ΚΟΣΜΟΣ

Μέθυσοι οι «Πέντε του Κέμπριτζ»

methysoi-oi-pente-toy-kempritz-2033890

Τα μέλη της ομάδας Βρετανών κατασκόπων που έμειναν γνωστοί ως «η Ομάδα των Πέντε του Κέμπριτζ» δεν έχαιραν εκτιμήσεως από τους Σοβιετικούς συναδέλφους τους που τους θεωρούσαν «μεθύστακες, αλκοολικούς, ανίκανους να κρατήσουν έστω και ένα μυστικό». Αυτό προκύπτει από τη δημοσιοποίηση νέων αρχείων που μέχρι σήμερα παρέμεναν απόρρητα.

Οι Ντόναλντ Μακλίν, Γκάι Μπερτζές, Κιμ Φίλμπι και Αντονι Μπλαντ στρατολογήθηκαν από την Κα Γκε Μπε ενόσω φοιτούσαν στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ κατά τη δεκαετία του 1930, ενώ λίγο αργότερα στρατολογήθηκε και ο πέμπτος της «παρέας», ο Τζον Κέρνκρος.

Το τι γνώμη είχε πραγματικά η σοβιετική υπηρεσία έρχεται στη δημοσιότητα χάρη στα αρχεία Μιτρόκιν που βλέπουν για πρώτη φορά τα φώτα της δημοσιότητας.

Ο λοχαγός Βασίλι Μιτρόκιν, από τον οποίο πήρε και το αρχείο το όνομά του, είναι ο άνθρωπος που πέρασε στους Δυτικούς πολύτιμες πληροφορίες από τα σοβιετικά αρχεία κατά τη διάρκεια των δώδεκα ετών που εργάστηκε για την Κα Γκε Μπε προτού τελικά αυτομολήσει στη Βρετανία το 1992.

Η «αξιολόγηση»

Ανάμεσα στα πολλά και ενδιαφέροντα που περιέχονται στις σελίδες των εγγράφων που χορήγησε στους Δυτικούς είναι και τα αρχεία όπου περιγράφονται τα υπέρ και τα κατά κάθε Βρετανού πολίτη που δρούσε ως κατάσκοπος υπέρ της Σοβιετικής Ενωσης. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται και αναφορές στον Ντόναλντ Μακλίν και τον Γκάι Μπερτζές. Ενα σύντομο κείμενο στη ρώσικη γλώσσα περιγράφει τον Μπερτζές ως «μονίμως υπό την επήρεια οινοπνεύματος» και συνεχίζει με την περιγραφή ενός άκρως ενδιαφέροντος συμβάντος κατά το οποίο λίγο έλειψε ο Μπερτζές να γνωστοποιήσει στον περίγυρό του ότι ήταν πράκτορας. Οπως εξηγεί η μεταφράστρια Σβετλάνα Λόχοβα, «βγαίνοντας από μια παμπ, ο Μπερτζές άφησε να πέσουν στο έδαφος κάποιοι από τους φακέλους που είχε αφαιρέσει από το Φόρεϊν Οφις».

Ομως τα σχόλια δεν ήταν πιο ευμενή και για τους υπόλοιπους της ομάδας. Για τον Μακλίν, μάλιστα, σημειώνουν οι Σοβιετικοί πως «δεν είναι και πολύ καλός στο να κρατάει μυστικά» και προσθέτουν ότι βρισκόταν διαρκώς υπό την επήρεια αλκοόλ. Λέγεται δε ότι είχε αποκαλύψει σε φίλους του και στον αδελφό του ότι ήταν πράκτορας των Σοβιετικών.

Οι σημειώσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα αποκαλύπτουν και τον τρόπο δράσης της ομάδας που παρείχε πληροφορίες στην Κα Γκε Μπε. Ο Μπερτζές είχε παραδώσει 389 άκρως απόρρητα έγγραφα κατά το πρώτο εξάμηνο του 1945 μαζί με άλλα 168 τον Δεκέμβριο του 1949. Οπως είναι γνωστό, μαζί με τον Κιμ Φίλμπι, τον Αντονι Μπλαντ και έναν πέμπτο άνδρα που -σύμφωνα με πολλούς- είναι ο Τζον Κέρνκρος, η «Ομάδα των Πέντε του Κέμπριτζ» έδινε στους Σοβιετικούς πληροφορίες για το Ηνωμένο Βασίλειο καθ’ όλη τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τουλάχιστον μέχρι το 1950. Ολοι τους είχαν καταλάβει σημαντικά αξιώματα στο Φόρεϊν Οφις, την ΜΙ-5 και την Ιντέλιτζενς Σέρβις (SIS).