ΚΟΣΜΟΣ

Μετακομίζει νότια η αντιπυραυλική ασπίδα των ΗΠΑ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι η κυβέρνησή του θα εγκαταλείψει το σύστημα της αντιπυραυλικής άμυνας, που σχεδίαζε ο προκάτοχός του, Τζορτζ Μπους, στην Πολωνία και την Τσεχία. Σκοπεύει αντ’ αυτού να αναπτύξει ένα αναδιαμορφωμένο σύστημα, το οποίο θα αναχαιτίζει κυρίως ιρανικούς πυραύλους μικρότερου βεληνεκούς. Σε ομιλία του στον Λευκό Οίκο, ο Ομπάμα εξήγησε ότι η απόφασή του ελήφθη μετά τις ομόφωνες συστάσεις των συμβούλων του και πως η νέα πρόταση θα παράσχει ένα αποτελεσματικότερο σύστημα, που θα «ενισχύσει την προστασία όλων των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ».

Ο Ομπάμα αποφάσισε να μην προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός προηγμένου συστήματος ραντάρ στην Τσεχική Δημοκρατία ούτε στην εγκατάσταση δέκα χερσαίων πυραύλων αναχαίτισης στην Πολωνία, όπως είχε προαναγγείλει ο Μπους. Αντίθετα το νέο σύστημα προβλέπει την ανάπτυξη μικρότερων πυραύλων SM-3, αρχικά σε πλοία και στη συνέχεια στη νότια Ευρώπη ή την Τουρκία.

Αναθεωρημένη εκτίμηση

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές πολιτικής στον τομέα της εθνικής ασφάλειας στην οποία προχωρά η νέα κυβέρνηση. Μία αναδίπλωση, που αναμένεται να εξοργίσει την Τσεχία και την Πολωνία και πιθανότατα να ικανοποιήσει τη Ρωσία, η οποία είχε αντιταχθεί σθεναρά στο σχέδιο Μπους. Πάντως η κυβέρνηση Ομπάμα επιμένει ότι δεν εγκαταλείπει την αντιπυραυλική ασπίδα, απλώς την επανασχεδιάζει για να αντιμετωπίσει την πιο άμεση ιρανική απειλή.

«Ο δρόμος μπροστά μας θωρακίζει την εσωτερική μας ασφάλεια, προστατεύει τις δυνάμεις μας στο εξωτερικό καθώς και τους Ευρωπαίους συμμάχους», ανέφερε αξιωματούχος της κυβέρνησης, που μίλησε στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» διατηρώντας την ανωνυμία του. «Η επανεξέταση της στρατηγικής μας βασίστηκε σε μία αναθεωρημένη εκτίμηση του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και των νέων εξελίξεων στην πυραυλική μας άμυνα και τεχνολογία», πρόσθεσε.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι έλεγαν ότι η αρχιτεκτονική της αντιπυραυλικής ασπίδας επί Μπους ήταν ιδανικά σχεδιασμένη για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, ενώ οι πρόσφατες δοκιμές και οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ συγκλίνουν στην άποψη ότι η Τεχεράνη στρέφεται ταχέως σε πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς.

Η κυβέρνηση Ομπάμα έχει αρχίσει να ενημερώνει τους συμμάχους της για την απόφασή της και ο Τσέχος πρωθυπουργός επιβεβαίωσε ότι έλαβε τηλεφώνημα του Ομπάμα με το οποίο τον ενημέρωσε για τα σχέδιά του. «Λίγο μετά τα μεσάνυχτα μου τηλεφώνησε ο Αμερικανός πρόεδρος για να με ενημερώσει ότι η κυβέρνησή του αποσύρει τα σχέδιά της για την κατασκευή ραντάρ στο πλαίσιο του συστήματος αντιπυραυλικής ασπίδας στην επικράτεια της Τσεχίας», δήλωσε ο κύριος Φίσερ, προσθέτοντας ότι η Πολωνία ενημερώθηκε επίσης σχετικά.

«Αλλες προτεραιότητες»

Πολωνός διπλωμάτης επιβεβαίωσε από την πλευρά του την είδηση, σχολιάζοντας: «Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση έχει άλλες προτεραιότητες». Το μεταμεσονύχτιο τηλεφώνημα και η ταχεία αποστολή Αμερικανού διπλωμάτη στην Ευρώπη είχε στόχο να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους συμμάχους, με δεδομένο ότι η The Wall Street Journal άφησε να διαρρεύσει η είδηση στο φύλλο της Πέμπτης.

Η χρονική συγκυρία ήταν μάλλον ατυχής, καθώς την Πέμπτη συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τη σοβιετική εισβολή στην Πολωνία, στο ξεκίνημα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μία ημερομηνία που προκαλεί ιδιαίτερη φόρτιση στους Πολωνούς, οι οποίοι θεωρούσαν ότι το σύστημα αντιπυραυλικής ασπίδας του Μπους θα συνιστούσε μία πολιτική ομπρέλα ασφαλείας από τη Ρωσία. Η Πολωνία, καθώς και άλλες χώρες από την πάλαι ποτέ σοβιετική σφαίρα επιρροής ανησυχούν ότι ο Ομπάμα είναι λιγότερο πρόθυμος να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στη Μόσχα.

Ο Μπους είχε συνάψει μία ειδική σχέση με την ανατολική Ευρώπη, καθώς κατέρρεαν οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Μόσχας. Η πρόταση για ανάπτυξη τμημάτων της αντιπυραυλικής ασπίδας στην Πολωνία και την Τσεχία νομιμοποιούνταν από το επιχείρημα ότι θα προστάτευαν την Ευρώπη και την ανατολική ακτή των ΗΠΑ από πιθανές πυραυλικές επιθέσεις εκ μέρους του Ιράν. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανακοίνωση για αλλαγή πλεύσης ήρθε λίγες μέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Ομπάμα με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, ο Αντρέι Νεστερένκο, ανέφερε την Πέμπτη ότι η ανακοίνωση συνιστά ιδιαίτερα θετικό σημάδι για τη Μόσχα.