Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια

Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια

Οι εθνικιστές ετοιμάζονται να επιστρέψουν στην εξουσία, χωρίς όμως περιθώρια να αμφισβητήσουν τις διεθνείς συμφωνίες

6' 13" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Η Βόρεια Μακεδονία εισέρχεται στο κλίμα κρίσιμων βουλευτικών εκλογών, με το σλαβομακεδονικό στοιχείο να βιώνει ένα σοκ. Η χώρα θα οδεύσει στην κάλπη με Αλβανό πρωθυπουργό. Η 28η Ιανουαρίου, ημερομηνία εκκίνησης της προεκλογικής περιόδου, θα καταγραφεί στην εθνική τους συνείδηση ως «μαύρη ημέρα». Ενας Αλβανός, εν προκειμένω ο νυν πρόεδρος της Βουλής Ταλάτ Τζαφέρι, θα καταλάβει, για πρώτη φορά στην ιστορία του κράτους, το κορυφαίο αξίωμα.

Η Βουλή όρισε την ψηφοφορία για τις 8 Μαΐου, αλλά αυτό μικρή σημασία έχει για τους Σλαβομακεδόνες πολίτες, που ούτως ή άλλως δεν περιμένουν πολλά. Εκείνο που τους έκανε έξαλλους είναι η συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού (Σοσιαλδημοκράτες – DUI) να οριστεί υπηρεσιακός πρωθυπουργός ο Αλβανός πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ταλάτ Τζαφέρι. Για το «έθνος των Μακεδόνων» αυτό είναι μη αποδεκτό, αισθάνονται να σπάει ένα εθνικό «ταμπού» και είναι ένα από τα στοιχεία που θα καταλογίσουν οι ψηφοφόροι στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα την ώρα της κάλπης.

«Ανίκανοι»

Δεν είναι βεβαίως η «προδοτική παραχώρηση» της πρωθυπουργίας αυτή που θα κρίνει τις εκλογές του Μαΐου, αλλά ο τρόπος άσκησης της εξουσίας από τους Σοσιαλδημοκράτες σε όλα τα επίπεδα. Για μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων τη χώρα κυβέρνησε ένας συνασπισμός (Σοσιαλδημοκρατών και Αλβανών) ανικάνων.

Ο Ζόραν Ζάεφ, μια χαρισματική προσωπικότητα, που επέδειξε μεγάλο πολιτικό θάρρος αποκαθιστώντας ιστορικές εκκρεμότητες με τις γειτονικές χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία) και βάζοντας τη χώρα στο ΝΑΤΟ και τις ευρωπαϊκές ράγες, τα «βρόντηξε» από την πρωθυπουργία και την πολιτική(;) καταμεσής της διαδρομής και εν μέσω σκανδάλων, αφήνοντας το πηδάλιο σ’ έναν αδύναμο διάδοχο, τον νυν επικεφαλής της κυβέρνησης, Ντίμιταρ Κοβατσέφσκι, που αποδείχθηκε ανίκανος να αντιστρέψει την κατάσταση. Ηταν κρυφό μυστικό ότι έκτοτε πραγματικός πρωθυπουργός της χώρας και αυτός που κρατούσε την κυβέρνηση όρθια ήταν ο Αλί Αχμέτι.

Τώρα τα πράγματα δείχνουν να έχουν πάρει τον δρόμο τους και προεξοφλούν την επιστροφή των εθνικιστών.

Τα σημαντικά οπωσδήποτε επιτεύγματα του διδύμου Ζάεφ – Αχμέτι στις εξωτερικές σχέσεις ελάχιστα θα μετρήσουν στην κάλπη, το πιθανότερο ίσως είναι να γυρίσουν εναντίον τους από μεγάλο αριθμό ψηφοφόρων ως αντεθνικές επιλογές. Οι πολίτες, απογοητευμένοι από την απερχόμενη κυβέρνηση αλλά και τις δολιχοδρομίες των Ευρωπαίων, στρέφονται πλέον στους λαϊκιστές του VMRO, που εμφανίζουν μεγάλο, μη ανατρέψιμο κατά τους πολιτικούς αναλυτές στα Σκόπια, προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις.

Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια-1
Ζόραν Ζάεφ. Τα «βρόντηξε» από την πρωθυπουργία και την πολιτική(;) καταμεσής της διαδρομής και εν μέσω σκανδάλων. Φωτ. A.P.

«Μασάζ» στο VMRO

Το ίδιο βλέπει, καιρό τώρα, και ο δυτικός παράγοντας που έχει αρχίσει ήδη το «μασάζ» στο VMRO DPMNE ώστε να επιστρέψει «χαλαρό» στην κυβέρνηση. Οπερ σημαίνει ότι θα πρέπει να ξεχάσει το παρελθόν του υπό τον Γκρούεφσκι και τα περί κατάργησης ή μη εφαρμογής συμφωνιών με διεθνείς προεκτάσεις, όπως αυτή των Πρεσπών με την Ελλάδα, της χρήσης της αλβανικής γλώσσας ως επίσημης δεύτερης και της υπό ψήφιση «Συμφωνίας ειρήνης και φιλίας» με τη Βουλγαρία, που συγκαταλέγονται από τους συμμάχους στα «άγια των αγίων», της ειρήνης και της σταθερότητας στον βαλκανικό νότο.

Ο νυν ηγέτης του VMRO, Χρίστγιαν Μίτσκοσκι, καθηγητής πανεπιστημίου και σφοδρός πολέμιος των εν λόγω συμφωνιών, έχει ήδη χαμηλώσει τους τόνους, αλλά θα τα βρει όλα από την επομένη μπροστά του, αρχής γενομένης από την τροποποίηση του Συντάγματος, για την κατοχύρωση παρουσίας «βουλγαρικού λαού» μεταξύ των υπόλοιπων εθνοτικών ομάδων της Βόρειας Μακεδονίας.

Η Σόφια έχει διαμηνύσει, και οι Βρυξέλλες έχουν συμφωνήσει, πως εάν δεν αλλάξει το Σύνταγμα, δεν πρόκειται να άρει το βέτο της στο άνοιγμα ενταξιακών κεφαλαίων και επομένως δεν θα υπάρξει εισροή ευρωπαϊκού χρήματος, που τόσο ανάγκη έχουν η οικονομία και ο τελικός αποδέκτης, η κοινωνία της Βόρειας Μακεδονίας.

Αν πάλι υπερψηφίσει την τροποποίηση για να υπάρξει πλειοψηφία δύο τρίτων, κινδυνεύουν να κατηγορηθούν από τους ψηφοφόρους του ο ίδιος και το κόμμα για εθνική προδοσία.

Εν τοιαύτη περιπτώσει, ο κυβερνητικός συνασπισμός θα απειληθεί με κατάρρευση, καθώς το αλβανικό κόμμα, που ex oficio συμμετέχει σε κάθε κυβέρνηση, είναι βέβαιο ότι θα αντιταχθεί στην καταψήφιση, με δεδομένο ότι για τους Αλβανούς της Βόρειας Μακεδονίας ύψιστη προτεραιότητα αποτελεί η ένταξη της χώρας στην Ε.Ε.

Η τοποθέτηση του Αλβανού προέδρου της Βουλής, Ταλάτ Τζαφέρι, στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού έχει ενοχλήσει σημαντική μερίδα του εκλογικού σώματος.

Το δίλημμα είναι μεγάλο για τον εν αναμονή πρωθυπουργό και οι πιέσεις, από πολλές πλευρές, ισχυρές. Μέχρι και (απίθανο) σενάριο που αποδίδεται ως εκπορευόμενο από τον Ζάεφ, περί δικαστικής μεθόδευσης για επιστροφή του Γκρούεφσκι ώστε να ιδρύσει δικό του κόμμα και να κόψει ψήφους από το VMRO, από το οποίο έχει διαγραφεί, έχει διακινηθεί στα Σκόπια με σκοπό να πιεστεί ο Μίτσκοσκι.

Οι εθνικιστές του VMRO θα πρέπει εφόσον έρθουν στην εξουσία, όπως προεξοφλείται, να «κοιμηθούν» όπως έστρωσαν και ο «ύπνος» δεν προβλέπεται δίχως εφιάλτες.

Το μήνυμα Αμερικανών και Ευρωπαίων μέσω πολλών διαύλων στον Μίτσκοσκι είναι σαφές: pacta sunt servanda, οι συμφωνίες τηρούνται δηλαδή, ειδικά οι τρεις που έχουν υπογράψει τα Σκόπια υπό την καθοδήγηση και την πίεση της διεθνούς κοινότητας (Αχρίδας με τους Αλβανούς, Πρεσπών με την Ελλάδα, Σύμφωνο Φιλίας με Βουλγαρία) οι οποίες άπτονται της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και ειρήνης σε περιοχή υψηλής επικινδυνότητας. Αυτό είναι «ένα το κρατούμενο» για τη διεθνή κοινότητα.

Με καρότο ή με «μαστίγιο» των συμμάχων, με αναταράξεις ή με κομματική πειθαρχία, με προτροπές ή εκβιασμούς του Αχμέτι, η νέα κυβέρνηση θα αναγκαστεί να βρει τους ογδόντα βουλευτές για να επιτευχθεί η αυξημένη πλειοψηφία για την τροποποίηση του Συντάγματος, ώστε να αρθεί το βουλγαρικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή διαδρομή.

Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια-2
Αλί Αχμέτι. Επικεφαλής του αλβανικού κόμματος DUI, ήταν αυτός που κρατούσε την κυβέρνηση όρθια τους τελευταίους μήνες. Φωτ. EPA/GEORGI LICOVSKI

Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια-3
Χρίστγιαν Μίτσκοσκι. Επικεφαλής του εθνικιστικού VMRO-DPMNE, έχει γίνει δέκτης μηνυμάτων από τη Δύση σχετικά με την τήρηση των συμφωνιών που έχουν υπογράψει τα Σκόπια. Φωτ. A.P. /Boris Grdanoski

Τι θα γίνει με τις Πρέσπες

Με τη Συμφωνία των Πρεσπών, όμως, την οποία οργίλος καταψήφισε δηλώνοντας ότι δεν θα την εφαρμόσει όταν έρθει στην κυβέρνηση, τι μέλλει γενέσθαι;

Κατ’ αρχάς απουσιάζει παντελώς από την αντιπολιτευτική και τώρα την προεκλογική ρητορική του κόμματος – είναι σαν να μην υπάρχει.

Το VMRO αντιλαμβάνεται ότι ως προς την παρουσία διεθνώς (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, Ε.Ε. κ.α.) της χώρας με το συνταγματικό σύνθετο και με γεωγραφικό προσδιορισμό όνομα «Βόρεια Μακεδονία», τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει.

Θα επιχειρήσει, ως εκ τούτου, να αδρανοποιήσει τη χρήση της συμφωνημένης και επίσης κατοχυρωμένης από το σύνταγμα σύνθετης ονομασίας στο εσωτερικό.

Εκλογικός Βαρδάρης στα Σκόπια-4
Ντίμιταρ Κοβατσέφσκι. Διάδοχος του Ζάεφ στην πρωθυπουργία, δεν κατάφερε να αντιστρέψει την κατάσταση και να ανακόψει την επιστροφή του VMRO DPMNE σε τροχιά εξουσίας. Φωτ. A.P. /Boris Grdanoski

Με βάση τα συμφωνηθέντα, η επέκταση της εφαρμογής στο εσωτερικό θα συναρτάται από το άνοιγμα των κεφαλαίων των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην Ε.Ε. Αλλά η διαδικασία αυτή δεν έχει ανοίξει ακόμη λόγω του βουλγαρικού βέτο που διαδέχθηκε το ελληνικό και έτσι πολλά από τα συμφωνημένα δεν προχωρούν.

Η όλη στασιμότητα βολεύει τον Μίτσκοσκι στην τακτική του να «γειώσει», τη συμφωνία, επικαλούμενος μάλιστα το γεγονός ότι η κυβέρνηση στην Αθήνα αποφεύγει να ψηφίσει τρία βασικά μνημόνια, όπως έχει δεσμευθεί ότι θα πράξει με την έναρξη της εφαρμογής.

Ως πλέον πιθανή τακτική του VMRO μετεκλογικά επ’ αυτού θεωρείται από τους παρατηρητές στα Σκόπια αυτή των καθυστερήσεων με επίκληση διαφόρων υπαρκτών ή ανύπαρκτων εμποδίων και βεβαίως η χρήση στον δημόσιο λόγο από τους κυβερνώντες του σκέτου όρου «Μακεδονία».

Οπότε στις διμερείς σχέσεις θα αρχίσει ένα γαϊτανάκι περί του ποιος παραβιάζει και πώς τη συμφωνία, που μόνο την επιδείνωση του κλίματος θα επιφέρει. Εν κατακλείδι: Η ραχοκοκαλιά της Συμφωνίας των Πρεσπών, ό,τι και αν γίνει στις 8 Μαΐου στα Σκόπια, δεν αλλάζει. Σε αυτήν και άλλες τέσσερις, πέντε συνολικά, συμφωνίες στηρίχθηκε ο μεταπολεμικός χάρτης στα Βαλκάνια και η διεθνής κοινότητα δεν προτίθεται να πυροβολήσει τα πόδια της.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT