ΚΟΣΜΟΣ

Τετ α τετ Ομπάμα – Ερντογάν

02s7am

Μεταξύ… τυρού και αχλαδιού, στην κυριολεξία, συνάντησε τελικά ο Μπαράκ Ομπάμα τον Ταγίπ Ερντογάν, στην Ουάσιγκτον. Δεν υπήρξε επίσημη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, όπως διακαώς επεδίωκε ο Τούρκος πρόεδρος, ούτε δηλώσεις των δύο ηγετών ενώπιον δημοσιογράφων, ούτε καν μια αναμνηστική φωτογραφία για να σωθούν τα προσχήματα. Μόνο μια λακωνική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου πληροφορούσε την κοινή γνώμη ότι οι δύο άνδρες συναντήθηκαν κάποια στιγμή, στο περιθώριο της διήμερης διεθνούς συνόδου για θέματα πυρηνικής ασφάλειας – πιθανότατα πριν ή μετά το δείπνο εργασίας που παρέθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων που συμμετείχαν.

Η ψυχρή υποδοχή που επιφύλαξε ο αμφιτρύων της συνόδου στον Ταγίπ Ερντογάν, μεταφράστηκε απ’ όλο τον κόσμο ως δηλωτική της διευρυνόμενης απόστασης που χωρίζει την Ουάσιγκτον και την Αγκυρα, εξαιτίας της υποστήριξης που παρέχουν οι ΗΠΑ στους Κούρδους της βόρειας Συρίας και των διώξεων του αντιπολιτευόμενου Τύπου από την τουρκική κυβέρνηση. Πάντως, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν παρέλειψε «να επαναβεβαιώσει την υποστήριξη των ΗΠΑ στην ασφάλεια της Τουρκίας», κάνοντας λόγο για «κοινό αγώνα των δύο χωρών εναντίον της τρομοκρατίας», όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.

Νωρίτερα, ο Ταγίπ Ερντογάν αναστάτωσε την αμερικανική πρωτεύουσα προσερχόμενος στο Ινστιτούτο Brookings, ένα συντηρητικό think tank, όπου έδωσε διάλεξη, στη διάρκεια της οποίας υπερασπίστηκε τις διώξεις εναντίον του αντιπολιτευόμενου Τύπου στη χώρα του. Εξω από το κτίριο που φιλοξενεί το Ινστιτούτο ξέσπασαν βίαια επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών που αποδοκίμαζαν τον Ερντογάν και άνδρες της προσωπικής ασφάλειας του Τούρκου προέδρου, σε σημείο που να χρειαστεί παρέμβαση της αμερικανικής αστυνομίας για να αποφευχθούν τα χειρότερα. Ενας από τους φρουρούς του Ερντογάν κλώτσησε στο στήθος, σε στυλ… καράτε, Τούρκο αντικυβερνητικό δημοσιογράφο, ενώ άλλος συνάδελφός του αποκάλεσε «πόρνη» πανεπιστημιακό, ειδικευμένη σε θέματα διεθνούς πολιτικής. Την έντονη αποδοκιμασία της εξέφρασε η Εθνική Ενωση Τύπου των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι ο Ταγίπ Ερντογάν «δεν δικαιούται να κάνει εξαγωγή της καταστολής εναντίον δημοσιογράφων από τη χώρα του στην Αμερική». Εκτός από τον Ταγίπ Ερντογάν, ένα δεύτερο «σύννεφο» σκίασε τις εργασίες της διεθνούς διάσκεψης. Η Β. Κορέα προχώρησε σε άλλη μία εκτόξευση πυραύλου, αυτή τη φορά μικρού βεληνεκούς, ανοιχτά των ανατολικών ακτών της, δίνοντας συνέχεια στην αλυσίδα των πυρηνικών και πυραυλικών δοκιμών.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Μπαράκ Ομπάμα είχε εμφανιστεί σε κοινό μέτωπο με τον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σίνζο Αμπε και την πρόεδρο της Νότιας Κορέας, Παρκ Γκεούν Χίε, έναντι των απειλών της Πιονγιάνγκ. Οι τρεις ηγέτες συζήτησαν και την εγκατάσταση αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος THAAD στην κορεατική χερσόνησο, μια κίνηση που ανησυχεί τόσο το Πεκίνο όσο και τη Μόσχα.

Το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας συζητήθηκε και κατά τη συνάντηση κορυφής του Μπαράκ Ομπάμα με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο. Ο Κινέζος ηγέτης κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν την κλιμάκωση της έντασης στην κορεατική χερσόνησο και να απόσχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να βλάψουν τα συμφέροντα τρίτων χωρών – μια έμμεση, αλλά σαφής προειδοποίηση για την αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα. Επιπλέον, ο Σι Τζινπίνγκ κατέστησε σαφές στον Μπαράκ Ομπάμα ότι η χώρα του εννοεί να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, ένα από τα κυριότερα σημεία τριβής στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Πάντως, ο Κινέζος πρόεδρος διαβεβαίωσε τον Αμερικανό ομόλογό του ότι το Πεκίνο θα σεβαστεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Κατά τη χθεσινή δεύτερη και τελευταία ημέρα της συνόδου, το ενδιαφέρον εστιάστηκε στην Ευρώπη. Στον απόηχο των φονικών τρομοκρατικών επιθέσεων τζιχαντιστών στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τρόπους που θα τους επιτρέψουν να ενισχύσουν την ασφάλεια των πυρηνικών τους εγκαταστάσεων και να αποτρέψουν το ενδεχόμενο να αποκτήσει το Ισλαμικό Κράτος «βρώμικη βόμβα», ικανή να απελευθερώσει ραδιενέργεια στο περιβάλλον.