ΚΟΣΜΟΣ

Η δολοφονία που ξύπνησε μνήμες

i-dolofonia-poy-xypnise-mnimes-2167257

Η δολοφονία του Ρώσου πρέσβη Αντρέι Καρλόφ το βράδυ της Δευτέρας στην Αγκυρα παραλληλίστηκε αμέσως με τη δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου στο Σαράγεβο, το 1914. Οπως η ενέργεια εκείνη είχε δώσει το έναυσμα για το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έτσι και τις πρώτες στιγμές μετά τη δολοφονία του Ρώσου πρέσβη από Τούρκο αστυνομικό, κάποιοι φοβήθηκαν ότι θα μπορούσε να πυροδοτηθεί περιφερειακή ανάφλεξη.

Ο Τζούλιαν Μπόργκερ της βρετανικής εφημερίδας Guardian μίλησε με ειδικούς που εξήγησαν γιατί τίποτα τέτοιο δεν φαίνεται στον ορίζοντα. «Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα βρουν κοινό έδαφος, μεταθέτοντας από κοινού τις ευθύνες σε αυτούς που αντιλαμβάνονται ως στρατηγικούς τους αντιπάλους», έγραψε ο Μπόργκερ. Η τριμερής συνάντηση Ρωσίας-Τουρκίας-Ιράν στη Μόσχα έγινε κανονικά την Τρίτη, μία ημέρα μετά τη δολοφονία, ενώ αμέσως μόλις εκδηλώθηκε η επίθεση που θα μπορούσε να τορπιλίσει τις διμερείς σχέσεις, Πούτιν και Ερντογάν μίλησαν στο τηλέφωνο. «Η συνεργασία και η αλληλεγγύη μεταξύ μας στη μάχη κατά της τρομοκρατίας θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο», είπαν.

«Και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι υπάρχει κάποια δυτική συνωμοσία που σκοπό έχει να στρέψει τον έναν εναντίον του άλλου», εκτίμησε ο Τούρκος σχολιαστής Μουσταφά Ακιόλ.

Η ρωσοτουρκική συμφωνία για τη Συρία επιτρέπει και στις δύο χώρες να υλοποιήσουν τους πολεμικούς στόχους τους. «Η Ρωσία και η Τουρκία έχουν κάθε κίνητρο να διαχειριστούν αυτή την κρίση. Η υποχρεωτική εκκένωση του Χαλεπίου βοηθάει τη Ρωσία στον πόλεμο, ενώ η Τουρκία έχει εξασφαλίσει τη συγκατάθεση της Ρωσίας στις προσπάθειές της να καταλάβει την πόλη Αλ Μπαμπ ώστε να βάλει φρένο στον κουρδικό επεκτατισμό», δήλωσε στον Guardian ο ερευνητής του ινστιτούτου Atlantic Council, Ααρον Στάιν. Ο Στάιν προσέθεσε ότι η δολοφονία θα καταστήσει τη διμερή σχέση ακόμη πιο ετεροβαρή. «Η Ρωσία είχε πάντα το πάνω χέρι. Αυτή η εξέλιξη την ενισχύει ακόμη περισσότερο».

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ υποστήριξε ότι πίσω από τον δολοφόνο βρίσκονται «σκοτεινές δυνάμεις», ενώ ο Πούτιν έκανε λόγο για «πρόκληση» με στόχο τον εκτροχιασμό των ρωσοτουρκικών σχέσεων. «Είναι πολύ πιθανό να κρύβονται πίσω από τη δολοφονία οι μυστικές υπηρεσίες κάποιας ξένης χώρας του ΝΑΤΟ», είπε ο Ρώσος γερουσιαστής Φραντς Κλίντσεβιτς.

Ο πρώην διπλωμάτης και νυν ερευνητής στο Ιδρυμα Κάρνεγκι για τη Διεθνή Ειρήνη, Σινάν Ουλγκέν, σημείωσε ότι η δολοφονία του Ρώσου πρέσβη στην Αγκυρα δεν θα οδηγήσει στο ίδιο σπιράλ έντασης όπως η κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις στα τουρκοσυριακά σύνορα τον Nοέμβριο του 2015. «Αυτή τη φορά, δεν υπάρχει καμία θέληση κλιμάκωσης. Αντίθετα, οι πρώτες επίσημες δηλώσεις αντιμετωπίζουν την επίθεση ως απόπειρα εκτροχιασμού των διμερών σχέσεων», είπε ο Ουλγκέν. «Η Μόσχα θα ζητήσει, παρ’ όλα αυτά, μια ενδελεχή έρευνα, ώστε να εντοπίσει τους ενόχους. Μένει να αποδειχθεί εάν ο δράστης κινήθηκε με δική του πρωτοβουλία ή αν πρόκειται για πιο οργανωμένο τζιχαντιστικό πυρήνα που έχει διεισδύσει στην τουρκική αστυνομία».

Ο Μαξίμ Σούχοφ, ειδικός στη Μέση Ανατολή στο Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων, συμφώνησε ότι ούτε η Μόσχα ούτε η Αγκυρα έχουν πολιτικό κίνητρο να μετατρέψουν τη δολοφονία σε προπομπό ευρύτερης κρίσης, απορρίπτοντας τους παραλληλισμούς με τις απαρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. «Η Ρωσία και η Τουρκία είχαν πρόσφατα πολύ εκτεταμένες επαφές σε κορυφαίο στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο», είπε ο Σούχοφ. «Εάν ο Ερντογάν κατορθώσει να διαχειριστεί με ταχύτητα την κρίση, μπορεί οι επιπτώσεις στις διμερείς σχέσεις να είναι αμελητέες. Τόσο για τη Μόσχα όσο και για την Αγκυρα, αυτή τη στιγμή το διακύβευμα είναι μεγάλο».