ΥΓΕΙΑ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ο «φύλακας άγγελος» και άλλα εργαλεία για τους ανοϊκούς

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ

Ο «φύλακας άγγελος» είναι ένα σύστημα εξ αποστάσεως παρακολούθησης ηλικιωμένων με ήπιες ανοϊκές ή άλλες γνωσιακές διαταραχές και εντάσσεται στο πρόγραμμα In Life –μέρος του Horizon 2020 της Ε.Ε.– που εστιάζει στην υποβοηθούμενη διαβίωση ηλικιωμένων ανθρώπων με τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Αυτοί που το είχαν πραγματικά ανάγκη ήταν οι συνοδοί, που ανησυχούν γιατί δεν μπορούν να παρακολουθούν επί 24 ώρες τους ασθενείς. Αλλά και οι ίδιοι οι ασθενείς έλεγαν ότι ένιωθαν μια ασφάλεια που κάποιος παρακολουθεί την υγεία τους». Οταν της μιλάμε, η Γιούλα Καραβιδοπούλου, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), έχει μόλις λάβει τα δεδομένα από την εξάμηνη πιλοτική δοκιμή της εφαρμογής Guardian Angel, ενός συστήματος εξ αποστάσεως παρακολούθησης ηλικιωμένων με ήπιες ανοϊκές ή άλλες γνωσιακές διαταραχές. Θα ακολουθήσει ένα εντατικό τετράμηνο ανάλυσης και σύνταξης της τελικής έκθεσης, καθώς το In Life, το πανευρωπαϊκό πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου η εφαρμογή αναπτύχθηκε, λήγει τον Ιανουάριο του 2018.

Το Guardian Angel αναπτύχθηκε με τη συνεργασία διαφορετικών ινστιτούτων του ΕΚΕΤΑ. Λειτουργεί μέσω ενός ηλεκτρονικού βραχιολιού που φορούν οι ηλικιωμένοι ασθενείς, με αισθητήρες που καταγράφουν τον καρδιακό παλμό, την πίεση, τις ώρες ύπνου και τα βήματά τους. Τα δεδομένα αυτά αποστέλλονται μέσω bluetooth σε ένα τάμπλετ, από το οποίο μπορούν ο γιατρός, ο φροντιστής ή ο συγγενής που έχει αναλάβει τη φροντίδα του κάθε ηλικιωμένου να παρακολουθούν την εξέλιξη της υγείας του.

«Αν καταγράψει κάποια μέτρηση που βγαίνει εκτός των φυσιολογικών ορίων, το βραχιόλι στέλνει μέσω SMS μία ειδοποίηση στους φροντιστές», αναφέρει ο Βαγγέλης Καϊμακάμης, πνευμονολόγος-εντατικολόγος στην Α΄ ΜΕΘ του νοσοκομείου Παπανικολάου στη Θεσσαλονίκη και συντονιστής των δράσεων του In Life στην Ελλάδα. Η εφαρμογή, προσθέτει, «προβαίνει και σε διαγνώσεις» και στοχεύει στην υποστήριξη των αποφάσεων των γιατρών βάσει των στοιχείων που παρέχει. Επιπλέον, εξηγεί ο κ. Καϊμακάμης, ορισμένοι από τους χρήστες πάσχουν και από άλλες παθήσεις (ορθοπεδικές, πνευμονολογικές, αιματολογικές και διαβήτη) και ο «φύλακας άγγελος» παρέχει δεδομένα και για την αλληλεπίδρασή τους με τις γνωσιακές διαταραχές.

Η πρώτη φορά

Η κ. Καραβιδοπούλου αναφέρει ότι το 74% των ηλικιωμένων που συμμετείχε στη δοκιμή δεν είχε ξαναχρησιμοποιήσει έξυπνες συσκευές, αλλά ότι η μόνη απαίτηση που υπήρχε από αυτούς ήταν «να φορτίζουν το βραχιόλι και το τάμπλετ». Το πρόγραμμα In Life –μέρος του Horizon 2020 της Ε.Ε.– εστιάζει στην υποβοηθούμενη διαβίωση ηλικιωμένων ανθρώπων με τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας. Στους φορείς υλοποίησης του προγράμματος συμπεριλαμβάνονται μονάδες φροντίδας, πανεπιστημιακά τμήματα, ερευνητικά ινστιτούτα και εταιρείες πληροφορικής με εξειδίκευση σε εφαρμογές για άτομα με προβλήματα υγείας.
Πλην της Ελλάδας, συμμετέχουν στο In Life πέντε ακόμα χώρες (Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ολλανδία, Σλοβενία, Σουηδία). Συνολικά έχουν αναπτυχθεί 19 εφαρμογές για την καλύτερη παρακολούθηση και την υποβοήθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης, τις οποίες έχουν δοκιμάσει 1.200 ηλικιωμένοι ασθενείς και περίπου 1.100 γιατροί και φροντιστές.

Ολες οι εφαρμογές είναι συνδεδεμένες με μια κεντρική πλατφόρμα, που επιτρέπει σε όλους τους εγκεκριμένους χρήστες να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα που τους ενδιαφέρουν.

«Ο σκοπός της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν να πάρουμε ερευνητικές προτάσεις που προϋπήρχαν και να τις δοκιμάσουμε σε ευρεία κλίμακα» σημειώνει ο κ. Καϊμακάμης. Η τελική έκθεση που υποβάλλει κάθε χώρα, αναφέρει, εξετάζει τον βαθμό στον οποίο η κάθε εφαρμογή ενίσχυσε τη δυνατότητα του ασθενή να ζει ανεξάρτητα, αλλά και επιμέρους ζητήματα (μνήμη, επικοινωνία κ.ο.κ.).

Πληθώρα εφαρμογών

Μεταξύ των άλλων εφαρμογών που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος είναι ένας ψηφιακός βοηθός ημερήσιων εργασιών, παρακολούθηση ημερήσιας δραστηριότητας, πνευματική άσκηση και βελτίωση μνήμης, ηλεκτρονικός θυρωρός, ανιχνευτής πτώσης στο σπίτι, υποστήριξη χρήσης δημόσιων συγκοινωνιών, κοινωνικοποίηση και επικοινωνία, υποστήριξη πολυγλωσσίας και διαχείριση ασθενών και καταγραφή παραπόνων. Η ελληνική συμμετοχή δεν περιορίζεται στην εφαρμογή Guardian Angel. Η εταιρεία MLS ανέπτυξε μια ειδική έκδοση του γνωστού της πλοηγού Destinator Talk & Drive για οδηγούς που πάσχουν από ήπιες μορφές άνοιας ή άλλων γνωσιακών διαταραχών. Η ειδική έκδοση περιλαμβάνει ένα κουμπί SOS, το οποίο μπορούν να πατήσουν οι χρήστες αν χαθούν. Με το πάτημα του κουμπιού αποστέλλεται μήνυμα στο κινητό του φροντιστή ή του συγγενή που τους προσέχει, με την τοποθεσία στην οποία βρίσκονται. Επιπλέον, τo EKETA, μέσω του Ινστιτούτου Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών, έχει αναπτύξει μια διαδικτυακή εφαρμογή για εκτίμηση και βελτίωση της οδηγητικής συμπεριφοράς ανοϊκών ασθενών. Ο γιατρός που παρακολουθεί τον ασθενή θα τον υποβάλει στο τεστ της εφαρμογής και θα κρίνει τι είδους υποστήριξη χρειάζεται ως οδηγός.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ