ΚΟΣΜΟΣ

Ηττα Τραμπ και έκπληξη από Σάντερς στην Αϊόβα

03us

Σκηνικό αβεβαιότητας αποκάλυψαν οι προκριματικές εκλογές Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στην πολιτεία της Αϊόβας, με τις οποίες σηκώθηκε η αυλαία της μακράς αναμέτρησης που οδηγεί στις προεδρικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου για την ανάδειξη του διαδόχου του Μπαράκ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο. Τόσο η ήττα του προπορευόμενου στις δημοσκοπήσεις για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών Ντόναλντ Τραμπ όσο και η πύρρειος νίκη της Χίλαρι Κλίντον, με οριακή διαφορά ψήφων έναντι του βασικού ανθυποψηφίου της Μπέρνι Σάντερς, ελάχιστα αποσαφήνισαν την εικόνα της αναμέτρησης.

«Δόξα τω Θεώ», κραύγασε ο Τεντ Κρουζ ενώπιον ενθουσιωδών υποστηρικτών του μόλις έγινε γνωστό ότι ήρθε πρώτος στην εσωκομματική αναμέτρηση των 12 Ρεπουμπλικανών υποψηφίων με ποσοστό 27,7%, αφήνοντας στη δεύτερη θέση, με ποσοστό 24,3%, τον εκρηκτικό Ντόναλντ Τραμπ. «Αυτή είναι μια κεντροδεξιά χώρα. Είναι μια χώρα χτισμένη πάνω σε ιουδαϊκές-χριστιανικές αξίες», έσπευσε να συμπληρώσει ο Κρουζ.

Η υποστήριξη των θρησκόληπτων ψηφοφόρων, και ιδίως των ευαγγελικών, έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη νίκη του Τεξανού γερουσιαστή με τις υπερσυντηρητικές θέσεις στα κοινωνικά ζητήματα, από τις αμβλώσεις και τους γάμους ομοφυλοφίλων μέχρι την οπλοκατοχή και τη θανατική ποινή. Γενικότερα, ο Τεντ Κρουζ εξασφάλισε την υποστήριξη των πιο ακραίων δεξιών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένου του διαβόητου Tea Party, ενός ισχυρού ρεύματος στη βάση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Σε μια σπάνια έκλαμψη σεμνότητας, ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχάρη τον ανθυποψήφιό του, εκφράζοντας, με ασυνήθιστη για τον ίδιο κοσμιότητα, την ελπίδα ότι θα είναι ο τελικός νικητής της αναμέτρησης που μόλις ξεκίνησε. Οπως οι ακραία συντηρητικές θέσεις του Κρουζ, έτσι και ο αμετροεπής λαϊκισμός του Τραμπ –ο οποίος ζήτησε να απαγορευθεί η είσοδος όλων των μουσουλμάνων στις ΗΠΑ και να υψωθεί αδιαπέραστο τείχος στα σύνορα με το Μεξικό– ανησυχούν το κατεστημένο των Ρεπουμπλικανών, που φοβάται ότι παρόμοιες επιλογές θα οδηγήσουν το κόμμα σε περιθωριοποίηση.

Υπό αυτό το πρίσμα, πολλοί στρέφονται με ελπίδα στον γερουσιαστή της Φλόριντα Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος κατάφερε να πάρει την τρίτη θέση στην Αϊόβα, με μικρή διαφορά από τον Τραμπ, συγκεντρώνοντας το 23,1%. Αντίθετα, ο Τζεμπ Μπους, γιος και αδελφός δύο Αμερικανών προέδρων, περιορίστηκε στο αποκαρδιωτικό 2,8%, και η υποψηφιότητά του θεωρείται ήδη «καμένη» από τον πρώτο γύρο της αναμέτρησης.

Πικρή γεύση άφησε η χθεσινή νίκη στη Χίλαρι Κλίντον. Αντί να εδραιωθεί ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί, «καθαρίζοντας» πολύ γρήγορα το χρίσμα των Δημοκρατικών, η πρώην υπουργός Εξωτερικών λαχτάρισε για να κόψει τελικά το νήμα, με διαφορά μόλις 0,2% από τον Μπέρνι Σάντερς (49,8% έναντι 49,6%). Ο 74χρονος γερουσιαστής από το Βερμόντ, οπαδός, κατά δήλωσή του, του «δημοκρατικού σοσιαλισμού», σάρωσε στις νέες ηλικίες και στους πολίτες που για πρώτη φορά προσήλθαν σε προκριματική αναμέτρηση των Δημοκρατικών. Το γεγονός αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς η Κλίντον υποστηρίχθηκε από όλο σχεδόν το πολιτικό, οικονομικό, δημοσιογραφικό και συνδικαλιστικό κατεστημένο του κόμματος.

Προτού προλάβουν να πανηγυρίσουν τη νίκη τους ή να επουλώσουν τις πληγές τους, οι πρωταγωνιστές της αναμέτρησης στην Αϊόβα ταξίδεψαν για το Νιου Χαμσάιρ. Η μικροσκοπική πολιτεία της Νέας Αγγλίας θα είναι η δεύτερη όπου θα διεξαχθούν προκριματικές εκλογές και των δύο κομμάτων, σε μία εβδομάδα. Τα προγνωστικά θέλουν τον Τραμπ να διατηρεί προβάδισμα ασφαλείας έναντι του Κρουζ και τον Σάντερς να υπερέχει της Κλίντον, κάτι που, αν επιβεβαιωθεί, θα παίξει τον ρόλο του στη μάχη των εντυπώσεων. Σε πανεθνικό επίπεδο, Τραμπ και Κλίντον διατηρούν σαφές δημοσκοπικό προβάδισμα, αν και το αποτέλεσμα στην Αϊόβα δεν αποκλείεται να τροποποιήσει σε κάποιον βαθμό τις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος.