Σεραφείμ Κωνσταντινίδης ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Στον κόσμο περιορισμένης εμπιστοσύνης

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σε έναν «κανονικό» κόσμο κανείς δεν κινείται στην καθημερινότητα, εγωιστικά ούτε με αγένεια. Δεν επιλέγει να παρακάμπτει μια ουρά, να μην εκδίδει αποδείξεις, να παραβιάζει συστηματικά κανόνες της Τροχαίας· δεν προσπαθεί με πλάγιους τρόπους να ωφεληθεί από παροχές, προμήθειες, διορισμούς. Εκτός κι αν ζει σ’ έναν κόσμο στον οποίο όλοι δρουν με παρόμοιο τρόπο. Στον κόσμο γενικευμένης έλλειψης εμπιστοσύνης, όλοι –εκτός από λίγους ανόητους– ευθυγραμμίζονται στην παράκαμψη του κανονικού δρόμου.

«Η παράνοια είναι μεταδοτική», θα έλεγε ο Γιοσάριαν, ήρωας του αντιπολεμικού μυθιστορήματος «Catch 22» του Τζόζεφ Χέλερ. «Κανείς δεν προσπαθεί να σε σκοτώσει», του λέει ο προϊστάμενός του. «Τότε γιατί με πυροβολούν», ρωτάει. «Ολους τους πυροβολούν, προσπαθούν να τους σκοτώσουν όλους», απαντά ο προϊστάμενος. «Ποια είναι η διαφορά;» αναρωτιέται.

Ασήμαντη αν υπάρχει, όπως ακριβώς και η είδηση που διαβάσαμε για τον εντοπισμό φοροδιαφυγής στον τουρισμό. Τι έγινε στα μέσα Αυγούστου; Σε τέσσερα ξενοδοχεία, τεσσάρων αστέρων και πάνω, με περισσότερα από 300 δωμάτια το καθένα, η απόκρυψη του τζίρου εκτιμούν οι ερευνητές ξεπερνάει το 1 εκατ. ευρώ ανά μονάδα μόνο τον Ιούνιο. Οι πρωταθλητές της φοροδιαφυγής εντοπίστηκαν σε Ρόδο (δύο μονάδες), Κέρκυρα και Ηλεία.

Οι ελεγκτές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων εντόπισαν φοροδιαφυγή εκατομμυρίων ευρώ σε κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς βάζοντας αυτήν τη φορά στο στόχαστρό τους ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια ανά τη χώρα, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο: από πλατφόρμες διαδικτυακής ενοικίασης καταλυμάτων, όπως Booking και Trivago, έως τις ιστοσελίδες ξενοδοχείων και τηλεφωνήματα διερεύνησης πληρότητας.

Τελικά εντόπισαν το αυτονόητο. Σε μια οικονομία που πλήττεται από υπερβολική φορολογία και, επιπλέον, έχει τις δεσμεύσεις των capital controls, φυσιολογική συμπεριφορά είναι η φοροδιαφυγή. Περιορίζεις το υψηλό κόστος, που υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα. Η λειτουργία των τουριστικών μονάδων επιβαρύνεται με μεγάλο φορολογικό κόστος, τον υψηλότερο στη Μεσόγειο ΦΠΑ για τρόφιμα, άλλες προμήθειες κ.λπ., ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα από τις ανταγωνίστριες χώρες, ενώ του χρόνου έρχεται και νέος φόρος ανά κλίνη.

Επιπλέον υπάρχουν οι δεσμεύσεις των capital controls, που ήταν (ας θυμηθούμε) μια... προσωρινή κίνηση που έμεινε μόνιμα. Στις συνθήκες αυτές είναι απλά ηλίθιος όποιος κάνει κάτι διαφορετικό από τους άλλους. Για να το πούμε «επιστημονικά», αυτό αναφέρει η θεωρία της Ισορροπίας του Τζον Νας, του νομπελίστα που έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό από την ταινία «Ενας υπέροχος άνθρωπος». Η ισορροπία Νας ορίζεται ως η σταθερή κατάσταση όπου κανένας παίκτης δεν κερδίζει το παραμικρό πλεονέκτημα εάν αλλάξει τη δική του στρατηγική, με την προϋπόθεση πως οι υπόλοιποι παίκτες μένουν σταθεροί στις επιλογές τους.

Η ισορροπία Νας στη φοροδιαφυγή υπό τις σημερινές συνθήκες είναι να συνεχίσουν να την επιχειρούν όλοι. Οποιος δεν κάνει αυτή την επιλογή βλάπτει τον εαυτό του, αφού οι άλλοι θα έχουν χαμηλότερο κόστος αλλά και τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν ευκαιρίες χωρίς να περιορίζονται από τα capital controls.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ