ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Με νέα προϊόντα και εξαγωγές ανακάμπτουν οι καπνοβιομηχανίες

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Τη στιγμή που η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλει την ολική απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς χώρους (και όχι μόνο), τα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων του κλάδου δείχνουν ανάκαμψη της βιομηχανίας καπνικών στη χώρα μας. Οι μεγάλες επιχειρήσεις, παρά την κάμψη της κατανάλωσης προϊόντων καπνού και παρά τη μαζική εισβολή λαθραίων τσιγάρων, φαίνεται να βρίσκουν τον δρόμο για να αναπληρώσουν τα χαμένα έσοδά τους.

Μάλιστα, με βάση τα οικονομικά στοιχεία των επιχειρήσεων, δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστεί κάποιος ότι η μεγάλη κάμψη που υπέστη η βιομηχανία στις αρχές της δεκαετίας του 2010 –κυρίως ως αποτέλεσμα της υπέρμετρης αύξησης στον ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ) καπνικών– έχει ώς ένα βαθμό αναπληρωθεί, είτε λόγω νέων προϊόντων είτε επέκτασης στις νέες αγορές. Αυτό ισχύει κυρίως για τις παραγωγικές βιομηχανίες και λιγότερο για τις μεγάλες εισαγωγικές-πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Οι πέντε μεγάλοι

Πιο αναλυτικά, το 2018 οι πέντε μεγάλοι του κλάδου («Παπαστράτος», «Καπνοβιομηχανία Καρέλια», JTI Hellas, BAT Hellas και Imperial Tobacco) σημείωσαν αύξηση κύκλου εργασιών κατά 1,7% φτάνοντας τα 3,71 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένων των ειδικών φόρων καπνού, που παρέμειναν σταθεροί στα 3 δισ. ευρώ πέρυσι, τα ακαθάριστα έσοδα των πέντε επιχειρήσεων ανήλθαν σε 705,5 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας σημαντική αύξηση κατά 9,5% σε σχέση με το 2017.

Στο επίπεδο κερδοφορίας, τα μεγέθη υποχώρησαν αλλά η μείωση αυτή είναι μάλλον πλασματική. Αποδίδεται κυρίως στα υψηλά κέρδη που είχε η «Παπαστράτος» το 2017, από την πώληση των δραστηριοτήτων της που είχε αναπτύξει στη Ρωσία. Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες πωλήθηκαν αντί περίπου 240 εκατ. ευρώ στη μητρική εταιρεία Philip Morris. Ετσι, εξαιρουμένου του εσόδου από τη συγκεκριμένη πώληση, πέρυσι οι πέντε μεγάλοι του κλάδου σημείωσαν θεαματική αύξηση κερδών.

Προεξάρχουσα στην κερδοφορία ήταν η «Καπνοβιομηχανία Καρέλια» που πέρυσι πέτυχε ιστορικό ρεκόρ κερδών (μετά από φόρους), ύψους 79 εκατ. ευρώ. Επίσης, πέρυσι πέτυχε η επιχείρηση ιστορικό ρεκόρ εσόδων, ύψους 961,1 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου των ειδικών φόρων καπνού.

Από την άλλη πλευρά, τα δικά της ρεκόρ πέτυχε η «Παπαστράτος» μετά την προσπάθεια μετασχηματισμού της στρεφόμενη κυρίως στα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού. Η επιχείρηση σημείωσε αύξηση εσόδων (μετά τους ειδικούς φόρους) κατά 22,1% και είναι η υψηλότερη μεταβολή της περασμένης χρονιάς και ίσως ένα από τα πιο υψηλά ποσοστά θετικής μεταβολής που σημείωσε η επιχείρηση στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας.

Τα καθαρά έσοδα της «Παπαστράτος» ανήλθαν στα 320,9 εκατ. ευρώ, ποσό ρεκόρ καθώς συνιστά την καλύτερη επίδοση μετά το 2004, χρονιά κατά την οποία αρχίζει η μεγάλη αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης καπνού στη χώρα μας. Η θεματική περυσινή ανάκαμψη στα έσοδα της εταιρείας εκτιμάται ότι είναι αποτέλεσμα της επιτυχημένης έναρξης της παραγωγής στη χώρα μας των Iqos sticks, των θερμαινόμενων δηλαδή προϊόντων καπνού που αξιοποιούν οι συσκευές Iqos. Η έναρξη της παραγωγής τους στην Ελλάδα, τόσο για την κάλυψη της εγχώριας αγοράς, όσο και άλλων αγορών του εξωτερικού, πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018.

Θεωρητικά, η παραγωγή θα αυξηθεί εφόσον το προϊόν γίνει αποδεκτό από την αγορά.

Θετική πορεία πέρυσι είχαν και οι εισαγωγείς, οι οποίοι αύξησαν τα καθαρά έσοδά τους. Η διεύρυνση αυτή οφείλεται κυρίως στην αύξηση των λιανικών τιμών τσιγάρων, ενώ αντίθετα είναι εμφανές ότι οι πωλήσεις τους μειώθηκαν, αν συμπεριληφθούν οι ειδικοί φόροι καπνού. Μόνο η JTI Hellas σημείωσε θετικό ρυθμό ανάπτυξης στα συνολικά έσοδα, γεγονός που σημαίνει ότι διατηρεί ή και κερδίζει μερίδιο αγοράς. Επίσης, η εταιρεία σημειώνει τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση καθαρών εσόδων κατά 6,7%, μετά την «Παπαστράτος».

Τα στοιχεία της τελευταίας δεκαετίας (2009-2018) δείχνουν ότι οι παραγωγοί καπνικών προϊόντων αντιμετώπισαν την κρίση της εγχώριας αγοράς περισσότερο αποτελεσματικά απ’ ό,τι οι εισαγωγείς αντίστοιχων προϊόντων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η «Καπνοβιομηχανία Καρέλια», η οποία από το 2009 έως και πέρυσι, υπερδιπλασίασε τον τζίρο της, πλησιάζοντας το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ τα καθαρά έσοδα (μετά τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης) ανήλθαν κατά 43%.

Η εταιρεία με έδρα την Καλαμάτα επίσης εμφάνισε πέρυσι τα υψηλότερα κέρδη απ’ όλη τη βιομηχανία. Επίσης, θα διανείμει το υψηλότερο μέρισμα από ποτέ, ύψους 26,2 εκατ. ευρώ ή 9,5 ευρώ ανά μετοχή. Αθροιστικά, τα καθαρά κέρδη (μετά από φόρους και προ δικαιωμάτων μειοψηφίας) στη δεκαετία 2009-2018 του ομίλου, ανήλθαν σε 462 εκατ. ευρώ, σε σύνολο 722 εκατ. ευρώ που παρουσίασε ο κλάδος. Ο όμιλος παρουσίασε πάνω από το 60% της συνολικής κερδοφορίας του κλάδου. Και αν εξαιρεθεί το έκτακτο κέρδος της «Παπαστράτος» από την πώληση των δραστηριοτήτων της στη Ρωσία, τότε ο όμιλος Καρέλια παρουσιάζει πάνω από το 90% των κερδών του κλάδου.

Καθοριστικό ρόλο στην πορεία αυτή διαδραματίζουν, αφενός μεν, η αύξηση του μεριδίου στην ελληνική αγορά, αφετέρου, η αύξηση των εξαγωγών. Η εταιρεία κατάφερε μέσα στη δεκαετία αύξηση των καθαρών εσόδων στην εγχώρια αγορά κατά 27%, φτάνοντας πέρυσι στα 46 εκατ. ευρώ και αύξηση κατά 62% στα καθαρά έσοδα από εξαγωγές τα οποία πέρυσι ανήλθαν σε 161,7 εκατ. ευρώ.

Οι εισαγωγείς

Σε αντίθεση με τις παραγωγικές επιχειρήσεις καπνικών, οι μεγάλοι εισαγωγείς έχασαν έδαφος τα τελευταία δέκα χρόνια. Τα συνολικά έσοδα των BAT Hellas και Imperial Tobacco σημείωσαν αρνητική μεταβολή μεγαλύτερη από 25% και από περίπου 1,02 δισ. ευρώ το 2009, πέρυσι υποχώρησαν σε περίπου 0,74 δισ. ευρώ.

Εξαιρουμένων των ειδικών φόρων καπνού, η κάμψη των καθαρών εσόδων των δύο επιχειρήσεων είναι ακόμη μεγαλύτερη και ξεπερνά το 40%. Από 175 εκατ. ευρώ το 2009 πέρυσι προσγειώθηκαν σε 101 εκατ. ευρώ. Μικρότερη, αλλά οπωσδήποτε σημαντική, είναι και η κάμψη των καθαρών εσόδων της JTI Hellas που υποχώρησαν κατά 35%. Συμπερασματικά, οι επιχειρήσεις με δραστηριότητες βασισμένες αποκλειστικά στην εγχώρια αγορά επλήγησαν καθοριστικά. Αυτό φάνηκε και στα κυκλώματα διανομής, όπου η ραγδαία μείωση χρήσης νόμιμων καπνικών προϊόντων στη χώρα μας, εξαφάνισε ένα ολόκληρο «στρατό» διανομέων (αντιπροσώπους, περιπτερούχους κ.ά.) καθώς τα περιθώρια κέρδους στένεψαν δραστικά τα τελευταία δέκα χρόνια.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ