ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Τζον Κράιαν: Θετικές οι προοπτικές της Ελλάδας

ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ

Ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Τζον Κράιαν.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Τις θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας επισημαίνει σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Τζον Κράιαν, σημειώνοντας παράλληλα ότι ο δρόμος μέχρι την πλήρη ομαλοποίηση των συνθηκών παραμένει μακρύς και δύσκολος. Τονίζει ότι η Ελλάδα επανέρχεται στον επενδυτικό χάρτη, ωστόσο για να υπάρξουν σοβαρές επενδύσεις η χώρα μας θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να επιτύχει την έξοδο από την κρίση. Χαρακτηρίζει θετικό σημάδι την ανθεκτικότητα της βούλησης των Ελλήνων υπέρ του ευρώ, παρά την παρατεταμένη δεκαετή ύφεση, και υπογραμμίζει ότι η επιμονή στην υλοποίηση των δεσμεύσεων για μεταρρυθμίσεις και συνετή δημοσιονομική διαχείριση θα είναι το «κλειδί» για την οριστική έξοδο από την κρίση.

Δεν αποκλείει νέες συγχωνεύσεις τραπεζών στην Ευρώπη, ενώ σε ό,τι αφορά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αναφέρει ότι έχει πραγματοποιηθεί πρόοδος, προσθέτοντας ότι στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει στην κατεύθυνση αυτή. Σχετικά με το ενδεχόμενο νέας ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών, επισημαίνει ότι μετά την εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών οι αγορές πρόθυμα θα διοχέτευαν νέα κεφάλαια. Τέλος, σημειώνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δίνει πολλές δυνατότητες και ευκαιρίες για τον εκμοντερνισμό της ελληνικής οικονομίας.

– Σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα η τράπεζα και ευρύτερα το τραπεζικό σύστημα;

– Οι τράπεζες έχουν ανακάμψει σε ικανοποιητικό βαθμό και οι προοπτικές τους, συνολικά, είναι σαφώς θετικές. Πλέον, το τραπεζικό σύστημα είναι εύρωστο από χρηματοοικονομικής πλευράς και αυτό είναι αποτέλεσμα των τεράστιων προσπαθειών τόσο των τραπεζών όσο και των ρυθμιστικών αρχών. Πρόκληση για τις τράπεζες αποτελεί το περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων, αλλά και η συρρίκνωση δραστηριοτήτων που συνδέονται με τις αγορές, στοιχεία που διαμορφώνουν ένα δύσκολο περιβάλλον για την ενίσχυση των εσόδων του κλάδου. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την Deutsche Bank, σημειώσαμε ικανοποιητική πρόοδο στην υλοποίηση του στρατηγικού μας προγράμματος. Ενισχύσαμε την κεφαλαιακή μας βάση, εξυγιάναμε τον ισολογισμό μας και βελτιώσαμε την εταιρική μας διακυβέρνηση.

Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η κερδοφορία: Πρέπει να βελτιώσουμε την αποτελεσματικότητά μας και να εστιάσουμε περισσότερο στη λειτουργική μας ανάπτυξη. Απομένουν πολλά που πρέπει να κάνουμε, δεδομένου μάλιστα ότι η «ψηφιοποίηση» οδηγεί ταχύτερα από ό,τι αναμέναμε στον μετασχηματισμό της τραπεζικής αγοράς. Ωστόσο, είμαι βέβαιος ότι η ψηφιοποίηση είναι μια τεράστια ευκαιρία για εμάς. Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή των τεχνολογικών εξελίξεων σε ό,τι αφορά τον χρηματοοικονομικό κλάδο, αλλά και ευρύτερα.

– Υπήρχε η εντύπωση πως η τράπεζα έχει μείνει πίσω. Αισθάνεστε πως τα χειρότερα έχουν περάσει;

– Χωρίς καμία αμφιβολία. Αν και το περιβάλλον σε ό,τι αφορά τα έσοδα ήταν απαιτητικό για όλες τις επενδυτικές τράπεζες, βελτιώσαμε την ανταγωνιστική μας θέση σε βασικά προϊόντα και περιοχές. Σύμφωνα με το πρόσφατο Coalition Report, έχουμε καταφέρει να βελτιώσουμε τη θέση μας παγκοσμίως στον τομέα του σταθερού εισοδήματος και ανακτήσαμε κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017 τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη στον τομέα της επενδυτικής τραπεζικής. Με άλλα λόγια, ανακάμπτουμε βήμα βήμα από τα γεγονότα του φθινοπώρου του 2016. Μην ξεχνάτε ότι είμαστε η μόνη πραγματικά παγκόσμια επενδυτική τράπεζα που δεν εδρεύει στις ΗΠΑ. Αυτό είναι ένα τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Εχουμε τοπική εξειδίκευση σε βασικές ευρωπαϊκές αγορές, την οποία οι περισσότερες άλλες τράπεζες δεν μπορούν να προσφέρουν με τον ίδιο τρόπο.

– Οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι αντιμέτωπες με πολλές προκλήσεις. Σας ανησυχεί το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων;

– Πιστεύω ότι και στο θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει σημειωθεί πρόοδος, όπως για παράδειγμα στην Ιταλία. Στη χώρα εφαρμόστηκε μια λύση βασισμένη στην αγορά, με αποτέλεσμα η Ιταλία στο τέλος του 2017 να φτάσει σε σημαντικά διαφορετικό σημείο από αυτό που ξεκίνησε. Είμαστε πολύ υπερήφανοι που συμμετείχαμε στην προσπάθεια αυτή και ήμασταν μέρος αυτής της λύσης. Ισπανία και Πορτογαλία επίσης σημείωσαν σημαντική πρόοδο. Η Ελλάδα, κατά την άποψή μου, έχει ακόμη δουλειά να κάνει στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ωστόσο, είμαι πολύ σίγουρος ότι τα εμπλεκόμενα μέρη κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

– Υπάρχουν πολλές εικασίες για το αν οι ελληνικές τράπεζες θα χρειαστούν νέα ανακεφαλαιοποίηση. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση; Θεωρείτε πως θα είναι εύκολο κάτι τέτοιο;

– Η ομαλοποίηση των συνθηκών στο τραπεζικό σύστημα απαιτεί τη σταδιακή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μετά την επιτυχή εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών, η αγορά θεωρώ ότι θα ήταν πρόθυμη να διοχετεύσει νέα κεφάλαια. Αυτό θα πρέπει να συνοδευτεί από χαλάρωση των κεφαλαιακών περιορισμών, ώστε να αποκατασταθεί εν μέρει η λειτουργία του πιστωτικού πολλαπλασιαστή στην οικονομία.

– Υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω συγχωνεύσεις;

– Εξακολουθούμε να διαθέτουμε μεγάλο αριθμό τραπεζών στην Ευρώπη, επομένως οι συγχωνεύσεις ίσως είναι κατ’ αρχήν μια καλή ιδέα. Η Ευρώπη χρειάζεται ιδρύματα που να μπορούν να ανταγωνιστούν σε παγκόσμια κλίμακα και να επενδύσουν στην τεχνολογία, όπως κάνουν οι αμερικανικές και κινεζικές τράπεζες. Ωστόσο, υπάρχουν μειονεκτήματα στις μεγάλου μεγέθους τραπεζικές συγχωνεύσεις καθώς οι διαδικασίες ενσωμάτωσης και ολοκλήρωσης μιας συγχώνευσης απορροφούν όλη την προσοχή και ενέργεια της διοίκησης. Πρέπει να αναρωτηθούμε: δεν είναι καλύτερα να κοιτάξουμε μπροστά εστιάζοντας στην οργανική ανάπτυξη;

– Εξακολουθεί η Ελλάδα να βρίσκεται εκτός επενδυτικών επιλογών εξαιτίας του ρίσκου που έχει;

– Οχι, η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός επιλογών. Επιτέλους, φαίνεται πως υπάρχει φως στο τέλος της σήραγγας. Οι προοπτικές για το 2018 παραμένουν θετικές. Ομως η διαδρομή μέχρι την πλήρη ομαλοποίηση παραμένει μακρά και δύσκολη. Η επιθυμία των Ελλήνων πολιτών για την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη διατηρήθηκε εκπληκτικά ανθεκτική σε σχεδόν μία δεκαετία κρίσης, κάτι που αποτελεί καλό σημάδι. Κατά τη γνώμη μου, είναι η διαρκής δέσμευση για το ευρώ και τη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους αυτά που θα καθορίσουν εάν η Ελλάδα μπορεί να επιτύχει μακροπρόθεσμα.

– Υπάρχει διάθεση να επενδύσετε στην Ελλάδα αυτήν τη χρονική στιγμή;

– Είναι ίσως λίγο νωρίς να απαντήσω σε κάτι τέτοιο. Πρώτα η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να επιτύχει την έξοδο από την κρίση. Αυτό θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση των δεσμεύσεων της χώρας για συνετή δημοσιονομική πολιτική, για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε συνεργασία με την Ευρώπη και την ομαλοποίηση του τραπεζικού συστήματος με τη σταδιακή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη χαλάρωση των κεφαλαιακών περιορισμών.

– Ανησυχείτε για το μέλλον της Ευρώπης και της Ευρωζώνης;

– Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι με πολλές προκλήσεις, αλλά και ευκαιρίες. Ενώ η οικονομία ανακάμπτει, λαϊκιστικές δυνάμεις έχουν επιστρέψει σε πολλές χώρες. Το Brexit και επίμονα διαρθρωτικά προβλήματα παραμένουν ζητήματα προς επίλυση, ενώ δεν είναι σαφές πώς θα εξελιχθούν ορισμένες παράμετροι, όπως η νομισματική πολιτική. Και χρειάζεται ακόμη να πραγματοποιηθούν μεταρρυθμίσεις στις αγορές ώστε να προσεγγίσουμε μια πραγματικά ενοποιημένη αγορά. Τούτων λεχθέντων, θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΚΤ υπήρξε εξαιρετικά επιτυχής.

– Νομίζετε πως θα αλλάξει η γερμανική πολιτική σε αυτά τα θέματα;

– Αυτό προφανώς εξαρτάται από τη νέα γερμανική κυβέρνηση. Στο ζήτημα αυτό, είμαι τόσο περίεργος όσο κι εσείς.

– Σχετικά με το Brexit, η σκληρή έξοδος μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη. Τι πιστεύετε;

– Σχεδιάζουμε για το χειρότερο, αλλά εξακολουθούμε να ελπίζουμε ότι το τελικό αποτέλεσμα, ή οι διαπραγματεύσεις, θα είναι περισσότερο εποικοδομητικό. Ως τράπεζα με έδρα τη Γερμανία και με ισχυρή παρουσία στο Ηνωμένο Βασίλειο, είμαστε προφανώς καλά τοποθετημένοι ώστε να διαχειριστούμε τις συνέπειες της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. Είναι σαφές ότι η Γερμανία και ειδικότερα η Φρανκφούρτη θα καταστούν ακόμα πιο σημαντικές γεωγραφικές θέσεις για εμάς, ενώ αναμένουμε ότι το Λονδίνο θα παραμείνει επίσης κορυφαίο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κέντρο. Σε κάθε περίπτωση, θα διασφαλίσουμε ότι θα λειτουργούμε όπου οι πελάτες μας είναι ενεργοί, όποια και αν είναι η έκβαση των διαπραγματεύσεων.

– Πώς βλέπετε να εξελίσσονται τα πράγματα στις ΗΠΑ;

– Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη και βαθύτερη κεφαλαιαγορά στον κόσμο. Για τις τράπεζες, η αμερικανική αγορά είναι ελκυστική και από πλευράς τιμολόγησης. Η Deutsche Bank έχει παρουσία στις ΗΠΑ για περισσότερο από 140 χρόνια – και είμαστε απολύτως αφοσιωμένοι στην περιοχή. Ετσι συνεχίζουμε να ενισχύουμε την παρουσία μας στην επενδυτική τραπεζική αγορά των ΗΠΑ ως σημαντικό στοιχείο της παγκόσμιας στρατηγικής μας.

Ελκυστική η αγορά Ασίας - Ειρηνικού

– Ποια είναι η γνώμη σας για τις προοπτικές της Κίνας;

– Οχι μόνο η Κίνα, αλλά ευρύτερα η περιοχή Ασίας - Ειρηνικού είναι πολύ ελκυστική για εμάς, ειδικά σε ό,τι αφορά εργασίες με εταιρικούς πελάτες. Και θεωρώ ότι είμαστε ένας ελκυστικός συνεργάτης για τους πελάτες μας. Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα σχετικό αποδεικτικό στοιχείο: στην Ασία, η τράπεζά μας στην εταιρική και επενδυτική τραπεζική είναι τέταρτη μεταξύ όλων των ανταγωνιστών που λειτουργούν στην περιοχή. Δεν αποτελεί έκπληξη το ότι γερμανικές εταιρείες είναι η σημαντικότερη ομάδα πελατών μας, δραστηριότητες που θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται. Υπάρχουν ακόμη μεγάλες προοπτικές με πελάτες από την Ευρώπη, αλλά και τις ΗΠΑ. Ούσα η κορυφαία ευρωπαϊκή τράπεζα με παγκόσμια εμβέλεια, είμαστε πεπεισμένοι ότι μπορούμε να προσφέρουμε πολλά στους Ασιάτες πελάτες που επεκτείνονται στην Ευρώπη.

Επιτακτικό να δείξουμε ότι μάθαμε από τα λάθη του παρελθόντος

– Ποια είναι τα σημαντικότερα διδάγματα που έχετε αποκομίσει;

– Είναι επιτακτικό για εμάς να δείξουμε ότι αντλήσαμε τα σωστά συμπεράσματα από τα λάθη του παρελθόντος. Θέλουμε να είμαστε μια τράπεζα που συμβάλλει τόσο στην οικονομική ανάπτυξη όσο και ευρύτερα στην κοινωνία. Τι πράξαμε για να οδηγήσουμε την τράπεζα σε αυτή την κατεύθυνση; Κάναμε την Deutsche Bank απλούστερη, λιγότερο περίπλοκη. Για να φτάσουμε στο σημείο αυτό, έπρεπε να απαλλαγούμε από μη βασικές τραπεζικές δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία και να αποχωρήσουμε από ορισμένες χώρες.

Εχουμε μειώσει την έκθεσή μας στον κίνδυνο και βελτιώσαμε την κεφαλαιακή μας θέση, μεταξύ άλλων και μέσω της επιτυχούς αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου το 2017. Επιπλέον, ενισχύσαμε σημαντικά τα συστήματά μας και τον λειτουργικό μας έλεγχο. Από το 2015 μέχρι τα τέλη του 2017 προχωρήσαμε σε προσλήψεις περίπου 1.000 υπαλλήλων για την ενίσχυση των διευθύνσεων συμμόρφωσης και καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος. Με αποτέλεσμα σήμερα να είμαστε πλέον μια ασφαλέστερη τράπεζα. Και επανήλθαμε σε θέση που μας επιτρέπει να κοιτάμε μπροστά. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι είμαστε αποφασισμένοι να επιστρέψουμε σε μια πορεία συνετής ανάπτυξης. Και δεδομένης της επιτυχούς αύξησης κεφαλαίου που πραγματοποιήσαμε το 2017 έχουμε τους απαραίτητους πόρους για να διευρύνουμε τις δραστηριότητές μας.

– Κατά την πρόσφατη επίσκεψή σας στην Ελλάδα, ποια ήταν η συμβουλή σας στο πώς θα μπορέσει η χώρα να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών;

– Η Ελλάδα έχει σαφώς τις δυνατότητες να καταστεί μια πολύ πιο σύγχρονη οικονομία. Δεν υπάρχει κανένας λόγος ένα καλά μορφωμένο, εργατικό ανθρώπινο δυναμικό να μην ενσωματώσει τις νέες ψηφιακές δυνατότητες και η Ελλάδα να μη μετασχηματιστεί σε μια πολύ πιο σύγχρονη βιομηχανική βάση. Φυσικά ο πολιτισμός, ο τουρισμός, η ναυτιλία θα συνεχίσουν να είναι σημαντικοί τομείς, ωστόσο η αποφασιστική προσθήκη των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες θα ήταν μια πραγματική ευκαιρία.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ