ΚΟΣΜΟΣ

Μια «νέα Τουρκία» επαγγέλλεται ο Ερντογάν

mia-nea-toyrkia-epaggelletai-o-erntogan-2039133

Τη φιλοδοξία του να διαμορφώσει μια «νέα Τουρκία» διεμήνυσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αμέσως μετά την ανάδειξή του στον πρώτο εκλεγμένο από τον λαό πρόεδρο της χώρας του, στον προχθεσινό, πρώτο γύρο των εκλογών. «Πρόεδρος του λαού», όπως παρουσιάζεται ο ίδιος, «Ρετζέπ μπέι», όπως τον αποκαλούν οι οπαδοί του, ο ισχυρότερος πολιτικός άνδρας της Τουρκίας μετά τον Κεμάλ Ατατούρκ θα εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο της Τσανκάγια, στην Αγκυρα, την 28η Αυγούστου. Μία ημέρα νωρίτερα, το έκτακτο συνέδριο του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) θα έχει επιλέξει τον διάδοχό του στην κομματική ηγεσία και το πρωθυπουργικό αξίωμα.

«Σήμερα είναι μια μέρα-ορόσημο για την Τουρκία. Σήμερα είναι η ημέρα όπου η Τουρκία αναγεννάται από τις στάχτες της, η μέρα όπου μια νέα Τουρκία οικοδομείται», δήλωσε αμέσως μετά την οριστικοποίηση της νίκη του ο Ερντογάν από το μπαλκόνι των κεντρικών γραφείων του ΑΚΡ, στην Αγκυρα. Ο πολιτικός που έχει κερδίσει όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων 11 χρόνων απηύθυνε μήνυμα συμφιλίωσης προς τους πολιτικούς του αντιπάλους, σημειώνοντας: «Δεν θα είμαι πρόεδρος μόνο εκείνων που με ψήφισαν, αλλά των 77 εκατ. Τούρκων».

Είχε προηγηθεί μια έντονα πολωτική προεκλογική περίοδος, η οποία βρήκε την αντανάκλασή της στο αποτέλεσμα της αναμέτρησης. Ο Ταγίπ Ερντογάν επικράτησε μεν άνετα του κυριότερου αντιπάλου του Εκμελεντίν Ιχσάνογλου (51,96% έναντι 38,33%), κοινού υποψηφίου του κεμαλικού κόμματος CHP και του εθνικιστικού ΜΗΡ, αλλά με ένα ποσοστό που τον εμφανίζει ως πρόεδρο της «μισής Τουρκίας». Το ποσοστό που απέσπασε κινήθηκε σε χαμηλότερα επίπεδα από τις προσδοκίες του και από τις προβλέψεις των περισσότερων δημοσκοπήσεων, ενώ η επικράτησή του από τον α΄ γύρο της αναμέτρησης διευκολύνθηκε από το υψηλό, για τα τουρκικά δεδομένα, ποσοστό της αποχής – γύρω στο 27%, έναντι 11% στις τοπικές εκλογές του Μαρτίου. Η έκπληξη των προεδρικών εκλογών ήταν το απροσδόκητα υψηλό ποσοστό του 9,71% που απέσπασε ο Σερκάν Ντεμιρτάς, υποψήφιος του αριστερού, φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών.

Από χθες το πρωί, ο Ταγίπ Ερντογάν ξεκίνησε κύκλο συσκέψεων με κορυφαία ηγετικά στελέχη του ΑΚΡ για την επιλογή του διαδόχου του στην προεδρία του κόμματος και στο πρωθυπουργικό αξίωμα. Στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν έκρυψε την πρόθεσή του να αναμορφώσει το πολιτειακό σύστημα στην κατεύθυνση της Προεδρικής Δημοκρατίας, κατά το αμερικανικό ή το γαλλικό πρότυπο. Θεωρείται βέβαιο ότι ο Ερντογάν θα επιδιώξει να βρίσκεται στο αξίωμα ενός πανίσχυρου προέδρου-«σουλτάνου» και το 2023, όταν η Τουρκική Δημοκρατία θα γιορτάζει τα εκατό χρόνια από την ίδρυσή της, επί Κεμάλ Ατατούρκ.

Το πρόβλημα για τον Ερντογάν είναι ότι δεν διαθέτει την αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία που απαιτείται για την αναθεώρηση του Συντάγματος, ούτε καν εκείνη που χρειάζεται για να προχωρήσει σε σχετικό δημοψήφισμα. Τούτων δοθέντων, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο το ΑΚΡ θα προχωρήσει σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές –οι οποίες, κανονικά, προβλέπεται να διεξαχθούν τον Ιούνιο του 2015– ώστε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, εκμεταλλευόμενο την προσωρινή σύγχυση και αποθάρρυνση των αντιπάλων του. Ηδη, το αποκαρδιωτικό για το CHP και το MHP ποσοστό του Ιχσάνογλου έχει πυροδοτήσει κρίση ηγεσίας και στα δύο κόμματα. Σημαντικό ρόλο στην υπόθεση της συνταγματικής αναθεώρησης θα παίξει και η έκβαση των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κουρδικού, από την οποία θα εξαρτηθεί η –δυνητικά αποφασιστικής σημασίας– στάση του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών.

• Με τον κ. Ταγίπ Ερντογάν επικοινώνησε τηλεφωνικώς και ο Ελληνας πρωθυπουργός Αντ. Σαμαράς, προκειμένου να τον συγχαρεί για την ευρεία εκλογική νίκη που επέτυχε στις εκλογές της Κυριακής.