ΚΟΣΜΟΣ

Λιώνει ακόμη πιο γρήγορα ο παγετώνας Πέτερμαν

Ενα τεράστιο κομμάτι πάγου, με έκταση διπλάσια από αυτή του Μανχάταν, αποκολλήθηκε την περασμένη Δευτέρα από τον παγετώνα Πέτερμαν στη βορειοδυτική ακτή της Γροιλανδίας. Πρόκειται, αναφέρουν οι ερευνητές που παρακολουθούν το φαινόμενο, κατά πάσα πιθανότητα για μία άκρως εντυπωσιακή συνέπεια της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η οποία είναι ιδιαίτερα αισθητή στον αρκτικό κύκλο όπου η μέση θερμοκρασία αυξάνεται πολύ ταχύτερα από ό,τι σε άλλες περιοχές.

Η αποκόλληση του παγωμένου όγκου θα μπορούσε, λοιπόν, να είναι και μία χειροπιαστή και ιδιαιτέρως εμφανής απόδειξη της δραματικής επίδρασης που έχει η ανθρώπινη δραστηριότητα σε αυτό το μέρος της γης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, λόγω του όγκου του, το παγόβουνο είναι ορατό ακόμα και από το Διάστημα χάρη στον δορυφόρο Acqua της NASA, ο οποίος πραγματοποιεί καθημερινά «περάσματα» πάνω από τις περιοχές των πόλων.

Ο παγετώνας Πέτερμαν αντιπροσωπεύει το 6% της παγωμένης έκτασης της Γροιλανδίας. Το μήκος του είναι 300 χλμ. και το ύψος του χίλια μέτρα, τριπλάσιο δηλαδή από αυτό του Πύργου του Αϊφελ, στο Παρίσι. Ο κατακερματισμός του μπορεί να εντυπωσιάζει και να θορυβεί τους επιστήμονες εξαιτίας της έκτασής του, χωρίς ωστόσο να είναι κάτι απροσδόκητο. Επί πολλά χρόνια παρακολουθούσαν την εξέλιξη μιας ρωγμής που είχε σχηματιστεί. Και χάρη στις δορυφορικές φωτογραφίες κατάφεραν να επιβεβαιώσουν ότι το τμήμα απελευθερώθηκε ολοκληρωτικά από το κύριο σώμα του παγετώνα.

Αλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Στις αρχές του 2010 ένα πελώριος όγκος πάγου, με εμβαδόν που άγγιζε τα 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα αποκολλήθηκε από τον Πέτερμαν. Ο Ερικ Ρινιό, της NASA, τόνισε χαρακτηριστικά ότι η νέα αποκόλληση είναι σημαντική, χωρίς βέβαια να δίνει το δικαίωμα σε κανέναν να αναφέρεται σε πλήρη κατάρρευση του παγετώνα.

Αλλοι ερευνητές δεν είναι τόσο καθησυχαστικοί όσο ο ειδικός της αμερικανικής υπηρεσίας Διαστήματος. Ο Ανδρέας Μουντσόφ του Πανεπιστημίου του Ντελαγουέρ επισημαίνει ότι η αποκόλληση ενός τόσο ογκώδους τμήματος του παγετώνα είναι ένα δραματικό συμβάν. «Συλλέγουμε στοιχεία για την πορεία του συγκεκριμένου παγετώνα επί 150 χρόνια και ποτέ μέχρι σήμερα δεν είδαμε να συντελούνται μπροστά στα μάτια μας τέτοιες κοσμογονικές αλλαγές. Οι αιώνιοι πάγοι που καλύπτουν τη Γροιλανδία περιορίζονται μπροστά στα μάτια μας σε όγκο, αλλά και σε έκταση» αναφέρει.

Πράγματι, η ροή των παγετωνικών καλυμμάτων στον Πέτερμαν έχει επιταχυνθεί κατά 10% έως 20% μετά την αποκόλληση τμήματος το 2010. Ακόμα και αν η αποκόλληση ήταν τμήμα μιας φυσικής διαδικασίας, αν δηλαδή το κομμάτι του πάγου έσπασε επειδή ήταν η χρονική στιγμή να γίνει κάτι τέτοιο, η πιθανή συνέχιση του κατακερματισμού του παγετώνα θα πείσει και τους πιο δύσπιστους για τις καταστροφικές συνέπειες του φαινομένου του θερμοκηπίου.

Γενικότερα, όμως, όπως ανέφερε πριν από μερικές εβδομάδες σε αφιέρωμά του ο Economist, η τήξη των πάγων γίνεται όλο και πιο ορατή στον αρκτικό κύκλο, αφού σχεδόν το σύνολο των παγετώνων του έχει υποχωρήσει και το τμήμα που καλύπτεται από χιόνι στις αρχές του καλοκαιριού μόλις που φτάνει το ένα πέμπτο αυτού που καλυπτόταν από χιόνι ή πάγο το 1966.

Τέλος, η αποκόλληση του τεράστιου παγόβουνου από τον παγετώνα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν πρόκειται να μεταβάλει τη στάθμη των θαλάσσιων υδάτων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι εντελώς ακίνδυνη.