ΥΓΕΙΑ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Kοινωνικό τζετ λαγκ από την αλλαγή ώρας

ΘΕΟΔΩΡΑ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ

Δύο φορές τον χρόνο οι δείκτες του ρολογιού μετακινούνται κατά 60 λεπτά. Πρόκειται για μια κίνηση πλέον αυτοματοποιημένη για τις ηλεκτρονικές μας συσκευές, όπως οι υπολογιστές και τα κινητά. Ωστόσο, για τους «δείκτες» του βιολογικού μας ρολογιού ίσως να απαιτείται επιπλέον ενέργεια μέχρι να προσαρμοστούν στην αλλαγή αυτή. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν οι υπέρμαχοι της κατάργησης της αλλαγής ώρας, οι οποίοι κάνουν λόγο για επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία.

Μεταξύ αυτών και ο Τσέχος ευρωβουλευτής και πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων, Πάβελ Σβόμποντα. Το ψήφισμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις αρχές του περασμένου μήνα, με το οποίο ζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η αξιολόγηση του ισχύοντος συστήματος και, εάν χρειάζεται, η υποβολή πρότασης για την αναθεώρησή του, ήταν αποτέλεσμα και των δικών του ενεργειών καθώς υπήρξε ο εισηγητής της σχετικής πρωτοβουλίας.

«Το 20% του πληθυσμού μπορεί να νιώθει μια ζαλάδα και να εμφανίζει έλλειψη συγκέντρωσης την πρώτη εβδομάδα μετά την αλλαγή ώρας. Υπάρχουν όμως και μακροπρόθεσμες συνέπειες που οφείλονται στο ότι τα κύτταρα του σώματος έχουν το δικό τους “ρυθμό” και όταν ο οργανισμός αναγκάζεται να κάνει πράγματα, που φυσιολογικά στη διάρκεια της ημέρας δεν θα έκανε, τότε έχουμε το λεγόμενο κοινωνικό τζετ λαγκ», δηλώνει στο “kathimerini.gr” ο κ. Σβόμποντα.

Ο ίδιος επικαλείται επίσης τα αποτελέσματα των ερευνών επιστημόνων, όπως των νικητών του Νομπέλ Ιατρικής το 2017.

«Υπάρχουν χρονοβιολόγοι που πιστεύουν ότι σίγουρα λόγω της αλλαγής ώρας οι άνθρωποι χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα καφέ, έχουν την τάση να καπνίζουν περισσότερο και κατ’ επέκταση να καταναλώνουν και περισσότερο αλκοόλ. Υποστηρίζουν επίσης ότι αυτού του είδους το τζετ λαγκ συμβάλλει στην εμφάνιση παχυσαρκίας και ασθενειών, όπως ο διαβήτης τύπου 2 ή καρδιακά προβλήματα, κατάθλιψη κ.α.».

Είναι ενδεικτικό ότι κατά τον Ραλφ Στανέβσκι, καθηγητή Μοριακής Συμπεριφορικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίνστερ, «εάν αλλάζεις το ρολόι σου κάθε βδομάδα κατά έξι ή τρεις ώρες, αυτό ασκεί τρομακτική πίεση στο ανθρώπινο σώμα».

Ενώ υπάρχουν και αυτοί που ισχυρίζονται ότι οι επιπτώσεις είναι σημαντικές και σε οικονομικό επίπεδο.

«Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις λόγω των προβλημάτων υγείας ανέρχονται σε περίπου 1% του ΑΕΠ. Πρόκειται για ένα τεράστιο ποσό καθώς αντιστοιχεί στον  προϋπολογισμό της Ε.Ε. Σε ό,τι αφορά άλλα αρνητικά αποτελέσματα, δεν έχουν εξακριβωθεί 100%, όπως για παράδειγμα το εάν πράγματι υπάρχουν λιγότερα ή περισσότερα τροχαία ατυχήματα», διευκρινίζει ο Τσέχος ευρωβουλευτής.

Από την πλευρά του ο Γερμανός ερευνητής Τιλ Ρόνεμπεργκ που έχει μελετήσει τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το 24ωρο βιολογικό ρολόι του ανθρώπου, υποστηρίζει ότι ο οργανισμός προσαρμόζεται ευκολότερα στην προσθήκη μιας ώρας, όπως όταν για παράδειγμα ταξιδεύει με κατεύθυνση προς τα δυτικά, παρά στην απώλεια 60 λεπτών ή και περισσότερων. Αυτό προέκυψε και από τη μελέτη που έκανε καταγράφοντας τις ώρες ύπνου και τις δραστηριότητες δύο κατηγοριών ανθρώπων, αυτών που θεωρούνται «νυχτοπούλια» αλλά και των αποκαλούμενων «πρωινών τύπων».  Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε είναι ότι και οι δύο ομάδες προσαρμόζονταν σχετικά εύκολα στην αλλαγή της ώρας το φθινόπωρο, κάτι που δεν ίσχυε όμως για την άνοιξη.

Οι υπέρμαχοι της αλλαγής ώρας ισχυρίζονται ότι 60 επιπλέον λεπτά φωτός αρκούν για να κάνουν τη διαφορά καθώς ο κόσμος μπορεί πιο εύκολα να επιδοθεί σε υπαίθριες δραστηριότητες ενώ μειώνονται τα ατυχήματα ακόμη και οι ληστείες.

Αυτό πάντως που δεν χωράει αμφιβολία είναι ότι η πολυφωνία γύρω από το ζήτημα εμπόδιζε τη λήψη πρωτοβουλιών σε θεσμικό επίπεδο.

«Ενας χρονοβιολόγος από το Μόναχο είχε κληθεί σε ακρόαση στο κοινοβούλιο και είχε πει χαρακτηριστικά ότι ποσοστό 20% του πληθυσμού είχε προβλήματα υγείας εξαιτίας της αλλαγής ώρας ενώ το 80% το αμφισβητούσε, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι δεν θα πρέπει να υποφέρει η πλειοψηφία εξαιτίας μιας μειοψηφίας. Κατά τον ίδιο τρόπο μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν θεωρούν ότι πρόκειται για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα ενώ πολλοί φοβούνταν ότι θα γελοιοποιηθούν αν έφερναν ένα τέτοιο θέμα στο τραπέζι» καταλήγει ο Πάβελ Σβόμποντα.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ