ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Με τον Μαρξ στην Ευρώπη του 1840

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

Οι νεαροί Μαρξ και Ενγκελς ανταγωνίζονται σε μια παρτίδα σκάκι, ενώ συζητούν ενθουσιωδώς τις ιδέες τους, στη νέα ταινία του Ραούλ Πεκ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Δεδομένης της τεράστιας επιρροής του στην παγκόσμια ιστορία και πολιτική σκέψη, είναι κάπως παράξενο που δεν υπάρχουν περισσότερες κινηματογραφικές βιογραφίες του Καρλ Μαρξ. Η φιγούρα του Γερμανού θεμελιωτή των σοσιαλιστικών-κομμουνιστικών ιδεών σπάνια παρουσιάζεται ακόμη και στο ευρωπαϊκό σινεμά (για το Χόλιγουντ οι λόγοι είναι προφανείς), πιθανότατα λόγω της μεγάλης πολιτικής φόρτισης και του «δέους» που καταλαμβάνει, ιδίως τους ομοϊδεάτες του κινηματογραφιστές, μπροστά σε μια τέτοια «αποστολή». Από αυτή την άποψη, είναι μάλλον καλό που τη δουλειά ανέλαβε ο πολυταξιδεμένος Αϊτινός Ραούλ Πεκ, δημιουργώντας τελικά ένα fiction πορτρέτο, το οποίο, χωρίς να εντυπωσιάζει, συστήνει με διαύγεια τον συναρπαστικό κόσμο του νεαρού Καρλ Μαρξ.

Στην αρχή του «Οταν ο Μαρξ συνάντησε τον Ενγκελς», όπως είναι ο ελληνικός τίτλος, οι δύο μετέπειτα διάσημοι συνεργάτες διασταυρώνονται για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1844. Ο 26χρονος Μαρξ βρίσκεται εκεί εξόριστος (ήδη) για τις πολιτικές του ιδέες, μαζί με τη σύζυγό του Τζένι· από την άλλη, ο επίσης ιδιοφυής, αλλά και πλούσιος γιος βιομηχάνου, Ενγκελς καταφτάνει από την Αγγλία ως θαυμαστής του έργου του και πρόθυμος να τον βοηθήσει στον εμπλουτισμό του. Οι δύο άνδρες έρχονται σχεδόν αυτόματα κοντά, ενωμένοι από το κοινό τους όραμα, μέσα σε ένα Παρίσι, το οποίο εκείνη την εποχή φιλοξενεί πλήθος ριζοσπαστών. Περνώντας τον χρόνο τους ανάμεσα σε Παρίσι, Βρυξέλλες και Λονδίνο και έχοντας να αντιμετωπίσουν τη λογοκρισία, το κυνηγητό της αστυνομίας, αλλά και τη δυσπιστία των ίδιων των συντρόφων τους, θα καταφέρουν τελικά να συντάξουν, το 1848, το πρώτο εμβληματικό έργο τους: το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο».

Η ευρωπαϊκή συμπαραγωγή (Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο), με επικεφαλής τον Πεκ, προσπαθεί, και σε μεγάλο βαθμό τα καταφέρνει, να ισορροπήσει ανάμεσα στην προσωπική ιστορία του Μαρξ –αλλά και του Ενγκελς, του Προυντόν, του Μπακούνιν και των άλλων μορφών που εμφανίζονται στο φιλμ– και στα πολιτικοϊδεολογικά στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν. Δεν είναι εύκολο, όμως συνολικά η ταινία διατηρεί τα δραματικά της στοιχεία χωρίς παράλληλα να ξεπέφτει στον πολιτικό διδακτισμό ή στην προπαγάνδα.

Ο ίδιος ο βετεράνος σκηνοθέτης της περιγράφει τη διαδικασία της δημιουργίας ως εξής: «Από την πρώτη στιγμή αποφάσισα να κάνω μια ταινία που θα μιλούσε στο μεγαλύτερο δυνατό κοινό, χωρίς να στρεβλώσει την ιστορική αλήθεια. Ηθελα η σκηνοθεσία να έχει μοντέρνα αίσθηση και ροή, να συνοδεύει τα νιάτα και την κίνηση των χαρακτήρων. Οι τρεις βασικοί ηθοποιοί έκαναν πολλές πρόβες πριν από τα γυρίσματα για να αναπτύξουν τη στενή φιλία τους, τη συμβιωτική σχέση των τριών τους μέσα από τα εμπόδια και τα βάσανα της νιότης τους. Αντί να δημιουργήσω ακόμη μία ιστορική ταινία, ο στόχος ήταν να επικεντρωθώ στην αναπαράσταση μιας ατμόσφαιρας, της πυρετώδους πραγματικότητας μιας εποχής και να κάνω το κοινό να βουτήξει στην Ευρώπη του 1840».

Το βαρόμετρο της εβδομαδας

Στις «Γάτες της Κωνσταντινούπολης», κάνουμε μια βόλτα στις γειτονιές, στις αγορές, στο λιμάνι και στις ταράτσες της Πόλης, με οδηγό τα πιο αγαπημένα ζώα των κατοίκων της: τις γάτες, οι οποίες ζουν εκεί μαζί τους εδώ και πολλούς αιώνες. Το ντοκιμαντέρ μάς συστήνει επτά πολύ ξεχωριστές γάτες που περιδιαβαίνουν την πόλη, καθώς και τους ανθρώπους με τους οποίους αυτές έρχονται καθημερινά σε επαφή. Μέσα από τις ιστορίες τους, αναδύεται η ίδια η υπέροχη εικόνα της Κωνσταντινούπολης αλλά και οι αλλαγές που συντελούνται σε αυτήν, επηρεάζοντας εξίσου ζώα και ανθρώπους.

Στο «Εγκλημα στο Οριάν Εξπρές» ο Κένεθ Μπράνα, ως σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής, συγκεντρώνει ένα all star καστ ηθοποιών (Τζόνι Ντεπ, Μισέλ Φάιφερ, Πενέλοπε Κρουζ, Γουίλεμ Νταφόε κ.ά.) προκειμένου να μεταφέρει το θρυλικό μυθιστόρημα της Αγκαθα Κρίστι στην οθόνη. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, μοιάζει περισσότερο με αφελές, επιτηδευμένο άρλεκιν...

Συνεχίζεται αυτό και το προσεχές Σαββατοκύριακο η προβολή του βιογραφικού ντοκιμαντέρ «Ο μεγάλος περίπατος της Αλκης» της Μαργαρίτας Μαντά. Μέσα από τις αφηγήσεις της ίδιας της σπουδαίας συγγραφέως Αλκης Ζέη, αλλά και των κοντινών της προσώπων, ζωντανεύει όχι μόνον ο δικός της βίος αλλά, επί της ουσίας, ολόκληρη η ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, με τις λαμπρές και τις σκοτεινές πτυχές που τη χαρακτήρισαν. Οι προβολές στον Δαναό ξεκινούν στις 3.30 μ.μ., ενώ όσον αφορά τη σημερινή, πλαισιώνεται και από συζήτηση, παρουσία της Αλκης Ζέη και της σκηνοθέτιδος.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ