Τασούλα Καραϊσκάκη ΤΑΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ

Η 4η βιομηχανική επανάσταση είναι εδώ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το είπε προ ημερών ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας: 150 εκατομμύρια άτομα θα χάσουν τη δουλειά τους το 2022, ενώ 300 εκατ. νεοεισερχόμενοι δεν θα βρίσκουν εργασία. Ηδη, το 65% των νέων με πρώτο πτυχίο αναζητεί αντικείμενα απασχόλησης που εκλείπουν. Σήμερα στην Ευρώπη ζητούνται ψηφιακές δεξιότητες από τους 7 στους 10 εργαζομένους. Ενας στους τρεις δεν διαθέτει καμία... Το 2030, με την επέλαση των ρομπότ στην αγορά εργασίας, θα χαθούν 800 εκατ. θέσεις – το 1/5 του σημερινού παγκόσμιου εργατικού δυναμικού.

Λέγεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη εξαλείφει θέσεις χαμηλής ειδίκευσης οδηγώντας σε αδιέξοδο μόνο την κατηγορία εργαζομένων (στη βιομηχανία, μικροηλεκτρονική, ενέργεια, μεταποίηση, εμπόριο, μεταφορές, αποθήκευση...) με μικρές δεξιότητες – στη χαλυβουργία χάθηκε λόγω αυτοματισμού το 75% του ανθρώπινου δυναμικού, στη μεταποίηση το 87%. Και ότι ο πλούτος που θα παραχθεί από την υψηλή παραγωγικότητα των ρομπότ, που «δεν αυθαδιάζουν, δεν αργούν, δεν απεργούν, δεν παίρνουν άδεια, δεν θέτουν ζητήματα διάκρισης φύλου, φυλής ή ηλικίας...», μένουν ανεπηρέαστα από τη βάναυση αμφισημία της ζωής, από ό,τι άλυτο υπάρχει στις ανθρώπινες συγκρούσεις, θα διατεθεί για τη δημιουργία θέσεων υψηλής ειδίκευσης π.χ. σε υπηρεσίες, εκπαίδευση, επικοινωνία, κοινωνική εργασία, φροντίδα ηλικιωμένων, Υγεία. Ωστόσο τα ρομπότ ήδη προσφέρουν αυτοματοποιημένα το 45% των δραστηριοτήτων υπαλλήλων γραφείου. Πείθουν καταναλωτές που αμφιρρέπουν από τον φόβο της συνενοχής με την ψευδαίσθηση, διαγιγνώσκουν ασθένειες, φροντίζουν ηλικιωμένους, χειρουργούν. Το 47% των επαγγελμάτων στις ΗΠΑ θα αυτοματοποιηθεί, λέει το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Διόγκωση της ανεργίας, της σκουριάς που φθείρει ανεπίστρεπτα επάρκειες, όξυνση ανισοτήτων, διεύρυνση περιθωρίου, εκπατρισμός στο πουθενά (ήδη γίνονται προτάσεις –από τον Ελον Μασκ– για ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα σε διεθνές επίπεδο). Σίγουρα νέες θέσεις θα προκύψουν για τους έχοντες τα προσόντα, ενώ μηχανές, συσκευές, αισθητήρες και άνθρωποι θα συν-λειτουργούν. Τα ρομπότ θα εκτελούν ό,τι μέχρι χθες απαιτούσε χρόνο, κόπο, ρίσκο, υψηλή δεξιοτεχνία και θα παίρνουν αυτόματα όλες τις απλές αποφάσεις.

Η γεωργία οδήγησε στο τέλος της νομαδικής ζωής. Η ανακάλυψη του ατμού έκανε την παραγωγή μηχανική και έφερε την πρώτη βιομηχανική επανάσταση. Επειτα ήρθε ο ηλεκτρισμός, οι γραμμές συναρμολόγησης, η μαζική παραγωγή και η δεύτερη βιομηχανική επανάσταση. Στην τρίτη, η ηλεκτρονική και η πληροφορική αυτοματοποίησαν την παραγωγή. Η τέταρτη βασίζεται πάνω στην ψηφιακή, στους αλγόριθμους, στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων, στα Μεγάλα Δεδομένα, στην ανάλυσή τους σε πραγματικό χρόνο, και ενώνει όλες τις τεχνολογίες, ρομποτική, τεχνητή νοημοσύνη, γενετική, βιοτεχνολογία, μοριακή βιολογία, νανοτεχνολογία, τρισδιάστατη εκτύπωση, κάνοντας δυσδιάκριτα τα όρια ανάμεσα σε φυσικό, ψηφιακό, βιολογικό...

Αν η πρώτη και η δεύτερη, οι ατμομηχανές και οι ηλεκτρικές συσκευές, έσπασαν τα όρια που έθετε στην εργασία η μυϊκή δύναμη του ανθρώπου, η τρίτη και η τέταρτη απογείωσαν τις ισχυρότερες πτυχές της ανθρώπινης φύσης –αντιληπτικότητα, επινοητικότητα, δημιουργικότητα–, έδωσαν τη δυνατότητα επεξεργασίας πρωτοφανούς όγκου ευρημάτων και την εκτέλεση μεγα-υπολογιστικών πράξεων και πολυσύνθετων εντολών, ταχύτατα, σε πολλαπλά πεδία. Αλλαγές που ενδέχεται να πυροδοτήσουν μια εργασιακή επανάσταση πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες, με τη μεταμόρφωση όλου του συστήματος παραγωγής – αλλά και διακυβέρνησης, όλης της γνώριμης πολιτικοκοινωνικής τάξης πραγμάτων. Και παράλληλα να τροποποιήσουν ριζικά τη ζωή και την ταυτότητά μας, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πρόοδο και την ανάπτυξη, την ιδιωτικότητα και την ιδιοκτησία. Να ανυψώσουν την ανθρωπότητα σε μια νέα συνείδηση κοινού πεπρωμένου ή να συντρίψουν υπάρξεις, αξίες, επιτεύγματα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ