ΕΛΛΑΔΑ

Ενα corpus επιγραφών ιχνηλατεί την ιστορία της εβραϊκής παρουσίας στην Ελλάδα

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ

Πολυξένη Βελένη, Λίλα Μαραγκού, Χρύσα Μαλτέζου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΘΗΝΑΪΚΑ PLUS

Η μακραίωνη εβραϊκή παρουσία στην Ελλάδα είναι γνωστή, καθώς οι πρώτοι αφιχθέντες εγκαταστάθηκαν στα εδάφη μας ήδη από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ετσι ξεκίνησε η ονομαζόμενη ρωμανιώτικη κοινότητα που μετράει δύο χιλιετίες, με κοιτίδες σε πολλές ελληνικές πόλεις, από τη Χαλκίδα και τα Ιωάννινα μέχρι την Κόρινθο και την Κρήτη. Τον 15ο αιώνα ο εβραϊκός πληθυσμός εμπλουτίστηκε από ένα κύμα Σεφαραδιτών Εβραίων, που κατέφθασε διωγμένο από την Ιβηρική Χερσόνησο. Μεγάλο μέρος του εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη επί αιώνες, μέχρι που το βάναυσο χέρι των ναζί εξάλειψε την ευημερούσα αυτή κοινότητα.

Το Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος παρουσίασε τη Δευτέρα το βράδυ στην εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία τη νέα του επιστημονική έκδοση υπό τον τίτλο Corpus Inscriptionum Judaicarum Graeciae (CIJG) – Σύνταγμα Ιουδαϊκών και Εβραϊκών Επιγραφών από την Ηπειρωτική και Νησιωτική Ελλάδα (τέλη 4ου π.Χ. - 15ος αιώνας). Πρόκειται για μια σημαντική τεκμηρίωση που συγκέντρωσε διάσπαρτες «ψηφίδες», ώστε να σχηματιστεί μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για τους Εβραίους του ελληνικού γεωγραφικού χώρου, το επίπεδο ζωής, τις ασχολίες, τον πολιτισμό τους.


Nicholas de Lange, Ζανέτ Μπαττίνου, Μάκης Μάτσας.

«Είναι σαφές ότι οι αρχαιότερες εγκαταστάσεις Εβραίων στην Ευρώπη βρίσκονται στην πατρίδα μας και πως οι πρόγονοί μας πρώτα έζησαν εδώ και πολύ αργότερα στις υπόλοιπες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου», ανέφερε ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΜΕ, Μάκης Μάτσας, ο οποίος υπογράμμισε την τεράστια σημασία του πονήματος αυτού από επιστημονικής αλλά και ιστορικής άποψης. «Φιλοδοξούμε στο άμεσο μέλλον να κάνουμε μια έκθεση επιλεγμένων επιγραφών από αυτές που παρουσιάζονται στις σελίδες, έτσι ώστε η γνώση αυτή να γίνει προσβάσιμη στο ευρύτερο κοινό και όχι μόνον στην επιστημονική κοινότητα», συμπλήρωσε. Το έργο χρειάστηκε 18 ολόκληρα χρόνια αρχαιολογικής μελέτης για να ολοκληρωθεί, αλλά και την προσήλωση της Ζανέτ Μπαττίνου, διευθύντριας του Μουσείου και της Αναστασίας Λουδάρου, που επωμίστηκαν το βάρος του σχεδιασμού και της μελέτης. Το εγχείρημα ξεκίνησε επί της θητείας του Σαμ Μπενρουμπή στο ΕΜΕ και ολοκληρώθηκε χάρις στις χορηγίες που έκαναν οι θυγατέρες του, Αλίκη και Νόρα, στη μνήμη του, αλλά και χάρις στη γενναιοδωρία του Μάκη Μάτσα.

Στην παρουσίαση μίλησε και η γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ δρ Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, η ομότιμη καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Λίλα Μαραγκού, ο επίτιμος διευθυντής του Επιγραφικού Μουσείου Χαράλαμπος Κριτζάς και ο ομότιμος καθηγητής Εβραϊκών και Ιουδαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Cambridge, Nicholas de Lange.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ