Μια γυναίκα μ’ ένα αντρικό, ριχτό πουκάμισο, ένας άντρας που προσπερνάει τις ήσυχες αποχρώσεις και επιχειρεί το ροζ ή το λιλά σε πουλόβερ και το ζωηρό κόκκινο στα αεροδυναμικά αθλητικά του παπούτσια. Το ενδυματολογικό «δάνεισμα» είναι κάτι που μπορεί να σας έχει συμβεί. Όπως συνέβη στη Μέριλιν Μονρόε,
η οποία είχε έναν άλλο αέρα αυτοπεποίθησης όταν φορούσε χαλαρά, «boyfriend» τζιν με γυριστά μπατζάκια.

Στη μεγάλη ιστορία του στυλ, οι θηλυκοί και οι αρσενικοί κώδικες έχουν κατά καιρούς ανταλλάξει όρκους για μεγαλύτερη κοινή πορεία, αλλά κι έχουν χωρίσει τους δρόμους τους. Στην εποχή του όλο και λιγότερου πρωτοκόλλου, όπου το γυναικείο ταγέρ δεν αποτελεί πλέον μονοπώλιο «στολής» και η γραβάτα μένει όλο και περισσότερο στην ντουλάπα, οι κώδικες αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη ελαστικότητα, ενώ η γενιά των millennials οριοθετεί τους δικούς της.

Πρόκληση ή ουδετερότητα

Τάση μόδας ή τάση ζωής; Έννοιες όπως «gender-bending» (φύλο που «λυγίζει»), «gender-neutral» (ουδέτερο φύλο), «gender-fluid» (ρευστό φύλο) αποτελούν ένα φρέσκο κύμα unisex μόδας. Δεν πρόκειται για μία ακόμη μορφή ενδυματολογικής επανάστασης στον χώρο –θα ’λεγε κανείς ότι οι περισσότερες έχουν ήδη συντελεστεί–, αλλά για μια φυσική ίσως εξέλιξη του νεανικού street style, του αναβαθμισμένου sportswear και, πάνω απ’ όλα, μιας συνεχόμενης προσωπικής και συλλογικής αναζήτησης. Κάποιες εμφανίσεις έχουν δύναμη και όρεξη να σοκάρουν, ενώ άλλες επιθυμούν το αντίθετο, ένα άνετο «καμουφλάρισμα» μέχρι νεωτέρας.

«Η “ρευστότητα” των φύλων στο ντύσιμο δεν είναι κάτι που παρατηρείται για πρώτη φορά. Αρκεί να θυμηθεί κανείς το βαρύ μέικαπ των σταρ του βωβού σινεμά ή τα απολύτως άφυλα κοστούμια του Ντέιβιντ Μπόουι από τον Κανσάι Γιαμαμότο», λέει μιλώντας στο «Κ» ο Άγγελος Φρέντζος, σχεδιαστής, art director σε πρότζεκτ που αφορούν στη σχέση μόδας και σύγχρονης τέχνης και style coordinator του «Off-White c/o Virgil Abloh», με έδρα το Μιλάνο. Σύμφωνα με τον Έλληνα σχεδιαστή, πρόκειται για έναν κύκλο που σ’ αυτή τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή είναι πιο εμφανής μέσα από δύο σχεδιαστικές τάσεις: από τη μία πλευρά, μέσα από τις συλλογές του Αλεσάντρο Μικέλε για τον Gucci, όπου «agender» αγόρια και κορίτσια, «σχεδόν ξωτικά, διασκεδάζουν με τη μόδα», και από την άλλη, μέσα από ρούχα σχεδιαστών όπως οι Eckhaus Latta (σ.σ. το σχεδιαστικό δίδυμο των Mike Eckhaus και Zoe Latta έχει έδρα τη Νέα Υόρκη) που δημιουργούν «ρούχα τα οποία ένα ζευγάρι θα μπορούσε να μοιραστεί από την ίδια ντουλάπα».

Στην πρώτη περίπτωση, ο Μικέλε –ο πιο χοτ σχεδιαστής στο χρηματιστήριο της βιομηχανίας σήμερα–, στο τιμόνι του ιταλικού οίκου, προτείνει μια πραγματική εισβολή στην πιο θηλυκή πλευρά της γκαρνταρόμπας, με αντρικές συλλογές όπου φιγουράρουν υφάσματα όπως σιφόν, δαντέλα και εμπριμέ μοτίβα.

Για κάποιους σχεδιαστές το ερώτημα «γυναικεία» ή «αντρικά» δεν τίθεται καν και ο σχεδιασμός των ρούχων περιστρέφεται γύρω από σιλουέτες για ψηλούς ή κοντούς, αλλά και για εκείνους με μεγαλύτερη περιφέρεια. Εδώ και 10 χρόνια, οι συλλογές του Ιορδανού-Καναδού σχεδιαστή-καλλιτέχνη Rad Hourani, π.χ., είναι βασισμένες στην ιδέα του άφυλου και στην έννοια της ουδετερότητας. Ο ίδιος εξηγεί στην προσωπική του σελίδα: «Μου αρέσει η ιδέα ενός κόσμου στον οποίο μπορούμε να ζήσουμε και να δημιουργήσουμε μόνοι μας, μόνο με το να παρατηρούμε. Ο καθένας τον δικό του. Οι εικόνες μου εμφανίστηκαν από αυτόν τον κόσμο μου. Δεν έχουν φύλο, ηλικία και όρια. Δεν έχουν χώρα, φυλή, θρησκεία, και όμως θα μπορούσαν να αισθάνονται σαν στο σπίτι τους οπουδήποτε και ανά πάσα στιγμή».

 

 


Ουδέτερη γκαρνταρόμπα. Οι συλλογές του Ιορδανού-Καναδού σχεδιαστή-καλλιτέχνη Rad Hourani βασίζονται στην έννοια του άφυλου στυλ.

 

Ένας ανοιχτός διάλογος

Η τάση «φιλτράρεται» και από τους γίγαντες της «γρήγορης» μόδας. Η ισπανική Zara, για παράδειγμα, πρότεινε πέρυσι, αποκλειστικά στην ψηφιακή πλατφόρμα, μια συλλογή με τίτλο «Ungendered», όπου τα 16 κομμάτια της κολεξιόν τα παρουσίαζαν γυναίκες και άντρες μοντέλα. Το αντίπαλο σουηδικό της «δέος», η H&M, αποκάλυψε νωρίτερα φέτος τη συλλογή «Denim United», μια τζιν κολεξιόν με 19 κομμάτια για εκείνον και για εκείνη. «Είναι πολύ φυσικό για μας να λανσάρουμε μια unisex συλλογή, καθώς η μόδα συνεχώς εξελίσσεται και διασταυρώνεται, και σήμερα βλέπουμε ότι δεν υπάρχουν όρια στο δημοκρατικό στυλ. Η μόδα δεν πρέπει ποτέ να “αποκλείει”», ανέφερε η εκπρόσωπος της εταιρείας Μαριμπέθ Σμιτ για τη συλλογή, η οποία ήταν διαθέσιμη μόνο στο διαδίκτυο.

Άντρες και γυναίκες βρίσκονταν σε ανοιχτό διάλογο σχεδόν από πάντα: ο λινός χιτώνας εξυπηρετούσε και τα δύο φύλα στην ελληνική αρχαιότητα, στην Ιαπωνία υπήρχαν θηλυκές και αρσενικές βερσιόν του κιμονό, ενώ η χρήση του σαρόνγκ (παρεό) σε περιοχές της Ασίας ήταν unisex. Στον «χρυσό» 20ό αιώνα της μόδας, το γενεαλογικό της δέντρο φιλοξένησε το «επαναστατικό» παντελόνι της Κοκό Σανέλ από τη δεκαετία του ’20, ενώ ο Ιβ Σεν Λοράν σχεδίασε το σοφιστικέ γυναικείο σμόκιν το 1966. Στον «Νευρικό εραστή» του Γούντι Άλεν το 1977, η Νταϊάν Κίτον εμφανίζεται ως Άνι Χολ φορώντας ένα εμβληματικό «αντρικό» σετ με γιλέκο και γραβάτα. Ο Ζαν Πολ Γκοτιέ ξεκίνησε τη μείξη αντρικού και γυναικείου το ’80, ενώ σχεδιαστές όπως η Ρέι Καβακούμπο στην Comme des Garcons και ο Ρικ Όουενς συνεχίζουν τη δική τους εξερεύνηση. Στη Νότια Κορέα, νεαρά αλλά και λιγότερο νεαρά ζευγάρια ντύνονται με τα ίδια ρούχα (πρακτική γνωστή ως «kou-peul» λουκ), ως ένδειξη περηφάνιας για το γεγονός ότι έχουν σχέση. 

Στο μεταξύ, στην παγκοσμιοποιημένη εποχή των ψηφιακών εικόνων, λέξεων και συναισθημάτων, η σεξουαλικότητα βρίσκεται και χάνεται, οι «μπλεγμένες» σχέσεις είναι καθημερινές και στην... εμπόλεμη ζώνη του φλερτ οι «κυνηγοί» είναι κι εκείνοι unisex. Και κάποια στιγμή όλοι μεγαλώνουν.

«Δεν πιστεύω ότι αυτή η τάση επεκτείνεται πέρα από τους νέους και το σκληροπυρηνικό fashion crowd ανεξαρτήτως ηλικίας. Κι αυτό γιατί, όσο κι αν θεωρούμε ότι ο κόσμος γίνεται πιο προοδευτικός, στην πραγματικότητα επικρατεί μεγάλος συντηρητισμός που γίνεται όλο και πιο βαθύς. Οι περισσότεροι άνθρωποι διστάζουν να τολμήσουν και να δοκιμάσουν κάτι άλλο εκτός από το γνώριμο και το ασφαλές, κάτι που είναι κρίμα, γιατί χάνουν την ευκαιρία να κινηθούν πέρα από τα πληκτικά στερεότυπα», παρατηρεί ο Άγγελος Φρέντζος. 

Παρ’ όλα αυτά, η unisex διαδρομή μπορεί να ξεκινήσει σήμερα από τα πρώτα κιόλας βήματα. Η βρετανική αλυσίδα καταστημάτων John Lewis, με έτος ιδρύσεως το 1865, αποφάσισε πρόσφατα να σταματήσει την κατηγοριοποίηση στην ένδυση των «μικρών» καταναλωτών. Στα παιδικά τμήματα της αλυσίδας οι ετικέτες έχουν πλέον το κοινό σήμα «αγόρια και κορίτσια» και αντιστρόφως. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ