ΚΟΣΜΟΣ

Γέφυρες ΗΠΑ – Ιράν λόγω του Ιράκ

17s1irak1
17s1irak1revers

Ο εχθρός του εχθρού είναι σύμμαχος. Η δοκιμασμένη αρχή του πολιτικού πραγματισμού βρίσκει μια καινούργια επιβεβαίωση στην περίπτωση της κρίσης που συγκλονίζει το Ιράκ. Η κοινή αντιπαλότητα απέναντι στους εξτρεμιστές του «Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και τη Συρία» (ISIS), που απειλούν να δημιουργήσουν ένα σουνιτικό χαλιφάτο στη Μεσοποταμία, δημιουργεί γέφυρες προσέγγισης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του σιιτικού Ιράν, παρά τις σοβαρότατες αντιθέσεις των δύο χωρών.

Ενώ η κατάληψη άλλης μιας πόλης –του Ταλ Αφάρ, στο βορειοδυτικό Ιράκ– από αντάρτες του ISIS ενίσχυσε τις ανησυχίες για τη δυνατότητα της κυβέρνησης της Βαγδάτης να ανακόψει την προέλαση των εξτρεμιστών, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι εμφανίζονταν για πρώτη φορά πρόθυμοι να εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι χαρακτήρισε την προέλαση του ISIS «υπαρξιακή απειλή» για το Ιράκ. Απαντώντας σε ερώτηση αναφορικά με το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Τεχεράνη, δήλωσε: «Δεν θα απέκλεια κανένα εποικοδομητικό μέτρο». Επιπλέον, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο βομβαρδισμού θέσεων των ανταρτών από αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροπλάνα. «Αν και δεν λύνουν το πρόβλημα από μόνα τους, τέτοιου είδους μέτρα μπορεί να αποτελέσουν μέρος της απάντησης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Νωρίτερα, ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί είχε επίσης εμφανιστεί ανοιχτός στο ενδεχόμενο αμερικανοϊρανικής συνεργασίας εναντίον του ISIS. «Θα μπορούσαμε να το σκεφτούμε, αν βλέπαμε ότι η Αμερική αρχίζει να αντιμετωπίζει τις τρομοκρατικές οργανώσεις στο Ιράκ και αλλού», τόνισε ο Ρουχανί.

Ενδεχόμενη αμερικανοϊρανική προσέγγιση στο θέμα του Ιράκ θα επηρεάσει αναπόδραστα τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και διεθνούς κοινότητας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, υπό την προϋπόθεση της ανωνυμίας, ότι είναι πιθανή συνάντηση του Αμερικανού υφυπουργού Εξωτερικών Γουίλιαμ Μπερνς με Ιρανούς αξιωματούχους για το πρόβλημα του Ιράκ, στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόβλημα που άρχισαν χθες και προβλέπεται να ολοκληρωθούν μέχρι την Παρασκευή, στη Βιέννη.

Ο ίδιος Αμερικανός αξιωματούχος επέμεινε πως οι όποιες διαβουλεύσεις για το ιρακινό ζήτημα θα είναι «εντελώς ανεξάρτητες» από τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η ιρανική αντιπροσωπεία θα επιδιώξει να παραταθούν οι εν λόγω διαπραγματεύσεις πέραν της καταληκτικής ημερομηνίας της 20ής Ιουλίου. Δυτικοί αναλυτές θεωρούν ότι, δεδομένων της κρίσης στο Ιράκ και του σημαντικού ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει το Ιράν στην επίλυσή της, θα είναι δύσκολο στους Αμερικανούς να αρνηθούν μια τέτοια παράταση.

Στο Λονδίνο, το Φόρεϊν Οφις ανακοίνωσε ότι ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Γουίλιαμ Χέιγκ, είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Ιρανό ομόλογό του, Τζαβάντ Ζαρίφ, για την ιρακινή κρίση. Νωρίτερα, ο Χέιγκ είχε αποκλείσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο βρετανικής συμμετοχής σε πιθανή αμερικανική δράση στο Ιράκ, έστω κι αν αυτή περιοριστεί σε αεροπορικά πλήγματα. Την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε ξένη επέμβαση στα εσωτερικά του Ιράκ εξέφρασε η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία επέρριψε τις βασικές ευθύνες για τη σοβούσα κρίση στη «σεχταριστική» ιρακινή κυβέρνηση του σιίτη πρωθυπουργού Νούρι αλ Μαλικί.

Ηδη, το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «Τζορτζ Μπους» βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο, ενώ η τεράστια αμερικανική πρεσβεία στη Βαγδάτη έχει στείλει ένα μέρος του πολυπληθούς –άνω των 5.000– προσωπικού της σε ασφαλέστερα σημεία της χώρας, όπως η Βασόρα στον σιιτικό Νότο και το Αρμπίλ στον κουρδικό Βορρά.