ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Τζέφρι Σακς στην «Κ»: Η κατάσταση απαιτεί ένα νέο «Σχέδιο Μάρσαλ»

ΠΑΥΛΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

«Πρέπει να υπάρξει έκτακτη σύγκληση του G20», λέει ο Αμερικανός οικονομολόγος και καθηγητής Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, Τζέφρι Σακς. Θεωρεί τη γενική ακινητοποίηση (lockdown) σχεδόν αναπόφευκτη, όσες παρενέργειες και αν προκαλεί στην οικονομία.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο Τζέφρι Σακς είναι Αμερικανός οικονομολόγος και καθηγητής Βιώσιμης Ανάπτυξης στο πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Για πολλά χρόνια υπήρξε επικεφαλής του Earth Institute του Κολούμπια, ενώ παραμένει σταθερά κορυφαίος σύμβουλος των τελευταίων τριών γενικών γραμματέων του ΟΗΕ. Παράλληλα, συμμετέχει ενεργά στον δημόσιο διάλογο και είναι ένας από τους πιο διακεκριμένους σχολιαστές από τον ακαδημαϊκό χώρο παγκοσμίως για ζητήματα οικονομίας και βιώσιμης ανάπτυξης. Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» επιμένει εμφατικά ότι όλες οι δράσεις μας πρέπει να στοχεύουν στην καταπολέμηση της επιδημίας.

«Η καταπολέμηση της επιδημίας είναι το κλειδί για την οικονομία. Οι κυβερνήσεις πρέπει ανεπιφύλακτα να δαπανήσουν κεφάλαια για την πρόσληψη εργαζομένων στο πεδίο της υγείας και της κοινωνικής υποστήριξης, για την προμήθεια εξοπλισμού για τις επείγουσες ανάγκες και για την κατασκευή επιπλέον εγκαταστάσεων υγείας και απομόνωσης. Η ΕΚΤ πρέπει να χρηματοδοτήσει αυτές τις πρόσθετες αρχικές δαπάνες μέσα από την αγορά κρατικών ομολόγων. Πρέπει ακόμα να αγοράσει κρατικά ομόλογα επικεντρωμένα στη χρηματοδότηση αποζημιώσεων ανεργίας και άλλες κρίσιμες ανάγκες. Στο πλαίσιο αυτό, ασφαλώς, θα υποστήριζα ένα νέο «Σχέδιο Μάρσαλ» χρηματοδοτούμενο από κάποιου είδους κοινά ομόλογα».

Ο κ. Σακς είναι σαφής. Οι παρεμβάσεις στήριξης στις αγορές χρέους για την αποτροπή χρεοκοπιών, η εκτύπωση χρήματος και η ενεργοποίηση των κυβερνήσεων ως αγοραστών ύστατης ανάγκης έχουν ελάχιστη σημασία αν δεν αντιμετωπιστεί η επιδημία.

«Το πιο σημαντικό βήμα είναι να ελεγχθεί η επιδημία. Εάν ξεφύγει από κάθε έλεγχο, δεν θα υπάρχει καμία εμπιστοσύνη και κανένας τρόπος σταθεροποίησης της οικονομίας. Ενα άλλο σημαντικό βήμα είναι να απομονώσουμε και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους που είναι 60 ετών και άνω, οι οποίοι είναι οι πιο ευάλωτοι. Ολοι οι ηλικιωμένοι πρέπει να προστατευθούν και να υποστηριχθούν. Να μην έρχονται σε επαφή με ανθρώπους που μπορεί να έχουν μολυνθεί. Αυτό είναι δύσκολο, κοστίζει και απαιτεί κρατικές και ιδιωτικές δράσεις. Σαφώς πρέπει να υπάρξει έκτακτη σύγκληση του G20, αλλά με τηλεδιάσκεψη, όχι πρόσωπο με πρόσωπο. Δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο για να διοργανωθεί μια σύνοδος με τους ηγέτες σε φυσική παρουσία».

Το παράδειγμα της Κίνας

Ο καθηγητής Σακς εκτιμά ότι η κρίση θα διαρκέσει πολλούς μήνες. «Μπορεί να υπάρχει εποχική επίδραση, μπορεί ο ιός να καμφθεί το καλοκαίρι και να επανέλθει το φθινόπωρο. Υπάρχουν πολλά που δεν γνωρίζουμε.

Πάντως, δεν θα τελειώσει σε 60 μέρες. Η Κίνα προσφέρει ίσως το πιο επιτυχημένο πρότυπο αντιμετώπισης, αλλά θα χρειαστούν εβδομάδες εντατικής οργάνωσης για να έχουμε το είδος του αποτελεσματικού ελέγχου που πέτυχε η Κίνα».

Θεωρεί ότι η γενική –αλλά στοχευμένη– ακινητοποίηση (lockdown), είναι σχεδόν αναπόφευκτη, όσες παρενέργειες κι αν προκαλεί στην οικονομία. «Υπάρχουν πολλά είδη εργασίας που θα συνεχιστούν γιατί διαθέτουν ένα από τρία χαρακτηριστικά: 1) Είναι σχετικά ασφαλή λόγω της έλλειψης έντονης διαπροσωπικής επαφής. Και ας ευχαριστήσουμε τον Θεό που η γεωργία είναι κλάδος που δεν χρειάζεται έντονη διαπροσωπική επαφή. 2) Μπορούν να πραγματοποιηθούν διαδικτυακά. 3) Είναι κρίσιμες, επικίνδυνες υπηρεσίες πρώτης γραμμής, όπως οι άνθρωποί μας στην Υγεία, στις υπηρεσίες άμεσης ανταπόκρισης, στις υποδομές. Πρέπει να τους προστατεύσουμε με κάθε κόστος με εκπαίδευση, στολές προστασίας, υποστηρικτικό εξοπλισμό κ.λπ.

Με δυο λόγια πρέπει όλοι να μείνουμε στα σπίτια μας εκτός από εκείνους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, στην Υγεία, στην άμεση δράση, στα καταστήματα τροφίμων, στα φαρμακεία, στις δημόσιες υπηρεσίες, στις κοινωνικές υπηρεσίες. Κάποια τμήματα της οικονομίας θα συνεχίσουν να λειτουργούν, είτε από το σπίτι είτε από τον χώρο εργασίας. Πρέπει να αποδεχθούμε ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στην κανονικότητα για πολλούς μήνες. Πρέπει να εστιάσουμε στην αντιμετώπιση της επιδημίας και να δαπανήσουμε όσα κεφάλαια χρειάζονται γι’ αυτό, τα οποία θα βρεθούν από την ΕΚΤ, από κρατικά ομόλογα, και αν είναι απαραίτητο, από ένα ευρωομόλογο».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ