Αθανάσιος Έλλις ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ

Η παραίτηση του Μάικ Πομπέο

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ενας από τους συμπληρωματικούς αλλά καθοριστικούς πυλώνες στους οποίους οικοδομείται η πολιτική της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο είναι οι ΗΠΑ. Το αποδεικνύουν και οι συνεχείς επαφές για την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων της Αθήνας και της Λευκωσίας με την Ουάσιγκτον, αλλά και η ενθάρρυνση της συμμετοχής της τελευταίας στο λεγόμενο σχήμα 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ).

Η συνεργασία καλύπτει το ενεργειακό τοπίο, λόγω και της εμπλοκής της αμερικανικής ExxonMobil στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων αερίου στην κυπριακή αποκλειστική οικονομική ζώνη και αλλού στην περιοχή, αλλά επεκτείνεται και πέραν αυτού.

Τα τελευταία δύο χρόνια, από αμερικανικής πλευράς, είναι ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο αυτός που εκ των πραγμάτων διαχειρίζεται την εξέλιξη αυτή, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή του στην τριμερή συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών - Νετανιάχου, Τσίπρα, Αναστασιάδη – τον περασμένο Μάρτιο, στην Ιερουσαλήμ.

Λόγω του νευραλγικού ρόλου που διαδραματίζει ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας είχαν ιδιαίτερη αξία οι αυξανόμενες συναντήσεις μαζί του τόσο από ελληνικής όσο και από κυπριακής πλευράς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τους τελευταίους μήνες ο κ. Πομπέο συναντήθηκε δύο φορές με τον Ελληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια, στην Ουάσιγκτον τον Ιούλιο και στην Αθήνα τον Οκτώβριο, ενώ αντίστοιχη κινητικότητα παρατηρήθηκε και στο πλαίσιο των διμερών αμερικανοκυπριακών σχέσεων. Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης τον επισκέφθηκε μόλις πριν από τρεις μέρες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ηταν η δεύτερη συνάντηση των δύο υπουργών μέσα σε ένα χρόνο, κάτι όχι σύνηθες.

Οι δηλώσεις του κ. Πομπέο κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα σε ό,τι αφορά τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία ήταν ευπρόσδεκτες και ενθαρρυντικές, έστω και αν ο τρόπος που λειτουργεί τα τελευταία χρόνια η αμερικανική κυβέρνηση και χαράσσεται η εξωτερική πολιτική από τον απρόβλεπτο πρόεδρο Τραμπ, δεν δικαιολογεί καμία βεβαιότητα.

Με δεδομένο τον ρόλο του Μάικ Πομπέο και την προσωπική εμπλοκή του με όλα αυτά τα ζητήματα, η πληροφορία που είδε χθες το φως της δημοσιότητας περί επικείμενης αποχώρησής του –φέρεται να ενημέρωσε στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ότι σχεδιάζει να παραιτηθεί για να διεκδικήσει την εκλογή του στη Γερουσία– περιπλέκει το σκηνικό.

Σε συνδυασμό, δε, με την παρατεταμένη ακυβερνησία στο Ισραήλ, δυσχεραίνει τους όποιους σχεδιασμούς Αθήνας και Λευκωσίας.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η εν εξελίξει έρευνα εις βάρος του Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει τριγμούς στις σχέσεις του τελευταίου με τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος εμφανίζεται να αναζητεί τρόπους να αποστασιοποιηθεί και να αποχωρήσει όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα από την κυβέρνηση Τραμπ.

Παρότι ο κ. Πομπέο θεωρείται από τους λίγους αξιωματούχους πρώτης γραμμής που μέχρι τώρα παραμένει πιστός στον πρόεδρο, μιλώντας τον περασμένο μήνα στο προσκείμενο στους Ρεπουμπλικανούς τηλεοπτικό δίκτυο Fox, και αναφερόμενος στο αν ο Τραμπ είχε χαράξει κάποια στρατηγική που περιελάμβανε την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία, είχε απαντήσει με τρόπο όχι ιδιαίτερα κολακευτικό για τον ένοικο του Λευκού Οίκου: «Η εμπειρία μου με τον πρόεδρο είναι ότι παίρνει αποφάσεις και ύστερα μελετά τα δεδομένα και αξιολογεί καταστάσεις για το αν θα χρειαστεί μετά να προσαρμόσουμε την πολιτική μας για να επιτύχουμε τους στόχους μας».

Η πιθανή αποχώρηση Πομπέο και η γενικότερη αβεβαιότητα για τη στάση των ΗΠΑ επιβεβαιώνουν την ανάγκη η εμβάθυνση της τριμερούς συνεργασίας –η οποία έχει την ένθερμη υποστήριξη της πανίσχυρης αμερικανοεβραϊκής κοινότητας– να συνεχιστεί ανεξαρτήτως του τι συμβαίνει στην Ουάσιγκτον και τι πράττει η κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Μετά τον τέταρτο σύμβουλο εθνικής ασφαλείας σε τρία χρόνια (Φλιν, Μακμάστερ, Μπόλτον, Ομπράιαν), ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται ότι σύντομα θα έχει και τρίτο υπουργό Εξωτερικών, μετά τους Τίλερσον και Πομπέο.

Οποιος και αν είναι αυτός, είναι προφανές ότι η κινούμενη άμμος στη χάραξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής δυσχεραίνει τους σχεδιασμούς χωρών όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που υπολογίζουν στη στήριξη και στη συνεργασία των ΗΠΑ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ