ΚΟΣΜΟΣ

Συμφωνία κατάπαυσης πυρός

symfonia-katapaysis-pyros-2042927

Την ώρα που η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλλία αποφάσιζε τη δημιουργία δύναμης ταχείας επέμβασης στην Ανατολική Ευρώπη στο φόντο της ουκρανικής κρίσης, εκπρόσωποι του Κιέβου και των εξεγερμένων αυτονομιστών υπέγραφαν στο Μινσκ της Λευκορωσίας συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, δημιουργώντας ελπίδες για την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων που απειλούν να οδηγήσουν σε μετωπική ρήξη τη Δύση με τη Ρωσία.

Μέχρι χθες το βράδυ δεν είχαν γνωστοποιηθεί οι συγκεκριμένοι όροι της συμφωνίας, η οποία επρόκειτο να αρχίσει να εφαρμόζεται στις 6 μ.μ. (τοπική ώρα). Στις τετραμερείς συνομιλίες του Μινσκ, το Κίεβο εκπροσωπούσε ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας Λεονίντ Κούτσμα και τους αυτονομιστές οι ηγέτες των αυτόκλητων «Λαϊκών Δημοκρατιών» του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, Αλεξάντερ Ζαχρατσένκο και Αντρέι Πούργκιν. Συμμετείχαν επίσης ο Ρώσος πρεσβευτής στην Ουκρανία Μιχαήλ Ζουράμποφ και ο εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ Χέιντι Ταγκλιαβίνι. Τον δρόμο προς την επίτευξη ανακωχής είχε ανοίξει η καταρχήν συμφωνία των προέδρων Ρωσίας και Ουκρανίας, Πούτιν και Ποροσένκο, στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας των δύο ανδρών την Τετάρτη.

Πολιτικοί αναλυτές σημείωναν, ωστόσο, ότι η επίτευξη ανακωχής δεν εγγυάται κατ’ ανάγκην την αποκλιμάκωση της κρίσης. Ανάλογη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός είχε υπογραφεί τον Ιούνιο, για να καταρρεύσει εντός δέκα ημερών, δίνοντας τη θέση της σε ακόμη μεγαλύτερη αιματοχυσία.

Τον διάχυτο σκεπτικισμό επέτεινε το γεγονός ότι, μέχρι την τελευταία στιγμή, προτού συμφωνηθεί η ανακωχή, μαίνονταν σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ του ουκρανικού στρατού και των ρωσόφωνων αυτονομιστών σε δύο τουλάχιστον μέτωπα. Στο Ντονέτσκ, το ισχυρότερο προπύργιο των αυτονομιστών, το ουκρανικό πυροβολικό πραγματοποίησε, από τη νύχτα της Πέμπτης, σειρά βομβαρδισμών, προκαλώντας τον θάνατο και αρκετών αμάχων. Από την πλευρά τους, οι υποστηριζόμενοι από τη Μόσχα αντάρτες προσπάθησαν να προελάσουν προς το λιμάνι της Μαριούπολης, στα περίχωρα της οποίας πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες συγκρούσεις, προτού απωθηθούν από τις αμυνόμενες πολιτοφυλακές που υποστηρίζουν την κυβέρνηση του Κιέβου.

Η νέα νατοϊκή δύναμη

Λίγο προτού ανακοινωθεί η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η διήμερη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ολοκλήρωνε τις εργασίες της στην Ουαλλία, ανεβάζοντας τους τόνους της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Οπως ανακοίνωσε ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, αποφασίστηκε η συγκρότηση δύναμης ταχείας επέμβασης, η οποία θα αποτελείται από 5.000 άνδρες και θα έχει αποστολή τη διαφύλαξη της ακεραιότητας της Αν. Ευρώπης από ενδεχόμενη επιθετική κίνηση της Ρωσίας. Η νέα αυτή δύναμη θα αναπτύσσεται εκ περιτροπής σε χώρες της περιοχής και δεν θα συνοδευτεί από τη δημιουργία μόνιμων βάσεων της Συμμαχίας, κάτι που θα παραβίαζε ευθέως τη θεμελιώδη συνθήκη του 1997, η οποία διέπει τις σχέσεις Ρωσίας – ΝΑΤΟ. «Συμφωνήσαμε ότι η συμφωνία αυτή αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης», τόνισε χαρακτηριστικά η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ.

Σε άλλες δηλώσεις του, ο Αντερς Φογκ Ράσμουσεν ανακοίνωσε ότι το ΝΑΤΟ «θα λάβει ουσιαστικά μέτρα για να διευκολύνει την ένταξη της Γεωργίας στη Συμμαχία» – κάτι που, αν υλοποιηθεί, θα σημάνει την υπέρβαση μιας βασικής «κόκκινης γραμμής» του Κρεμλίνου. Αναφορικά με το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, ο Ράσμουσεν αρκέστηκε να τονίσει ότι «καμία τρίτη χώρα (διάβαζε Ρωσία) δεν μπορεί να έχει δικαίωμα βέτο στη διεύρυνση». Την αντίθεσή της στο ενδεχόμενο εκκίνησης της διαδικασίας για ένταξη της Ουκρανίας εξέφρασε η πρωθυπουργός της Νορβηγίας Εμα Σολμπεργκ, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια «ουδέτερη χώρα, η οποία έχει συγκεκριμένες δεσμεύσεις και βαρύνεται από την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή».