ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Γιάγκλαντ στην «Κ»: «Βαρύ το φορτίο της Ελλάδας»

ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΜΠΕΡΣΗ

Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Συνεχίζω να ζητάω από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες περισσότερη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα, υποστήριξη όχι μόνο πολιτική αλλά και οικονομική. Εχουμε αναθέσει βαρύ φορτίο στην Ελλάδα, έχει αναλάβει κρίσιμο ρόλο στην εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας εκ μέρους όλων μας». Ο Νορβηγός Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, ξεκίνησε όλες του τις επαφές στην Αθήνα –με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό, τον πρόεδρο της Βουλής και τον υπουργό Δικαιοσύνης– απευθύνοντας μήνυμα αλληλεγγύης. Στις 22 Ιουνίου, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα ανταποδώσει την επίσκεψη, μιλώντας ενώπιον βουλευτών από 47 χώρες στην κοινοβουλευτική συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, στο Στρασβούργο. Το ερώτημα είναι πώς αντιδρά το Συμβούλιο της Ευρώπης, ο θεματοφύλακας των ανθρωπίνων και των κοινωνικών δικαιωμάτων, σε μια εποχή όπου αυτά βάλλονται όλο και περισσότερο – κυρίως, αλλά όχι μόνο, εξαιτίας της προσφυγικής κρίσης.

– Μόλις επιστρέψατε από την Τουρκία, όπου συναντηθήκατε με τον πρόεδρο Ερντογάν. Πιστεύετε ότι η συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας για το προσφυγικό θα συνεχίσει να υφίσταται;

– Αυτή τη στιγμή, αυτό είναι ένα ανοικτό ερώτημα. Εξαρτάται από το αν θα προχωρήσει η απελευθέρωση της βίζας. Τα πράγματα είναι πιο εύκολα όταν το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται πολιτικά αλλά νομικά, με βάση τις νομικές υποχρεώσεις της Τουρκίας. Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο είναι δεσμευτικές για τα κράτη-μέλη, έτσι, ανεξάρτητα από τη συμφωνία με την Ε.Ε., η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει σειρά αποφάσεων που λένε ότι άρθρα της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας και του ποινικού κώδικα παραβιάζουν την ελευθερία της έκφρασης. Εμείς έχουμε υποστηρίξει τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας, με την προϋπόθεση ότι οι ελληνικές και οι τουρκικές αρχές θα εφαρμόσουν το δικαίωμα κάθε ενδιαφερομένου να υποβάλει αίτηση ασύλου. Στις συναντήσεις μου σήμερα έμαθα ότι η Ελλάδα καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για να εφαρμόσει αυτή τη βασική αρχή. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε τις Αρχές εκπαιδεύοντας τους υπαλλήλους στην εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Πρόκειται για γιγάντια προσπάθεια από τη διοίκηση και τη Δικαιοσύνη. Δεν είναι μόνον η επεξεργασία κάθε αίτησης, είναι και το δικαίωμα έφεσης. Βλέπω κάποιες επικρίσεις ότι οι επιστροφές στην Τουρκία δεν προχωρούν αρκετά γρήγορα, αλλά, αν θέλει κανείς να εξετάσει κάθε περίπτωση, χρειάζεται χρόνος.

– Θεωρείτε την Τουρκία ασφαλή τρίτη χώρα;

– Δεν έχουμε συνολική εκτίμηση. Αυτό είναι μια αρχή που ισχύει για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, όλα τα μέλη μας μπορεί να είναι ασφαλή για κάποιον αλλά όχι για κάποιον άλλο. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να προασπίσουμε το δικαίωμα εξέτασης κάθε αίτησης ξεχωριστά.

– Βλέπουμε να αναπτύσσεται στην Ευρώπη μια ρητορική που αντιπαραθέτει τα δικαιώματα των ντόπιων με τα δικαιώματα των προσφύγων. Πώς απαντάτε;

– Είμαι κάθετα αντίθετος. Αν αρχίσουμε να κάνουμε συμβιβασμούς, να αποκλίνουμε από τις βασικές αρχές τις οποίες έχουμε συμφωνήσει στην Ευρώπη, ότι δηλαδή οποιοσδήποτε και οποιαδήποτε πατήσει το πόδι του ή το πόδι της στην Ευρώπη προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θα αρχίσει να ξηλώνεται όλο το σύστημα και αυτό δεν θα ωφελήσει κανέναν. Η προάσπιση των δικαιωμάτων όσων φθάνουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν έρχεται σε αντίθεση με τα δικαιώματα των ανθρώπων που ζουν ήδη εδώ. Οι πολιτικές ηγεσίες πρέπει να σταθούν στο ύψος τους και να εξηγήσουν στους λαούς γιατί έχουμε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πόσο σημαντικό ρόλο έχει παίξει για την προάσπιση των δικαιωμάτων των απλών ανθρώπων. Αν κάποιοι επιλέγουν τον δρόμο του καιροσκοπισμού, αν προσπαθήσουν να συνδιαλλαγούν με αυτές τις δυνάμεις, δεν υπάρχει τέλος. Μετά πρέπει κανείς να τρέχει πίσω τους όλη την ώρα και μόνο άσχημα πράγματα μπορεί να προκύψουν, το έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν.

– Ποιες είναι οι συστάσεις σας προς την Ελλάδα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;

– Σήμερα συζητήσαμε για τις υπερβολικές καθυστερήσεις στην απόδοση δικαιοσύνης, τα προβλήματα στις φυλακές, τα προβλήματα που σχετίζονται με τη διαφθορά. Εχουμε μια επιτροπή για την καταπολέμηση της διαφθοράς και έχει κάνει συστάσεις στην Ελλάδα, οι οποίες θα θέλαμε να εφαρμοστούν. Στη συνάντηση με τον υπουργό Δικαιοσύνης, συμφωνήσαμε να εντείνουμε την συνεργασία μας στον τομέα καταπολέμηση της διαφθοράς.

– Στις δοκιμαζόμενες από τη λιτότητα χώρες του Νότου υπάρχει ευρωσκεπτικισμός και συχνά αμφισβητείται η προσήλωση της Ευρώπης στα δημοκρατικά πρότυπα. Στην ετήσια έκθεσή σας για την κατάσταση της δημοκρατίας στην Ευρώπη δεν φάνηκε να σας απασχολεί αυτό.

– Οχι, διότι δεν έχουμε εντολή να παρεμβαίνουμε στην οικονομική πολιτική.

– Μιλάω για τις επιπτώσεις στη δημοκρατία, όταν π.χ. μια συγκεκριμένη νομοθετική ατζέντα οφείλει να ψηφιστεί με διαδικασίες κατεπείγοντος, χωρίς οι βουλευτές να έχουν καν τη δυνατότητα να μελετήσουν ένα νομοσχέδιο. Η αντίφαση αυτή είναι κατανοητή στο εξωτερικό;

– Είναι κατανοητή, αλλά ποια είναι η εναλλακτική; Αυτό που έχω επίσης καταλάβει είναι ότι ο ελληνικός λαός θέλει να παραμείνει στην Ευρωζώνη. Καταλαβαίνω ότι εδώ υπάρχει ένα δημοκρατικό έλλειμμα, αλλά να συμπεράνουμε ότι πρέπει να καταργήσουμε όλα όσα έχουμε δημιουργήσει στην Ευρώπη για να καλύψουμε το έλλειμμα αυτό, δεν συμφωνώ. Αν η Ελλάδα έφευγε από την Ευρωζώνη, θα λύνονταν όλα τα ζητήματα δημοκρατίας; Δεν νομίζω.

– Ως θεματοφύλακας της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Χάρτας, βλέπετε αντιφάσεις ανάμεσα στα κοινωνικά δικαιώματα που εγγυάται η Χάρτα (π.χ. τα εργασιακά δικαιώματα) και στους όρους του προγράμματος που καλείται να εφαρμόσει η Ελλάδα;

– Δεν μπορώ να μιλήσω για την πολιτική της Ευρωζώνης. Είναι σαφές ότι οι πολιτικές λιτότητας που εφαρμόζονται στην Ελλάδα επηρεάζουν τα κοινωνικά δικαιώματα. Γι’ αυτό η Κοινωνική Χάρτα είναι πιο σημαντική από ποτέ, γιατί εγγυάται συγκεκριμένα κοινωνικά δικαιώματα. Ναι, είναι αλήθεια, τα μέτρα λιτότητας πάντοτε παραβιάζουν τα δικαιώματα των ανθρώπων, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων. Εχουμε την Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων, που παρακολουθεί την εφαρμογή της Κοινωνικής Χάρτας και μπορεί να εκδίδει αποφάσεις. Η επιτροπή έχει ήδη αποφανθεί σε σχέση με την παραβίαση κάποιων κοινωνικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα, για παράδειγμα με αποφάσεις που αφορούν τους νέους στην αγορά εργασίας.

– Θέλετε να προσθέσετε κάτι κλείνοντας;

– Ναι. Είμαι εδώ για να δείξω αλληλεγγύη προς την Ελλάδα. Συνεχίζω να ζητάω από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες περισσότερη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα, υποστήριξη όχι μόνο πολιτική αλλά και οικονομική. Εχουμε αναθέσει βαρύ φορτίο στην Ελλάδα, έχει αναλάβει κρίσιμο ρόλο στην εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας εκ μέρους όλων μας. Χρειάζονται πόροι, χρειάζονται άνθρωποι, το βάρος για την Ελλάδα, για τα νησιά είναι μεγάλο. Η εναλλακτική θα ήταν οι πρόσφυγες να συνεχίσουν να διασχίζουν την Ευρώπη. Για την Ευρώπη είναι οικονομικότερο να βοηθήσει την Ελλάδα, γι’ αυτό εξακολουθώ να ζητώ περισσότερη αλληλεγγύη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ