ΠΟΛΗ

Ευρωπαϊκή ιστορία στην οδό Σίνα

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Λεπτομέρεια από τα βιτρό της Γερμανικής Εκκλησίας στην οδό Σίνα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ακούγοντας τόσα για την Αθήνα, λόγω δημοτικών εκλογών, αναλογίζεται κανείς ότι οι αμέτρητες μικρές-μεγάλες ιστορίες της πόλης παραμένουν ανεξιχνίαστες. Κάθε δρόμος της Αθήνας είναι γεμάτος ιστορία, κάθε κτίριο έχει κάτι να αφηγηθεί. Και πέρα από τις προφανείς διαδρομές της ιστορίας, οι άλλες, οι αφανείς είναι εκείνες που αγωνίζονται να ξεφύγουν από τη λήθη.

Στην οδό Σίνα, το κυβιστικό κωδωνοστάσιο της Γερμανικής Εκκλησίας του Χριστού, ένας «μοντέρνος» ναός σε ρυθμό μπάουχαους, παραξενεύει πολλούς. Λίγοι γνωρίζουν αυτόν τον ναό και προσωπικά τον έμαθα χάρη στη μουσική. Εκεί δίνονται κατά καιρούς ωραίες συναυλίες και χάρη στο εκκλησιαστικό όργανο πολλοί Αθηναίοι έχουν γευθεί μοναδικές μουσικές εμπειρίες. Στον οργανίστα Χρήστο Παρασκευόπουλο οφείλω την παρατήρηση αυτού του λιτού και αυστηρού ναού, φωλιασμένου στους πρόποδες του Λυκαβηττού, πάνω από το Γαλλικό Ινστιτούτο, απέναντι από το Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών. Είναι μία προνομιούχος γωνιά της Αθήνας. Βλέπει κανείς μακριά πέρα από την οδό Ασκληπιού και τον τρούλο του Αγίου Νικολάου και στο βάθος προς την οδό Σίνα νιώθει κανείς την Ακρόπολη.

Είναι μια μισοκρυμμένη αετοφωλιά, μια εκκλησία «μοντέρνα» συνδεδεμένη με την παρουσία της γερμανικής κοινότητας, που έχει ιστορία πάνω από 150 χρόνια στην Αθήνα. Μέσα στον ναό είχα προσέξει τα εξαιρετικά βιτρό, σε γεωμετρικά σχέδια της αρ ντεκό που φέρουν ημερομηνία 1933 και την υπογραφή του εικονογράφου, ζωγράφου και συγγραφέα Walter von Rückteschell (1882-1941). Ο Βάλτερ φον Ρίκτεσελ είχε συνδεθεί με τις γερμανικές αποικίες, δικό του το μεγάλο μνημείο στο Αμβούργο για την Ανατολική Αφρική, όπως και έργα σε διάφορες εκκλησίες της Γερμανίας, όπως στη Friedenskirche (1885) του Αμβούργου, στον Αγιο Παύλο της πόλης Soest της Ρηνανίας-Βεστφαλίας και αλλού. Η Γερμανική Εκκλησία της Αθήνας, που άρχισε να χτίζεται το 1931, όταν υπήρχε ακόμη η Δημοκρατία της Βαϊμάρης, ανήκει στην εργογραφία του. Σε ένα απόκομμα της «Εστίας» διαβάζω ότι η εκκλησία της οδού Σίνα εγκαινιάστηκε την 1η Απριλίου του 1934, πριν από 80 χρόνια, όταν πλέον ο Χίτλερ είχε ανεβεί στην εξουσία. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η «Ευαγγελική Εκκλησία των Γερμανών» χτίστηκε «χάρις εις διαφόρους δωρεάς». Hταν μία καινοτομία ο μοντέρνος ρυθμός της, που θύμιζε τα νέα σπίτια της Αθήνας, που έχτιζαν σε προάστια, κυρίως, οι αρχιτέκτονες της αστικής τάξης. Απέναντι ακριβώς από τον ναό, ένα τέτοιο σπίτι, που διασώζεται και ανήκει στη γερμανική παροικία, θυμίζει τη μοντέρνα εκδοχή της Αθήνας του 1930.

Για τα εγκαίνια έφτασε στην Αθήνα «ο επίσκοπος και εκκλησιαστικός υπουργός των Εξωτερικών δρ Χέκκελ», ο οποίος είχε την αποστολή να «κομίσει τας ευχάς και τους χαιρετισμούς του προέδρου του Γερμανικού Ράιχ, στρατάρχου Χίντεμπουργκ». Ο Χίντεμπουργκ, συνδεδεμένος με τον Μεγάλο Πόλεμο επιβιώσας πολλές μεταβολές στη Γερμανία, δεν είχε έρθει στην Αθήνα με αυτήν την ευκαιρία, αλλά ο εκπρόσωπός του συνάντησε τον πρωθυπουργό Παναγή Τσαλδάρη και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο Α΄.

Αυτές οι «μικρές» ιστορίες είναι που κάνουν πυκνή σε συνειρμούς και συνηχήσεις κάθε διαδρομή και μας θυμίζουν ότι η Αθήνα αξίζει μεγαλύτερη μελέτη.

Για περισσότερη αρθρογραφία, γίνετε συνδρομητής στην έντυπη Καθημερινή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 

 Πτυχές 
 

Δείτε τις διαδρομές του Ν. Βατόπουλου στο διαδραστικό χάρτη