματα γαλαξιών-νάνων, ενώ τα δεδομένα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο πρόσφατο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Νature».

Χαρτογράφηση

Αν και η επιστημονική κοινότητα γνώριζε ήδη ότι η Ανδρομέδα «καταναλώνει» αστέρια, η χαρτογράφηση σε βάθος του γαλαξία προσέφερε εικόνες της κοσμογονίας αυτής, που δείχνει το «ιεραρχικό πρότυπο» της γέννησης γαλαξιών. Το μαθηματικό πρότυπο αυτό προβλέπει ότι οι μεγάλοι γαλαξίες βρίσκονται περιτριγυρισμένοι από υπολείμματα μικρότερων γαλαξιών, τους οποίους έχουν ενσωματώσει.

Η επιστημονική ομάδα χαρτογράφησε στο μεταξύ για πρώτη φορά τα άκρα της Ανδρομέδας, όπου ανακάλυψαν την ύπαρξη αστέρων που δεν θα μπορούσαν να έχουν σχηματισθεί μέσα στον ίδιο το γαλαξία. Η Πολίν Μπράμπι, αστρονόμος του Πανεπιστημίου του Δυτικού Οντάριο, που μετείχε στην έρευνα λέει ότι οι τροχιές των άστρων αποκαλύπτουν την προέλευσή τους. «Η Ανδρομέδα είναι τόσο κοντά, που μπορούμε με σχετική ευκολία να χαρτογραφήσουμε όλα τα άστρα της. Οταν λοιπόν βλέπουμε ομάδα άστρων στα άκρα του γαλαξία, που έχουν την ίδια τροχιά, ξέρουμε ότι δεν βρίσκονταν στο σημείο αυτό για πάντα», λέει η δρ Μπράμπι.

Η Ανδρομέδα, που απέχει περίπου 2,5 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, συνεχίζει να επεκτείνεται, εξηγούν οι επιστήμονες, που παρατήρησαν «σειρά αστέρων» σε κοντινό στην Ανδρομέδα γαλαξία με όνομα Τριάνγκουλουμ (Τρίγωνο), που εκτείνεται προς την Ανδρομέδα. Ο δρ Σκοτ Τσάπμαν, μέλος της Σχολής Αστρονομίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, που μετείχε και αυτός στην έρευνα. «Οι δύο γαλαξίες μπορεί στο τέλος να ενωθούν μεταξύ τους. Ο σχηματισμός γαλαξιών και η καταστροφή τους μοιάζουν να είναι στενά συνδεδεμένα φαινόμενα», λέει ο δρ Τσάπμαν.

Νέος, γιγάντιος γαλαξίας

Την ίδια ώρα, αστρονόμοι του Πανεπιστημίου της Χαβάης ανακάλυψαν γιγάντιο μακρινό γαλαξία, που περικλείει γιγάντια μαύρη τρύπα, που είναι η μεγαλύτερη που παρατηρήθηκε ποτέ. Ο γαλαξίας, που έχει το μέγεθος του δικού μας, εντυπωσίασε τους επιστήμονες χάρη στην τεράστια μάζα της μαύρης τρύπας που διαθέτει στο κέντρο του, με μάζα ένα δισεκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από εκείνη του ήλιου μας.

«Η ύπαρξη ενός τέτοιου γιγάντιου γαλαξία, που σχηματίσθηκε όταν το σύμπαν είχε μέγεθος ενός δέκατου έκτου από το σημερινό του, μάς προκαλεί μεγάλη έκπληξη. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι στο κέντρο του γαλαξία αυτού βρίσκεται τεράστια μαύρη τρύπα. Γαλαξίας και μαύρη τρύπα πρέπει να σχηματίσθηκαν πολύ γρήγορα στο νεαρό τότε σύμπαν», λέει ο δρ Τομοτσούγκου Γκότο του Πανεπιστημίου της Χαβάης.

Αντίθετα από τις μικρότερες μαύρες τρύπες, που σχηματίζονται με το θάνατο μεγάλου άστρου, η προέλευση της γιγάντιας μαύρης τρύπας παραμένει άγνωστη. Οι επιστήμονες πιστεύουν, όμως, ότι η γιγάντια μαύρη τρύπα δημιουργήθηκε από την ένωση πολλών, μικρότερων τέτοιων μαύρων τρυπών σε μία τεράστια μαύρη τρύπα. Η επιστημονική ομάδα αξιοποίησε τα δεδομένα από το ραδιοτηλεσκόπιο της Μάουνα Κέα στη Χαβάη, το οποίο έχει εξοπλισθεί με υπερσύγχρονους αισθητήρες και νέα ηλεκτρονικά συστήματα στόχευσης.