ΚΟΣΜΟΣ

Σούπερ Μάριο: Ο νέος ισχυρός άνδρας της Ε.Ε.

Ο τέως πρόεδρος της ΕΚΤ είναι έτοιμος να καθοδηγήσει την Ευρώπη εκ των μετόπισθεν, όπου επί χρόνια παρέμενε η Ιταλία

soyper-mario-o-neos-ischyros-andras-tis-e-e-561343753

O νέος Ιταλός πρωθυπουργός, Μάριο Ντράγκι, πήρε την κατάσταση στα χέρια του τη στιγμή που η Ε.Ε. στροβιλιζόταν στη δίνη της έλλειψης εμβολίων και της ολιγωρίας στην προμήθειά τους. Οταν κατάσχεσε φορτίο εμβολίων με προορισμό την Αυστραλία, έκανε αισθητή την παρουσία μιας νέας, ισχυρής και επιθετικής δύναμης στην Ευρώπη των «27». Η ενέργειά του διατάραξε τον «ύπνο του δικαίου» της ευρωπαϊκής ηγεσίας. Ταυτόχρονα, όμως, απέδειξε ότι ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν έτοιμος να καθοδηγήσει την Ευρώπη εκ των μετόπισθεν, όπου επί χρόνια παρέμενε η Ιταλία, υστερώντας σε οικονομικό δυναμισμό και μεταρρυθμιστικές πολιτικές. 

Αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Φεβρουάριο, ο Ντράγκι αξιοποίησε τις ευρωπαϊκές σχέσεις του, την ικανότητα πλοήγησης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τη φήμη ότι θα μετέτρεπε την Ιταλία σε σημαντικό παράγοντα στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Ανέλαβε να καλύψει το κενό εξουσίας τη στιγμή που η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει την εξουσία τον Σεπτέμβριο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αντιμετωπίζει, την επόμενη χρονιά, μια δύσκολη εκλογική αναμέτρηση και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μάχεται να αποδείξει τις ικανότητές της. Ο «σούπερ Μάριο» πλέον μιλάει στο όνομα όλης της Ευρώπης.

Η κατάσχεση των εμβολίων, τον Μάρτιο, ικανοποίησε τους Ιταλούς που αγωνιούσαν για μία δόση και ταυτόχρονα ενίσχυσε την πυγμή της Ε.Ε. Στην πρώτη επίσκεψή του στη Λιβύη, ο Ιταλός πρωθυπουργός προσπάθησε να αποκαταστήσει τη φθίνουσα επιρροή της χώρας του στην πρώην αποικία της, η οποία έχει κομβική σημασία για την κάλυψη των ιταλικών ενεργειακών αναγκών και τον περιορισμό των ροών παράτυπων μεταναστών από την Αφρική. Επίσης, δεν δίστασε να «στήσει καβγά» με τον απολυταρχικό Τούρκο ηγέτη Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. «Με αυτούς τους δικτάτορες, ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς στην έκφραση της διαφορετικότητας των απόψεών μας και των οραμάτων που έχουμε για την κοινωνία», δήλωσε κάνοντας πυρ και μανία τον Τούρκο πρόεδρο. Η ηγετική θέση που προσέδωσε στην Ιταλία είναι ιδιαίτερα αισθητή στην Ε.Ε.

Εκτός από τις ενέργειές του στο εσωτερικό της Ιταλίας, άσκησε πιέσεις στις Βρυξέλλες για «πάγωμα» των εξαγωγών εμβολίων. Ταυτόχρονα, ελάττωσε τους τόνους της κριτικής του έναντι της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και την υποστήριξε όταν ο Ερντογάν τής στέρησε μία θέση δίπλα του, κατά την επίσκεψή της στην Τουρκία, εκφράζοντας τη λύπη του για την απρέπεια. Ο Ιταλός πρωθυπουργός εξαρχής κατέστησε  σαφές ότι δεν επρόκειτο να γίνει «χειροκροτητής» των ευρωπαϊκών πολιτικών. Το περιβάλλον του γνωρίζει άριστα ότι προτεραιότητά του είναι η βελτίωση της ευρωπαϊκής διαχείρισης της πανδημίας. Το γεγονός ότι η σύναψη των συμβολαίων προμήθειας εμβολίων έγινε προτού αναλάβει τα καθήκοντά του τού έδωσε ελευθερία κινήσεων. Δεν δίστασε, μάλιστα, να πει ότι η AstraZeneca παραπλάνησε την Ε.Ε. για τη δυνατότητά της να την εφοδιάσει με εμβόλια, πωλώντας της δύο και τρεις φορές τις ίδιες δόσεις. Στη συνέχεια εστίασε τα επιχειρήματά του στην ανάγκη απαγόρευσης των εξαγωγών.

Η τηλεδιάσκεψη

Οταν, στις 25 Φεβρουαρίου, σε τηλεδιάσκεψη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε κάτι άκρως αισιόδοξες διαφάνειες σχετικά με την εξέλιξη του ευρωπαϊκού εμβολιαστικού προγράμματος, ο Ντράγκι αμέσως σχολίασε ότι οι προβλέψεις της δεν ήταν καθόλου καθησυχαστικές και ότι ο ίδιος αμφισβητούσε τις υποσχέσεις της ΑstraZeneca για μαζική διάθεση εμβολίων. Ταυτόχρονα, κάλεσε τις Βρυξέλλες να επιδείξουν αυστηρότητα και να προχωρήσουν ταχύτερα το έργο τους, στάση που υιοθέτησαν και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως η καγκελάριος Μέρκελ και ο πρόεδρος Μακρόν. Με την ξεκάθαρη τοποθέτησή του, ο Μάριο Ντράγκι ενίσχυσε τις πιέσεις για απαγόρευση των εξαγωγών εμβολίων. Παρασκηνιακά, όμως, τροποποίησε τη σκληρή δημόσια εικόνα του εξαπολύοντας επίθεση γοητείας προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Παρότι τη γνώριζε λιγότερο από τους υπόλοιπους «παίκτες» στην Ευρώπη, θέλησε να την πλησιάσει ώστε να μην αισθάνεται απομονωμένη. Στις αρχές Μαρτίου, όταν οι ελλείψεις σε εμβολιαστικές δόσεις της AstraZeneca εξακολουθούσαν να συνιστούν τροχοπέδη για την ευρωπαϊκή εμβολιαστική εκστρατεία, αυξάνοντας την ανησυχία των πολιτών και τις πολιτικές πιέσεις, ο Ιταλός πρωθυπουργός βρήκε το τέλειο δώρο για την πρόεδρο της Κομισιόν: 250.000 εμβολιαστικές δόσεις της AstraZeneca που κατάσχεσε προτού προωθηθούν στην Αυστραλία. Στην (τηλε)Σύνοδο Κορυφής στις 25 Μαρτίου, η Φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε να έχει πειστεί για τα πολιτικά, και πραγματικά, πλεονεκτήματα της απαγόρευσης εξαγωγής εμβολίων που παρασκευάζονται στην Ε.Ε. Πάλι παρουσίασε διαφάνειες, αλλά αυτή τη φορά ενέκρινε ένα ευρύτερο «πάγωμα» των εξαγωγών εμβολίων από την Ε.Ε. Ο Ντράγκι σε αυτή την περίπτωση διαδραμάτισε υποστηρικτικό ρόλο, αλλά μετά τη διάσκεψη έδωσε τα εύσημα στην Ιταλία, και τελικά στον εαυτό του, για την εφαρμογή της απαγόρευσης.