Παντελής Μπουκάλας ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ

Μηχανή ψευδογεγονότων

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΣTAΣEIΣ

Είναι ασύλληπτη η ταχύτητα με την οποία μια είδηση που διατυμπανίζεται σαν απόλυτα εξακριβωμένη, αποδεικνύεται εσκεμμένα υπερδιογκωμένη ή πλαστή σε μεγάλο βαθμό, αν δεν εκπίπτει σε κακόβουλη φήμη. Πριν καν στεγνώσει το μελάνι που χρησιμοποιήθηκε για να τυπωθεί με τα ξύλινα των πρωτοσέλιδων, ένας στοιχειώδης έλεγχος αποκαλύπτει ότι το περιεχόμενό της δεν είναι προϊόν ευσυνείδητης έρευνας αλλά υπαγόρευσης και βαριάς διαστρέβλωσης. Και ότι η δημοσίευσή της χωρίς να περάσει πρώτα από καμία κρησάρα, δεν αποβλέπει στην ενημέρωση, αλλά στον εντυπωσιασμό και στην προσωρινή έστω παραπλάνηση μέρους του κοινού. Ο όλος θόρυβος αποσκοπεί εν ολίγοις στην πρόκληση ψευδογεγονότων. Απίστευτος είναι επίσης ο ετσιθελισμός, ο τσαμπουκάς, με το οποίο το μερικό παρασταίνεται σαν ολικό. Ενα μικρό κομμάτι της εικόνας, το πιο βολικό για την εξυπηρέτηση του ενός ή του άλλου συμφέροντος, προωθείται σαν να είναι η πλήρης, η όλη εικόνα, και μάλιστα στην καθαρότερη εκδοχή της. Και φαίνεται ότι τα συμφέροντα αυτά, οικονομικά, κομματικά ή πολιτικά, είναι τόσο μεγάλα, και τόσο αγριεμένα, που δεν διστάζουν να παραποιήσουν, να φουσκώσουν, να λογοκρίνουν. Να προκαλέσουν δηλαδή, και πάλι, ψευδογεγονότα. Εστω και μόνο για να κερδίσουν τις εντυπώσεις της πρώτης στιγμής και να παίξουν το παιχνίδι τους βασισμένα σε αυτές. Τι κι αν ακολουθούν τεκμηριωμένες διαψεύσεις, αποσαφηνίσεις, πρόσθετα στοιχεία, ανατροπές. Η βραχεία μνήμη, η εσκεμμένα βραχεία μνήμη, η νοθευμένη και νοθευτική, είναι ο τρόπος με τον οποίο ασκείται σε πολύ μεγάλο βαθμό η εν Ελλάδι πολιτική και δημοσιογραφία σήμερα. Απόδειξη και το ότι βλέπουμε όλο και πιο συχνά διαύλους ή φύλλα όχι να μη θυμούνται τι έγραφαν ή τι έλεγαν μόλις προ μηνός ή έτους για το ίδιο πράγμα, αλλά να μη νοιάζονται καθόλου αν συλλαμβάνονται ψευδόμενα ή δίγλωσσα.

Δεν αθωώνω βεβαίως το παρελθόν, κάθε άλλο. Από πολλές απόψεις όμως ζούμε σε εντελώς ξεχωριστή περίοδο. Πολύ πιο βίαιη ως προς το λεκτικό της (σ’ αυτό η συμβολή τού Ιντερνετ είναι τεράστια, έτσι όπως εννοείται σαν αποχαλινωτήριο) και σαφώς περισσότερο ανενδοίαστη στην κατασκευή ψευδογεγονότων. Συνήθως, άλλωστε, αρκούν αυτά για να φέρεις τα πράγματα στα μέτρα σου. Η Ιστορία θα έρθει πολύ αργότερα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ