ΓΕΥΜΑ ΜΕ ΤΗΝ «Κ»

Συμφωνούμε με Τραμπ για τη Β. Κορέα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ

Εικονογράφηση: ΤΙΤΙΝΑ ΧΑΛΜΑΤΖΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΓΕΥΜΑ ΜΕ ΤΗΝ Κ

Είναι ένα ηλιόλουστο, ήπιο μεσημέρι, πρώτες μέρες του Οκτωβρίου. Το «Υπερωκεάνειον», η ψαροταβέρνα στην όποια έχουμε δώσει ραντεβού με τον νέο Ιάπωνα πρέσβη, Γιασουχίρο Σιμίζου, απέχει λίγες εκατοντάδες μέτρα από την πύλη κρουαζιέρας του ΟΛΠ. Είχα ζητήσει τραπέζι μέσα, αλλά είναι ήσυχα και ο καιρός με παρασύρει ανεπαίσθητα προς τα έξω τραπεζάκια. 

Σύντομα ο πρέσβης καταφθάνει, μαζί με μια έμπειρη, ελληνομαθή υπάλληλο της πρεσβείας. Εχει περάσει λιγότερο από μία εβδομάδα από τότε που έδωσε τα διαπιστευτήριά του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας – «είχα μάθει κάποιες ελληνικές φράσεις να του πω, αλλά την κρίσιμη στιγμή το μυαλό μου πάγωσε», παραδέχεται χαμογελώντας συνεσταλμένα– και βρίσκεται ακόμα σε στάδιο που μαθαίνει το νέο του περιβάλλον. Κουβεντιάζουμε για τις εξελίξεις στην ιαπωνική πολιτική – ο πρωθυπουργός Σίνζο Αμπε είχε μόλις προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Ο κ. Σιμίζου έχει υπάρξει μέλος του επιτελείου του κ. Αμπε, αλλά συνδέεται και με τη νέα του αντίπαλο, την κυβερνήτη του Τόκιο, Γιουρίκο Κόικε (η σύζυγός του είναι μέλος ενός προβεβλημένου συνδέσμου γυναικείας επιχειρηματικότητας που ήταν η πρώτη οργάνωση η οποία στήριξε την υποψηφιότητα της κ. Κόικε για τη θέση της κυβερνήτου). Προτείνω στους συνδαιτυμόνες μου διάφορα πράγματα από τον κατάλογο (είναι ανοιχτοί στα περισσότερα, το ριζότο με μελάνι σουπιάς όμως υπερβαίνει τις «κόκκινες γραμμές» του πρέσβη).   

Αφού παραγγέλνουμε και πατάω το κόκκινο κουμπί στο μαγνητοφωνάκι μου, βουτάμε κατευθείαν στα βαθιά – στα κόκκινα κουμπιά στη διάθεση του Κιμ Γιονγκ Ουν και στην πιθανή του πρόθεση να τα πατήσει. Γιατί θεωρεί το Τόκιο ότι η απειλή που συνιστά το καθεστώς της Πιονγιάνγκ είναι «άνευ προηγουμένου», όπως το έθεσε πρόσφατα  ο κ. Αμπε; «Η Βόρεια Κορέα επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο εδώ και 25 χρόνια» εξηγεί ο κ. Σιμίζου. «Τους τελευταίους, όμως, μήνες από τον περασμένο Φεβρουάριο, έχουν κάνει τρεις πυρηνικές δοκιμές και έχουν εκτοξεύσει 40 πυραύλους. Επικρατεί μεγάλη ένταση και ανησυχία στην Ιαπωνία. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να ασκήσει περισσότερη πίεση στη Βόρεια Κορέα».

«Μια καλή αρχή»

Τι είδους πίεση όμως; Είναι φανερό ότι ο Βορειοκορεάτης δικτάτορας θεωρεί την απόκτηση πυρηνικών όπλων εγγύηση κατά της απόπειρας αλλαγής καθεστώτος. Οπως και ο πατέρας και προκάτοχός του δεν δείχνει να παρεκτρέπεται από τη στρατηγική αυτή, όσες κυρώσεις και να επιβάλλονται στη χώρα του. 

Ο Ιάπωνας πρέσβης περιγράφει τις νέες αυστηρότερες κυρώσεις που επιβλήθηκαν τον Σεπτέμβριο ως «μια καλή αρχή», αλλά τονίζει ότι το «πιο σημαντικό είναι να εφαρμοστούν πλήρως», λέγοντας ότι στο παρελθόν κάποιες χώρες υπονόμευαν την επιβολή τους. «Μία χώρα στην Ασία» ειδικότερα, προσθέτει, χαμογελώντας με νόημα. («Η Βόρεια Κορέα υπάρχει εξαιτίας της Κίνας», θα πει λίγο αργότερα. «Η Κίνα τη χρειάζεται ως ουδέτερη ζώνη μεταξύ των συνόρων της και των αμερικανικών βάσεων στη Νότια Κορέα».) «Αλλά και κάποιες χώρες στην Ευρώπη έχουν την τάση να πιστεύουν υπερβολικά στον διάλογο αντί της πίεσης».

Ο άλλος κρίσιμος παίκτης στο υψηλού ρίσκου γεωπολιτικό πόκερ στην κορεατική χερσόνησο είναι, φυσικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες τείνουν, επί προεδρίας Τραμπ, να μεταβληθούν σε παράγοντα όξυνσης της έντασης παρά σταθεροποίησης. Πόσο τον ανησυχεί η τάση του νέου Αμερικανού προέδρου να ανεβάζει τους τόνους, ακόμα και να επιτίθεται φραστικά στον Κιμ Γιονγκ Ουν;

Αν ο πρέσβης έχει τρομοκρατηθεί από τα tweets του Τραμπ περί του «little rocket man», το κρύβει καλά. «Ο κ. Τραμπ είπε ότι όλες οι επιλογές είναι πάνω στο τραπέζι. Συμφωνούμε απολύτως με αυτή τη θέση. Δεν όξυνε την ένταση εκείνος – η Βόρεια Κορέα ευθύνεται γι’ αυτό. Εμείς [η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ] απλά αντιδρούμε [σε αυτές τις προκλήσεις]». Ο κ. Σιμίζου κάνει ειδική αναφορά στο γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, μίλησε για ένα κορίτσι από την Ιαπωνία που ήταν ένα από τα πολλά θύματα απαγωγής από τις μυστικές υπηρεσίες της Βόρειας Κορέας. «Ο κ. Αμπε το εκτίμησε πολύ αυτό», λέει.  

Στη σκιά του Δράκου

Τα πιάτα καταφθάνουν –αθερίνα, χόρτα, πετροσωλήνες– και ωθώ τον καλεσμένο της «Κ» να κάνει ένα διάλειμμα και να δοκιμάσει (οι απανωτές ερωτήσεις τον έχουν αφήσει νηστικό ώς τώρα). Μετά τη μικρή ανάπαυλα, πιάνουμε ένα θέμα που συχνά προκαλεί δυσπεψία σε Ιάπωνες διπλωμάτες: την Κίνα. Επειτα από ένα σύντομο ιστορικό των διμερών σχέσεων –παρατηρώ ότι ο πρέσβης έχει την τάση να δίνει ένα συνολικό ιστορικό πλαίσιο πριν απαντήσει σε μία ερώτηση (το ίδιο έκανε και με τη Βόρεια Κορέα)– σημειώνει: «Εχουμε πολύ ισχυρές οικονομικές σχέσεις με την Κίνα – οικονομικά είμαστε αχώριστοι. Αλλά είναι ένα πολύ διαφορετικό πολιτικό σύστημα κι αυτό δημιουργεί παρεξηγήσεις. Για παράδειγμα, όταν η κινεζική κυβέρνηση δέχεται κριτική από τον ιαπωνικό Τύπο, θεωρεί συχνά ότι δρα βάσει εντολών από την ιαπωνική κυβέρνηση! Εμείς θέλουμε μια σχέση θετικού αθροίσματος, win-win, με την Κίνα. Για παράδειγμα, αν η πρωτοβουλία “Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος” υλοποιηθεί με έναν δίκαιο και ανοιχτό τρόπο, ώστε να μπορέσουν να συμμετάσχουν και ιαπωνικές εταιρείες, θα το εκτιμήσουμε πολύ». 

Μία άλλη αγορά στην οποία –αν κυλήσουν όλα ομαλά– οι ιαπωνικές επιχειρήσεις θα έχουν σχεδόν ισότιμη πρόσβαση με τις εγχώριες ανταγωνίστριές τους είναι αυτή της Ε.Ε. Τον περασμένο Ιούλιο οι δύο πλευρές υπέγραψαν μία κατ’ αρχήν συμφωνία, της οποίας οι περίπλοκες λεπτομέρειες είναι ακόμα υπό διαπραγμάτευση. «Είναι πολύ σημαντική για την Ιαπωνία η πρόσβαση στην κοινή αγορά», σημειώνει ο κ. Σιμίζου.

Πολύ ισχυρή η σχέση Ελλάδας - Ιαπωνίας στον τομέα της ναυτιλίας

Η εξαίρεση στην ατονία των διμερών οικονομικών σχέσεων είναι η ναυτιλία, όπου η σχέση των δύο χωρών είναι «πολύ ισχυρή», σύμφωνα με τον πρέσβη. «Η πλειονότητα των 20 ιαπωνικών εταιρειών με γραφεία στην Ελλάδα σχετίζεται με τον ναυτιλιακό κλάδο», σημειώνει. Πολλοί Ελληνες εφοπλιστές, όπως αναφέρει, εξακολουθούν να προτιμούν ιαπωνικά ναυπηγεία έναντι των ανταγωνιστριών χωρών (Κίνα, Νότια Κορέα): «Μπορεί να τα πληρώνουν λίγο πιο ακριβά, αλλά το κόστος συντήρησης είναι πολύ χαμηλό, γιατί η κατασκευή είναι πολύ υψηλής ποιότητας». 

Ο κ. Σιμίζου εμφανίζεται αισιόδοξος για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. «Η κατάσταση είναι πολλά υποσχόμενη» λέει. «Κάποιες από τις εταιρείες που βρίσκονται ήδη εδώ θέλουν να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις, σε τομείς όπως οι υποδομές, η ενέργεια, οι μεταφορές».

Αυτό όμως, εξηγεί, δεν έχει γίνει επαρκώς αντιληπτό στη χώρα του. «Η απόφαση για νέες επενδύσεις λαμβάνεται από το αρχηγείο των εταιρειών στο Τόκιο, όπου δεν υπάρχει ακόμα η αίσθηση εμπιστοσύνης για την ελληνική οικονομία – οι άνθρωποι των εταιρειών που βρίσκονται εδώ δεν έχουν καταφέρει ακόμα να πείσουν τους επικεφαλής. Πρέπει περισσότεροι επιφανείς Ιάπωνες να επισκεφθούν την Ελλάδα», λέει. Πριν έλθει στην Αθήνα, φανερώνει, επισκέφθηκε τον αντίστοιχο ΣΕΒ της Ιαπωνίας. «Τους πρότεινα να έλθουν εδώ. Είναι ακόμα κάπως επιφυλακτικοί. Αλλά θα συνεχίσω να προσπαθώ να τους πείσω, μαζί με τον πρέσβη σας στο Τόκιο». 

Ζωτική πτυχή της αποδυνάμωσης των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών την τελευταία εικοσαετία είναι η μείωση στις τουριστικές ροές από τη χώρα της Απω Ανατολής προς την Ελλάδα. «Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90 υπήρχαν απευθείας πτήσεις μεταξύ Τόκιο και Αθήνας», υπενθυμίζει ο κ. Σιμίζου. «Εκείνη την περίοδο, οι επισκέπτες από την Ιαπωνία έφταναν τις 100.000, ακόμα και τις 150.000 σχεδόν τον χρόνο. Τώρα έχουν περιοριστεί στις 10.000». Πέρα από τη διακοπή της απευθείας αεροπορικής σύνδεσης, ο κ. Σιμίζου θεωρεί ότι η κάλυψη της ελληνικής κρίσης στον ιαπωνικό Τύπο έπαιξε κι αυτή «σημαντικό ρόλο» στη μείωση των τουριστικών ροών. «Η γενική εικόνα που είχαν οι Ιάπωνες τηλεθεατές τα τελευταία χρόνια ήταν ότι η Ελλάδα είχε γίνει μια πολύ φτωχή χώρα, με πάρα πολλούς μετανάστες, μεταξύ των οποίων υπήρχαν και τρομοκράτες. Και αυτή η εικόνα δυστυχώς επικρατεί μέχρι και σήμερα. Το ξέρω ότι είναι πολύ λανθασμένη εικόνα και πρέπει να τη βελτιώσουμε».

Ενίσχυση διμερών επαφών

Η έλευση του νέου πρέσβη έρχεται σε μια ενδιαφέρουσα εποχή για τις σχέσεις Ιαπωνίας - Ελλάδας. Η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων στο Τόκιο το 2020 αποτελεί μια ιδανική ευκαιρία για την ενίσχυση των διμερών επαφών. «Είναι μια τεράστια ευκαιρία για να δυναμώσουμε τη σχέση μας» σχολιάζει σχετικά ο κ. Σιμίζου. «Προσδοκώ ότι πολλοί σημαντικοί παράγοντες από την Ιαπωνία θα έλθουν να παρακολουθήσουν την τελετή αφής της φλόγας». Ισως και η κυβερνήτης του Τόκιο; «Θα δούμε», λέει γελώντας αμήχανα (η κ. Κόικε ίδρυσε πρόσφατα νέο κόμμα, το οποίο φιλοδοξεί να σπάσει το μονοπώλιο του κυβερνώντος LDP στη διακυβέρνηση της χώρας). 

Οι οικονομικοί και εμπορικοί δεσμοί μεταξύ της Ελλάδας και της Ιαπωνίας έχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης (είναι ένας ευγενικός τρόπος να πει κανείς ότι είναι σήμερα μάλλον ασθενείς). Μεταξύ των 28 χωρών της Ε.Ε., η Ελλάδα είναι 21η στον όγκο των εμπορικών της συναλλαγών με την Ιαπωνία, σημειώνει ο πρέσβης – «είναι πολύ μικρό ποσοστό των εμπορικών μας συναλλαγών με τον κόσμο».

Η συνάντηση

Το «Υπερωκεάνειον» είναι μια ιδιαίτερη ψαροταβέρνα, με κιμωλιάτικες ρίζες, μωσαϊκό πάτωμα και παλιές τουριστικές αφίσες και εικόνες των μεγάλων πλοίων που διέσχιζαν τους ωκεανούς  στις αρχές του 20ού αιώνα στους τοίχους. Στην προθήκη που χωρίζει την κουζίνα από τα τραπέζια δεσπόζουν δύο βασικά μηνύματα του μαγαζιού: «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει» και «Σερβίρεται παγωτό καϊμάκι». Παραγγείλαμε παραδοσιακά πιάτα (χωριάτικη σαλάτα με ντάκο, αθερίνα, δύο μικρές κουτσομούρες) αλλά και πιο εξεζητημένα (λαβράκι καρπάτσιο), μαζί με λευκό κρασί, μπίρα και μια ιδέα τσίπουρο στο τέλος. Ο λογαριασμός, για τρία άτομα, ήταν 60,50 ευρώ.

Oι σταθμοί του

1956
Γεννιέται στο Τόκιο.

1980
Αποφοιτά από το Κολέγιο Τεχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου του Τόκιο με πτυχίο Διεθνών Σχέσεων. 

1988
Διορίζεται πρώτος γραμματέας στην πρεσβεία της Ιαπωνίας στις ΗΠΑ.

2002
Αναλαμβάνει καθήκοντα διευθυντή πολιτικής για την κλιματική αλλαγή στο υπουργείο Περιβάλλοντος.

2007 
Διορίζεται στη θέση του πρεσβύτερου διαπραγματευτή για διεθνή περιβαλλοντικά ζητήματα.

2011
Σύμβουλος στη μονάδα Εθνικής Πολιτικής της γενικής γραμματείας του υπουργικού συμβουλίου.

2015
Γενικός γραμματέας της Ρυθμιστικής Αρχής Πυρηνικής Ενέργειας.

2017
Τον Ιούνιο διορίζεται πρέσβης της Ιαπωνικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ