ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

 

Στα 40ά γενέθλια του Βρετανού χρηματοοικονομικού συμβούλου Νατ Ρόθτσαϊλντ, το καλοκαίρι του 2011, παρευρέθηκαν πολλοί συνήθεις VIP καλεσμένοι, σε έναν όμως νέο προορισμό. Στο αεροδρόμιο του Τίβατ στο Μαυροβούνιο, εκείνο τον Ιούλιο, οι διάδρομοι υποδέχονταν τα ειδικά τσάρτερ και τα ιδιωτικά τζετ, ενώ στη μαρίνα του Porto Montenegro, στον Κόλπο του Κότορ, τα ιδιωτικά σκάφη είχαν επιδοθεί σε φιλικό ανταγωνισμό μεγεθών.

Μέλος της παρέας ήταν και ο Πίτερ Μανκ. Ο Καναδός (γεννημένος στην Ουγγαρία) επιχειρηματίας και ιδρυτής της Barrick Gold ήταν ένας από τους βασικούς οραματιστές του νέου «προσώπου» της μικρής βαλκανικής χώρας, ενός κράτους που ιδρύθηκε μόλις το 2006, μετά την ανεξαρτητοποίησή του από την ομοσπονδία Σερβίας-Μαυροβουνίου.

Στο μετα-κομμουνιστικό Μαυροβούνιο ή Μοντενέγκρο, ο Μανκ (ο οποίος πέθανε τον Μάρτιο σε ηλικία 90 ετών) είχε διακρίνει μια ευκαιρία για business: το νέο ραντεβού της βιομηχανίας του γιότινγκ μέσα από τη μετατροπή μιας πρώην ναυτικής βάσης σε σούπερ μαρίνα και κέντρο φιλοξενίας 5 αστέρων στον Κόλπο του Κότορ. Ο ίδιος πίστευε ότι η χώρα δεν μπορούσε να είναι ανταγωνιστική στον μαζικό τουρισμό, γιατί δεν είχε το μέγεθος, την υποδομή αλλά και τους πόρους για να την αποκτήσει, ενώ προέτρεπε κυβέρνηση και επιχειρηματίες να στοχεύσουν σε «high end» πελάτες. Η ιδέα έγινε πράξη και το Porto Montenegro ήταν αποτέλεσμα επένδυσης δικής του, αλλά και άλλων επενδυτών, μεταξύ των οποίων ο Λόρδος Τζέικομπ Ρόθτσαϊλντ (και πατέρας του Νατ), ο Ρώσος ολιγάρχης Όλεγκ Ντεριπάσκα και ο Μπερνάρ Αρνό της LVMH.

Γεωγραφικά δώρα

Με 622.000 κατοίκους, το Μαυροβούνιο «ατενίζει» την Ιταλία, ενώ στους γείτονές του περιλαμβάνεται και η Κροατία. Μεταξύ των πολλών φυσικών «δώρων» της χώρας συγκαταλέγονται πέντε εθνικά πάρκα, η λίμνη Σκόδρας, τρία χιονοδρομικά κέντρα και η δεκατριών χιλιομέτρων παραλία Ulcinj. Στα παράλια με τις ενετικές, γαλλικές, οθωμανικές και αυστρο-ουγγαρέζικες επιρροές, πολλοί Ρώσοι και Βρετανοί ξεκίνησαν να αγοράζουν ακίνητα την προηγούμενη δεκαετία. Σήμερα οι ακτές του Μαυροβουνίου φιλοξενούν γάμους και κρουαζιερόπλοια.

«Το Μαυροβούνιο σχεδιάστηκε για να γίνει το πετράδι του πολυτελούς ταξιδιού», λέει στο «Κ» ο Κάι Ντάικμαν, γενικός διευθυντής του ξενοδοχείου Regent Porto Montenegro, που «βλέπει» στη σούπερ μαρίνα. «Είναι ένα τόσο μικρό κράτος, με τόσες φυσικές ομορφιές, πολιτιστικά μνημεία και φεστιβάλ, το οποίο αποκαλύπτεται ως ο μεγάλος ανταγωνιστής πολλών προορισμών πολυτελείας».

Κοντά στο ξενοδοχείο, το γιοτ κλαμπ οργανώνει αγώνες, ενώ τα καταστήματα και τα εστιατόρια συνορεύουν με πολυτελή διαμερίσματα προς πώληση ή ενοικίαση. Στη σούπερ μαρίνα τα καύσιμα για τα σκάφη δεν υπάγονται σε φόρους και δασμούς, με αποτέλεσμα οι τιμές να είναι 45% χαμηλότερες. «Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους το Porto Montenegro είναι η καλύτερη μαρίνα της Αδριατικής, αν όχι της Μεσογείου. Πρώτον, έχει να κάνει με την τοποθεσία», λέει στο στο «Κ» ο Τόνι Μπράουν, διευθυντής του βραβευμένου Porto Montenegro, μιλώντας για τον Κόλπο του Κότορ και τα νοτιότερα «φιόρδ» της Αδριατικής, που φέρουν τη «στάμπα» Μνημείου Πολιτιστικής Κληρονομίας της UNESCO. «Δεύτερον, η μαρίνα είναι όμορφη και με εξαιρετικές υποδομές. Είμαστε το μεγαλύτερο λιμάνι για σούπερ γιοτ στη Μεσόγειο, με πάνω από 450 θέσεις πλεύρισης για γιοτ και σούπερ γιοτ (εκ των οποίων 300 για σκάφη άνω των 24 μ.) από 12 έως 250 μ. Το τελευταίο αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ».

Ανάμεσα στα σκάφη που φιλοξενεί το Porto Montenegro είναι μέλη του Golden Fleet, του στόλου του Σαουδάραβα πρίγκιπα Χαλίντ Μπιν Σουλτάν. Το 2016 ο οργανισμός Investment Corporation of Dubai (ICD), που ελέγχει ο εμίρης του Ντουμπάι, Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μάκτουμ, αγόρασε το 52% του Porto Montenegro. «Τελευταία βλέπουμε ανοδική πορεία σε Δυτικοευρωπαίους ιδιοκτήτες σκαφών που επιλέγουν το Porto Montenegro, γιατί έχει λιγότερο συνωστισμό σε σχέση με μαρίνες στη Γαλλία και στην Ιταλία, χώρες που δέσποζαν παλαιότερα», συμπληρώνει ο Μπράουν.

 


Το Aman Sveti Stefan άνοιξε στο νησάκι Σβέτι Στέφαν το 2008 (© Simone Padovani/Corbis/Getty Images/Ideal Image).

 

Στο νησάκι

Ένα ακόμα υπερπολυτελές πρότζεκτ φιλοξενίας είναι το Aman Sveti Stefan, που άνοιξε στο νησάκι Σβέτι Στέφαν το 2008 (με 30ετή μίσθωση από την υψηλών προδιαγραφών αλυσίδα). Στο νησάκι με τα μεσαιωνικά κτίσματα, που τη δεκαετία του ’60 υποδεχόταν τη Σοφία Λόρεν και την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, βρίσκεται και η Villa Milocer. Χτισμένη το 1934 για τη βασίλισσα Μαρία Καραγεώργεβιτς, η βίλα χρησιμοποιήθηκε αργότερα από τον Τίτο, ενώ σήμερα είναι μέρος της πολυτελούς μονάδας. Λίγο πιο μακριά, ένα ελληνικό αρχιτεκτονικό γραφείο έχει αναλάβει το Janu Montenegro, ένα νέο brand από την Aman. Η Elastic Architects κέρδισε το έργο σε διεθνή διαγωνισμό.

«Η χώρα έχει τεράστια φυσική ομορφιά και η κυβέρνηση βοηθάει τους επενδυτές», λέει στο «Κ» η Ρία Βογιατζή, συνιδρύτρια της Elastic Architects, η οποία έχει αναλάβει κι άλλο ένα πρότζεκτ Janu («ψυχή» στα σανσκριτικά), για λογαριασμό της Aman, σε χιονοδρομικό κέντρο του Μαυροβουνίου.

Το Μαυροβούνιο έχει καθορίσει τον εταιρικό φόρο και τον φόρο υπεραξίας στο 9% (από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη), χρησιμοποιεί το ευρώ, καθώς δεν έχει δικό της επίσημο νόμισμα, ενώ ευελπιστεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια. Οι διεθνείς επενδυτές μπορούν να αποκτήσουν άδεια διαμονής, με τη δυνατότητα ανανέωσης κάθε χρόνο, ενώ ένα πρόγραμμα υπηκοότητας για εκείνους που επενδύουν βρίσκεται στα σκαριά. Ο εκλεγμένος πρόεδρος και πρώην πρωθυπουργός Μίλο Τζουκάνοβιτς έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν για διαφθορά, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι οι πολυτελείς τουριστικές επενδύσεις ωφελούν τους λίγους και αλλοιώνουν την ταυτότητα της χώρας. Πέρυσι, το Μαυροβούνιο εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ.

Στο μεταξύ, στον Κόλπο της Μπόκα Κότορσκα αναμένεται να ανοίξει η πρώτη ευρωπαϊκή μονάδα των resort One&Only, στις διαδρομές κρασιού οι επισκέπτες δοκιμάζουν το ερυθρό Vranac και το Μοντενέγκρο μοιάζει με ένα καλά κρυμμένο ευρωπαϊκό «μυστικό».

«Σίγουρα η χώρα δεν θα κρατήσει για πολύ το χαμηλό προφίλ, γιατί το ενδιαφέρον στρέφεται πάνω της. Είναι ένα μέρος που έχει μείνει αρκετά ανέπαφο ακι έχει σημαντικό χώρο για επενδυτική ανάπτυξη», λέει στο «Κ» ο Ντάρεν Γκίμπσον, διευθύνων σύμβουλος της Lustica Development A.D., που κατασκευάζει τη Lustica Bay, μια νέα «πόλη» 7 εκατ. τετραγωνικών μέτρων (σε στρατιωτική έκταση που ιδιωτικοποιήθηκε) στον Κόλπο του Τράστε. Εδώ χτίζεται και το πρώτο γκολφ του Μοντενέγκρο, το αγωνιστικό γήπεδο 18 τρυπών Gary Player’s Golf Course, ενώ το Chedi Lustica Bay, νέο μέλος της διεθνούς αλυσίδας, ανοίγει σε λίγες μέρες.

To 2006, ο πάντα διορατικός Τζέιμς Μποντ οδήγησε την Άστον Μάρτιν του σε ένα μικρό χωριό του Μοντενέγκρο (οι σκηνές είχαν γυριστεί στην Κροατία) στο «Casino Royale». Ένας ακόμα Μποντ, ο Στίβεν Μποντ, συντάκτης του Destinations of the World News, χαρακτηρίζει το Μαυροβούνιο «Κούβα της Ευρώπης». Επισκεφτείτε το, λέει, πριν από το αναπόφευκτο κύμα της εμπορευματοποίησης. Είναι το Μοντενέγκρο ένα νέο Μόντε Κάρλο ή μήπως το επόμενο Πόρτο Τσέρβο; Μόνο ο (πολύς) χρόνος θα δείξει. ■

 

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ