ΚΟΣΜΟΣ

Συμφωνία για τη Συρία

52nd-munich

Πρώτο, σημαντικό βήμα για την ειρήνευση στη Συρία ή απλώς μια συμφωνία στα χαρτιά, χωρίς πρακτικό αντίκρισμα; Το ερώτημα αιωρείται στη διεθνή ατμόσφαιρα από χθες, ύστερα από τη συμφωνία για τερματισμό των εχθροπραξιών που πέτυχαν οι μεγάλες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Ρωσίας, στο Μόναχο με τελικό στόχο την πολιτική επίλυση του συριακού προβλήματος. Επιφυλάξεις πάντως διατύπωσε σε συνέντευξή του στο γαλλικό πρακτορείο ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Ασαντ, ο οποίος χαρακτήρισε υπαρκτό τον κίνδυνο μίας σαουδαραβικής ή τουρκικής επέμβασης στη χώρα του, προαναγγέλλοντας ότι σε αυτήν την περίπτωση οι ένοπλες δυνάμεις του «αναμφισβήτητα θα την αντιμετωπίσουν».

Οπως προκύπτει από το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Ομάδας Υποστήριξης της Συρίας, που περιλαμβάνει 17 μεγάλες και περιφερειακές δυνάμεις, συμφωνήθηκε ο τερματισμός των εχθροπραξιών μέσα σε μία εβδομάδα και η επανάληψη των ειρηνευτικών συνομιλιών της Γενεύης, οι οποίες διεκόπησαν λόγω της αντίδρασης της συριακής αντιπολίτευσης στους συνεχιζόμενους ρωσικούς βομβαρδισμούς. Οι 17 συμφώνησαν επίσης να συγκροτήσουν δύο ομάδες εργασίας, στις οποίες θα προεδρεύουν από κοινού ΗΠΑ και Ρωσία και θα συμμετέχουν εκπρόσωποι τόσο της κυβέρνησης Ασαντ όσο και της συριακής αντιπολίτευσης. Η πρώτη από αυτές θα συζητήσει το πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής επίλυσης του συριακού προβλήματος, ενώ η δεύτερη θα επικεντρωθεί στη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στα μέτωπα των εχθροπραξιών.

Χαιρετίζοντας τη συμφωνία του Μονάχου, ο υπεύθυνος του ΟΗΕ για την ανθρωπιστική βοήθεια, Γιαν Εγκελαντ, εκτίμησε ότι «μπορεί να αποδειχθεί το μεγάλο άλμα που όλοι προσδοκούσαμε». Πιο συγκρατημένος, ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για το συριακό πρόβλημα, Στάφαν ντε Μιστούρα, εξέφρασε την ευχή να επανέλθουν το συντομότερο δυνατό οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, προσθέτοντας ωστόσο ότι η ατμόσφαιρα παραμένει «ομιχλώδης». Εξίσου συγκρατημένος ήταν ο Τζον Κέρι μετά το πέρας της διάσκεψης, στο Μόναχο. «Εκείνο που έχει σημασία είναι να δούμε τι θα γίνει στα μέτωπα των επιχειρήσεων, μέσα στη Συρία, τις επόμενες ημέρες», δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ.

Ενα από τα κρίσιμα ανοικτά ζητήματα είναι οι ρωσικοί βομβαρδισμοί, που επέτρεψαν στον κυβερνητικό στρατό του προέδρου Ασαντ να σημειώσει αλυσιδωτές επιτυχίες σε βάρος της αντιπολίτευσης τις τελευταίες εβδομάδες. Τόσο ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ όσο και ο Βρετανός ΥΠΕΞ Φίλιπ Χάμοντ κάλεσαν τη Μόσχα να σταματήσει τους βομβαρδισμούς, εξαρτώντας από αυτή την απαίτησή τους την υλοποίηση της συμφωνίας. Ωστόσο, ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ υποστήριξε ότι η δράση της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας δεν εμπίπτει στην απόφαση για τερματισμό των εχθροπραξιών, καθώς δεν κατευθύνεται εναντίον της συριακής αντιπολίτευσης, αλλά μόνον εναντίον των τρομοκρατικών ισλαμικών οργανώσεων, δηλαδή του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ Κάιντα.

Τη συμφωνία του Μονάχου χαιρέτισε και ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, τονίζοντας και αυτός, όμως, ότι δεν θα έχει πιθανότητες επιτυχίας αν δεν συνοδευθεί από τερματισμό των ρωσικών βομβαρδισμών. Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρωθυπουργός Ντιμίτρι Μεντβέντεφ εξέφρασε στη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt την αντίθεση του Κρεμλίνου στο ενδεχόμενο εισβολής χερσαίων δυνάμεων άλλων χωρών στη Συρία, προειδοποιώντας ότι κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε «διαρκή πόλεμο».

Η προειδοποίηση του Μεντβέντεφ παραπέμπει στην πρόταση της Σαουδικής Αραβίας και των συμμάχων της για εισβολή χερσαίων δυνάμεων σουνιτικών αραβικών κρατών, με στόχο την απελευθέρωση της πόλης Ράκα, στην ανατολική Συρία. Υπέρ αυτής της πρότασης, που θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο το συριακό πρόβλημα, τάχθηκε χθες ο Αμερικανός υπ. Αμυνας Αστον Κάρτερ.