Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Η Ευρώπη στα σύνορα με την Τουρκία

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ​ένταση που προκαλεί η Αγκυρα στο Αιγαίο και στην Κύπρο οφείλει να οδηγήσει την Ε.Ε. να ξεκαθαρίσει με τον σαφέστερο τρόπο ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι τα σύνορα της Ε.Ε., καθώς και ότι τα δικαιώματα των μελών της Ελλάδας και Κύπρου δεν είναι υπό διαπραγμάτευση με την Τουρκία. Η πιθανότητα να υπάρχουν σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ της Κύπρου, και ο κίνδυνος αυτό να προκαλέσει νέες εντάσεις, καθιστά επιτακτική ανάγκη τη χάραξη διαχωριστικών γραμμών μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας. Η άτυπη σύνοδος της Ενωσης στις Βρυξέλλες την Παρασκευή έδωσε την ευκαιρία στον πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να θέσουν τα θέματα αυτά στους ομολόγους τους. Ηταν, επίσης, μια ευκαιρία και για τους εταίρους και για αξιωματούχους της Ε.Ε. να στείλουν ένα σήμα στην Αγκυρα λίγο πριν αρχίσει ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ περιοδεία στα Βαλκάνια.

Στο τέλος της Συνόδου Κορυφής, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε την Τουρκία «να σταματήσει αυτές τις δράσεις». Υπογράμμισε, επίσης, το δικαίωμα της Κύπρου να εξερευνήσει και να αξιοποιήσει τους φυσικούς της πόρους σύμφωνα με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο. Νωρίτερα, ο κ. Τσίπρας ενημέρωσε τη Γερμανίδα καγκελάριο, τον κ. Γιούνκερ και τον Βούλγαρο πρωθυπουργό για την τουρκική επιθετικότητα. Σύμφωνα με ανταπόκριση του ΑΠΕ, η κ. Μέρκελ δήλωσε ότι η στήριξη της Γερμανίας είναι σαφής και δεδομένη. Η Φεντερίκα Μογκερίνι, εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, εξέφρασε την υποστήριξή της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, λέγοντας ότι η πρόοδος των σχέσεων Ε.Ε. - Τουρκίας εξαρτώνται από τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε κράτους-μέλους και του διεθνούς δικαίου. Επιπλέον, ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε ότι οι πράξεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ δεν συμβάλλουν στις ευρωπαϊκές προοπτικές της Αγκυρας.

Αυτό τον καιρό ποσώς ενδιαφέρουν την Τουρκία οι «ευρωπαϊκές προοπτικές» της. Η Αγκυρα έχει εμπλακεί σε εισβολή στη βόρεια Συρία και την ίδια ώρα επιχειρεί να παγιώσει την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και κυπριακών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Αμεση προτεραιότητα είναι η διαχείριση της στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον των Κούρδων στη Συρία, όπου υπάρχει κίνδυνος εμπλοκής των Τούρκων με δυνάμεις των ΗΠΑ, της Συρίας, της Ρωσίας, καθώς και με πολιτοφυλακές που στηρίζονται από το Ιράν. Είναι απρόβλεπτο το πόσο οι εξελίξεις στη Συρία θα ωθήσουν την Αγκυρα σε περισσότερη ή λιγότερη επιθετικότητα στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Είναι σαφές, όμως, ότι και στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ η Τουρκία έχει πάρει θέσεις από τις οποίες οποιαδήποτε υποχώρηση θα λογαριαστεί ως ήττα στο εσωτερικό της.

Η ιταλική εταιρεία ΕΝΙ αναγκάστηκε να αποσύρει το γεωτρύπανό της από το οικόπεδο 3 της κυπριακής ΑΟΖ υπό την απειλή τουρκικών πολεμικών πλοίων, λίγες ημέρες αφού η εταιρεία ανακοίνωσε «υποσχόμενη εξεύρεση αερίου» στο οικόπεδο 6, όπου συνεταίρος της είναι η γαλλική Total. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΝΙ Κλάουντιο Ντεσκάλτσι δήλωσε ότι η απόσυρση αποφασίστηκε έως ότου υπάρξει διπλωματική διευθέτηση του προβλήματος και ότι η εταιρεία δεν παραιτείται από το ενδιαφέρον της για την περιοχή. Με το πλέγμα συμφερόντων των γύρω χωρών, με την ενεργό συμμετοχή ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών (η ExxonMobil αναμένεται να ξεκινήσει έρευνες μέσα στον χρόνο) το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις σχέσεις Αθήνας - Αγκυρας, Αγκυρας - Λευκωσίας. Θα ενταθούν οι πιέσεις απ’ όλες τις πλευρές και για σύνεση και για λύση του Κυπριακού. Την ίδια ώρα, ο κ. Γιούνκερ και η κ. Μογκερίνι αρχίζουν περιοδεία στα Δυτικά Βαλκάνια, ξεκινώντας σήμερα από την ΠΓΔΜ και την Αλβανία.

Σημαντικά ζητήματα της ελληνικής διπλωματίας βρίσκονται σε εξέλιξη. Θα υπάρξουν εντάσεις και παζάρια, αλλά σε αυτή τη συγκυρία Ελλάδα και Κύπρος διαθέτουν ισχυρά χαρτιά και στήριξη, εάν κινηθούν με σύνεση και προσοχή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ