Σεραφείμ Κωνσταντινίδης ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Περιμένοντας τις χαμένες επενδύσεις

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Υπάρχει ανάπτυξη χωρίς επενδύσεις; Ναι, αυτή την ευάλωτη ανάπτυξη βιώνει η οικονομία. Η όποια ανάπτυξη οφείλεται σε δραστηριότητες όπως ο τουρισμός, στην αναμενόμενη αναλαμπή της κατανάλωσης έπειτα από παρατεταμένη καθίζηση, περιορισμένη άνοδο εισοδημάτων που είχαν καθηλωθεί πολύ χαμηλά.

Και είναι τόσο ευάλωτη η ανάπτυξη, που επανέρχεται ένα παλιό πρόβλημα. Το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών είναι εδώ. Χρόνια ύφεσης και υποτιθέμενων μεταρρυθμίσεων δεν το εξαφάνισαν, το έκρυψαν προσωρινά. Το διάστημα Ιαν.- Σεπτεμβρίου το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών είναι 16,5 δισ. ευρώ έναντι 14,8 δισ. ευρώ πέρυσι και 12,9 δισ. ευρώ το 2016. Κι αυτό παρά την αύξηση εξαγωγών, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν περισσότερο. Παρά την αύξηση των εσόδων της χώρας από τον τουρισμό, το συνολικό έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών υπολογίζεται σε 1,2 δισ. ευρώ, ενώ πέρυσι την ίδια περίοδο είχαμε πλεόνασμα 227,9 εκατ. ευρώ.

Γι’ αυτό έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική οικονομία χαρακτηρίζει την ανάκαμψη εύθραυστη και επισημαίνει το αυτονόητο: χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις. Στη συνήθη διπλωματική γλώσσα του οργανισμού επαναδιατυπώνει ευχές. «Βαθύτερες μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση των αγορών προϊόντων, των επαγγελματικών υπηρεσιών και της ανταγωνιστικότητας καθώς και δημόσιες επενδύσεις που στηρίζουν την ανάπτυξη».

Γιατί δεν γίνονται επενδύσεις; Σε πρώτη ανάγνωση, η απάντηση είναι επειδή δεν παρέχεται τραπεζική χρηματοδότηση. Με επίσημα στοιχεία (γ΄ τρίμ. του 2018) το σύνολο των δανείων του ιδιωτικού τομέα είναι 176,8 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 1,3% σε ετήσια βάση. Μόλις πριν από δύο χρόνια, τέλη του 2016, τα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν 195,1 δισ. ευρώ, σχεδόν 20 δισ. περισσότερα. Οι τράπεζες δεν έχουν κεφαλαιακή επάρκεια προκειμένου να δώσουν περισσότερα δάνεια παρότι τα κεφάλαιά τους αυξήθηκαν τρεις φορές. Η αιτία είναι τα υψηλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια που δεν τις επιτρέπουν να αυξήσουν τις χορηγήσεις.

Ωστόσο, ούτε αυτό αποτελεί επαρκή απάντηση. Θα μπορούσαν να έρθουν κεφάλαια από το εξωτερικό για επενδύσεις στην Ελλάδα. Δεν έρχονται επειδή έχουμε μια (ακόμα) μοναδικότητα. Είμαστε η χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που έχει capital controls. Συνήθως περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων εφαρμόζονται στις τριτοκοσμικές χώρες. Σε έκτακτες περιπτώσεις και για περιορισμένο διάστημα έχουν εφαρμοστεί στην Ευρώπη. Στην Ισλανδία που δεν είναι μέλος της Ε.Ε αλλά ανήκει στην ευρωπαϊκή συμφωνία ελευθέρου εμπορίου τα capital controls ήρθησαν τον Μάρτιο του 2017. Στην Κύπρο ίσχυαν δύο χρόνια, την περίοδο 2013-15. Στην Ελλάδα επιβλήθηκαν το 2015, την περίοδο της ανευθυνότητας, τότε που σκίζαμε μνημόνια αλλά ισχύουν.

Ποιος επενδυτικός οργανισμός τολμά να επενδύσει σε χώρα με περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων; Προφανώς αισθάνονται την ευθύνη να προστατεύσουν τα κεφάλαιά τους. Ούτε καν ένας συνετός ιδιώτης τολμά να τα φέρει. Ακόμα κι αν έχει το «προνόμιο» να τα «επανεξαγάγει»…

Ωστόσο, η αλήθεια είναι πιο αποκρουστική. Δεν θέλουν επενδύσεις. Αν η κυβέρνηση ήθελε, δεν θα μείωνε τις δημόσιες επενδύσεις του 2019 για να μοιράσει επιδόματα. Αυτή είναι η ανάπτυξη που προτιμά, παροχές σε όσους η πολιτική της εξαθλίωσε. Δεν έχουμε επενδύσεις, επειδή δεν θέλουμε. Απλά επιδιώκουμε τον έλεγχο της κατάστασης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ