ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο δρ Μεχμέτ Χαμπεράλ είναι από τους συνομιλητές που δεν σταματούν ποτέ να σε κοιτούν στα μάτια. Στα 75 του χρόνια, ο Τούρκος γιατρός έχει σημειώσει αμέτρητες επιστημονικές επιτυχίες, όντας ο πρώτος χειρουργός που έκανε μεταμόσχευση νεφρού από νεκρό δότη στη χώρα του, ο ιδρυτής του καινοτόμου Πανεπιστημίου Μπασκέντ της Αγκυρας, αλλά και ο εγκέφαλος πίσω από μία ντουζίνα επιστημονικών κοινοτήτων και συνεργατικών κοινοπραξιών. Δεν είναι διόλου υπερβολή να πει κανείς πως ο ίδιος ευθύνεται προσωπικά για τη ριζική μεταμόρφωση του συστήματος υγείας και περίθαλψης της γείτονος χώρας.

Στη συνάντησή μας, ωστόσο, στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου Ενδοκρινικής Χειρουργικής που έλαβε χώρα στο Χίλτον στις 22 με 24 Νοεμβρίου, ο δρ Χαμπεράλ μίλησε μεν με αυτογνωσία για το τρομερό του έργο, αλλά συνάμα και με μια αφοπλιστική ευγένεια και ταπεινότητα. «Δεν έκανα τίποτα παραπάνω πέρα από το καθήκον του ιατρού, στον μέγιστο βαθμό που μπορούσα», αναφέρει στην αρχή της κουβέντας μας, προτού προχωρήσουμε σε μια αναδρομική συζήτηση για το πολυετές ιατρικό του έργο, αλλά και τις περιπέτειές του με το δικαστικό σύστημα του καθεστώτος Ερντογάν.


Το Πανεπιστήμιο Μπασκέντ είναι διεθνώς αναγνωρισμένο για την ιατρική σχολή του, το νοσοκομείο του και τα καινοτόμα κέντρα αιμοκάθαρσης.

Το κομβικό σημείο στη ζωή του δρος Χαμπεράλ ήρθε το 1973, όταν ως νεαρός σπουδαστής βρέθηκε με υποτροφία στο Ινστιτούτο Shriners Burn και στο νοσοκομείο John Sealy του Τέξας, και στη συνέχεια στο Κέντρο Μεταμόσχευσης Ιατρικών Σχολών του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Ντένβερ. «Εμεινα έκπληκτος από το πόσο μπροστά βρισκόταν ο τομέας της περίθαλψης στις ΗΠΑ συγκριτικά με τη χώρα μου, και έκτοτε με κυρίεψε ένα αίσθημα αποστολής: να φέρω αυτά που συνάντησα πίσω στην Τουρκία», αναφέρει ο βετεράνος χειρουργός. Ως πρώτο χαρακτηριστικό οποιουδήποτε καινοτόμου συστήματος, με ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα του 2019, ξεχωρίζει την τολμηρή απόφασή του να επιστρέψει κανείς πίσω στη χώρα του έπειτα από μια επαγγελματική πορεία στο εξωτερικό. «Το θεωρώ σχεδόν εθνικό καθήκον, ειδικά για κάποιον γιατρό ή επιστήμονα», προσθέτει κοφτά.

Με την επιστροφή του στην Τουρκία, ο δρ Χαμπεράλ καταπιάστηκε με το δεύτερο και σημαντικότερο χαρακτηριστικό του ιατρικού του έργου: την οικοδόμηση οικοσυστημάτων συνεργασίας και καινοτομίας. Υπό αυτό το πλαίσιο, το 1994 ιδρύει το Πανεπιστήμιο Μπασκέντ, το πρώτο ιδιωτικό τουρκικό πανεπιστήμιο που ασχολήθηκε με επιστήμες υγείας, με τη στήριξη αμερικανικών ερευνητικών ιδρυμάτων. «Θέλω να τονίσω την πραγματικά τεράστια διαφορά που υπάρχει μεταξύ ενός ιδιωτικού πανεπιστημίου και ενός πανεπιστημίου που έχει  κερδοφορία» επαναλαμβάνει με έμφαση, ερωτώμενος τι θα προσέθετε στη συζήτηση που εκτυλίσσεται στην Ελλάδα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. «Το Μπασκέντ δεν βγάζει ούτε μία δεκάρα κέρδους, αντιθέτως επενδύει όλα τα χρήματά του σε έρευνα, ανάπτυξη και νέες υποδομές που επιτρέπουν την καινοτομία την οποία έχουμε καταφέρει» προσθέτει, τονίζοντας με υπερηφάνεια πως το πανεπιστήμιο δεν έχει λάβει κρατική χρηματοδότηση τα τελευταία οκτώ χρόνια.

Ο ίδιος ο δρ Χαμπεράλ, ωστόσο, είχε ένα σύντομο φλερτ με τον πολιτικό βίο. Πέρα από προσωπικός ιατρικός σύμβουλος του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για σύντομο χρονικό διάστημα, το 2011 ο 75χρονος χειρουργός συμμετείχε επιτυχώς στις βουλευτικές εκλογές της χώρας με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της αντιπολίτευσης, παρότι ο ίδιος βρισκόταν τότε πίσω από τα σίδερα των τουρκικών φυλακών. Στις αρχές του 2009, ο δρ Χαμπεράλ στοχοποιήθηκε ως ύποπτος για συμμετοχή στο αντικυβερνητικό παρακράτος της «Εργκένεκον», και παρά την πλήρη έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων φυλακίστηκε στις 17 Απριλίου το ιδίου έτους.


Ο πρώτος γιατρός στον κόσμο που έκανε τμηματική μεταμόσχευση ήπατος σε ενήλικο ασθενή ήταν ο δρ Χαμπεράλ.

«Δεν έχω κάτι να προσθέσω γι’ αυτό το συμβάν, πέρα από το γεγονός πως οι πολιτικοί είναι εφήμεροι στη ζωή των ανθρώπων, ενώ οι επιστήμονες στοχεύουν στο να έχουν ένα μακροχρόνιο και ωφέλιμο αντίκτυπο στη ζωή των ανθρώπων», αναφέρει με χαμόγελο ο χειρουργός, ο οποίος απελευθερώθηκε έπειτα από περίπου δύο χρόνια σε κράτηση. Πράγματι, στο μυαλό του δρος Χαμπεράλ υπάρχει ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ της αγάπης του για την πατρίδα και της εκάστοτε πολιτικής σκηνής. «Οσο ήμουν στη φυλακή οργάνωνα ένα διεθνές ιατρικό συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη», αναφέρει ο 75χρονος χειρουργός. «Μαθαίνοντας τα νέα οι συνεργάτες μου επικοινώνησαν μαζί μου και ζήτησαν να ακυρώσουμε το συνέδριο λόγω της φυλάκισής μου. Τους απάντησα κατηγορηματικά: το συνέδριο πρέπει να γίνει, καθώς τα πιθανά οφέλη στην τουρκική κοινωνία ήταν αμέτρητα και άσχετα με το επίκαιρο πολιτικό αφήγημα της εποχής», συμπληρώνει.

Ο βετεράνος Τούρκος χειρουργός στέλνει το ίδιο μήνυμα και στους Ελληνες αναγνώστες και συνεργάτες του, με αφορμή την επίσκεψή του στην Αθήνα για το Συνέδριο Ενδοκρινικής Χειρουργικής. «Η επιστημονική συνεργασία μεταξύ χωρών βοηθά με ανεκτίμητο τρόπο και τους δύο πληθυσμούς. Πρέπει να αφήσουμε στην άκρη τα πολιτικά παιχνίδια, να εκτιμήσουμε τις δεκάδες ομοιότητές μας και να ανταλλάξουμε χρήσιμες γνώσεις προς όφελος όλων», αναφέρει και προς στιγμήν διακόπτει την επαφή με τα μάτια και ατενίζει την Αθήνα από το παράθυρο του ξενοδοχείου του. «Ξέρετε, νιώθω απερίγραπτη χαρά και βαθιά ευγνωμοσύνη που βρίσκομαι στην Ελλάδα», καταλήγει.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ